Please download to get full document.

View again

of 56
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Aan de slag. Start. Waarom? Hoe? Wat? Waarom doen we wat we doen? Welke manier van werken is nodig om onze doelen te bereiken?

Category:

Business

Publish on:

Views: 30 | Pages: 56

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Aan de slag met LOB in de TL/mavo Evaluatie Evaluatie Hoe? Wat? Welke manier van werken is nodig om onze doelen te bereiken? Met welke activiteiten gaan we ons doel bereiken? Wat is de visie van de school?
Transcript
Aan de slag met LOB in de TL/mavo Evaluatie Evaluatie Hoe? Wat? Welke manier van werken is nodig om onze doelen te bereiken? Met welke activiteiten gaan we ons doel bereiken? Wat is de visie van de school? Wat is de visie op LOB? Waarom? Waarom doen we wat we doen? Start Inhoud Inleiding Wet- en regelgeving Impressie van een bijeenkomst Hoofdstuk 1: Visieontwikkeling Hoofdstuk 2: Van visie naar beleid Hoofdstuk 3: Van beleid naar praktijk Hoofdstuk 4: Samenwerking met het bedrijfsleven Hoofdstuk 5: Samenwerking met de vervolgopleidingen (mbo en havo) 2 Hoofdstuk 6: Taken en rollen in de school Hoofdstuk 7: LOB in de vakken Hoofdstuk 8: Loopbaandossier Hoofdstuk 9: PTA Hoofdstuk 10: Loopbaangesprekken Algemene informatie/bronnen Inleiding LOB Het boekje dat voor u ligt bevat een impressie en een samenvatting van de voorlichtingsbijeenkomsten die eind 2016 en begin 2017 zijn gehouden rond LOB in de TL: loopbaanoriëntatie en begeleiding in de Theoretische leerweg. Deze bijeenkomsten zijn georganiseerd omdat in de TL LOB vanaf 1 augustus 2016 verplicht onderdeel is van het curriculum. Door middel van de bijeenkomsten zijn scholen geïnformeerd over eisen en wettelijke kaders en hoe deze ingevuld kunnen worden in de dagelijkse lespraktijk. Uit de vele aanmeldingen bleek dat er veel behoefte was aan informatie. Reden ook om de gegeven informatie samen te vatten in een boekje. De bijeenkomst zijn georganiseerd door een gelegenheidscoalitie, bestaande uit: SLO: nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. SLO heeft in samenwerking met scholen veel praktisch toepasbare leerplanproducten ontwikkeld onder andere voor LOB. SPV: Stichting Platforms VMBO: SPV heeft bij de implementatie van de nieuwe beroepsgerichte examenprogramma s vmbo een belangrijke rol gespeeld in de informatieverspreiding. Daarnaast organiseert SPV deskundigheidsbevordering onder andere rond LOB. Alle bijscholingscursussen zijn ook toegankelijk voor docenten in de Theoretische Leerweg. PBT: Platform Bèta Techniek. Dit platform heeft tot doel techniek en bèta-onderwijs te promoten. Voor de TL heeft PBT nieuwe vakken geëntameerd waarin techniek op een praktische wijze wordt toegepast door leerlingen. Daarnaast heeft PBT voor techniek een stevige LOB-lijn ontwikkeld. Deze lijn is nu verbreed naar alle sectoren, zodat alle TL-leerlingen ervan kunnen profiteren. De LOB-lijn routekaart LOB vormt de basis voor de voorlichtingsbijeenkomsten LOB in de TL. Platform-TL: een platform van schoolleiders van TL-scholen met als motto leren, delen en inspireren met en van elkaar. Het Platform-TL heeft de leiding gehad in de organisatie van de voorlichtingsbijeenkomsten. 3 Naast de inbreng van de genoemde organisaties is bij de organisatie van de voorlichtingsbijeenkomsten gebruik gemaakt van de ervaring van de VO-raad. Deze raad heeft de ontwikkeling van LOB in de scholen flink gestimuleerd. Ook OCW heeft een bijdrage geleverd aan de bijeenkomsten, niet alleen door deze financieel mogelijk te maken, maar ook en vooral door tijdens de bijeenkomsten het wettelijk kader neer te zetten en daarbij uitleg te geven. Waarom LOB in de TL? De afgelopen jaren is het besef doorgedrongen dat het maken van keuzes niet eenvoudig is en dat leerlingen daarbij geholpen moeten worden. In dit kader zijn allerlei LOB-programma s ontwikkeld. Vaak richten die zich op de beroepsgerichte leerwegen in het vmbo, maar ook in de TL moeten leerlingen kiezen en hebben ze hulp nodig. Misschien is kiezen in de TL wel moeilijker dan in een beroepsgerichte leerweg, omdat in de TL minder automatisch een relatie gelegd wordt met de wereld van arbeid en beroep. Veel scholen hebben, mede door de stimulatie daartoe door PBT en VO-raad, in hun curriculum LOB al een prominente plaats gegeven, maar dat geldt niet voor alle scholen en aandacht aan LOB besteden omdat je dat als school belangrijk vindt, is toch iets anders dan aandacht aan LOB besteden omdat het moet. Het is goed dat moeten nader in te kleuren. 4 Studie- en beroepskeuze in de TL Na de TL kan een leerling twee kanten op: doorstromen naar het mbo of de havo. Rond de 15% leerlingen stroomt met een TL-diploma door naar de havo, ongeveer 85% kiest voor een beroepsopleiding op het mbo. De keuze voor de havo wordt vaak bepaald door de capaciteiten van de leerling. De keuze voor het mbo is voor veel leerlingen een logische, maar wel vaak een gok: de opleiding lijkt me wel leuk hoor je vaak. Het aantal TL-leerlingen dat in de loop van het eerste leerjaar op het mbo tot de conclusie komt dat de keuze niet juist of niet passend was is onverantwoord groot. Op zich hoeft het geen probleem te zijn dat een leerling tot deze conclusie komt, een foute keuze is een belangrijke leerervaring, maar in veel gevallen verliest de leerling een heel schooljaar en wordt het lastiger hem gemotiveerd een nieuwe start in het mbo te laten maken. Het is de taak van het vmbo om leerlingen te begeleiden bij het maken van keuzes en van een gok een bewuste overstap te maken. Loopbaancompetenties ontwikkelen Een leerling moet niet alleen kiezen als hij de overstap maakt van vmbo-tl naar mbo of havo, ook in zijn verdere loopbaan staat hij zeer waarschijnlijk regelmatig voor keuzes. De wereld van arbeid en beroep is dynamisch en in ontwikkeling. Een beroep kiezen voor de rest van je leven komt steeds minder voor. Door digitalisering verdwijnen er beroepen en komen er nieuwe bij. Er verdwijnen en ontstaan bedrijfstakken die om nieuwe kennis en vaardigheden vragen. Weten hoe je kiest, wie je bent, waar je passie ligt en hoe je gebruik kunt maken van je netwerk zijn vaardigheden waarop leerlingen van nu en werknemers van de toekomst steeds vaker een beroep moeten doen. Dit is een van de redenen om op school te werken aan de ontwikkeling van loopbaancompetenties van leerlingen en de kennis die daarbij wordt opgedaan inzichtelijk te maken in een loopbaandossier. Ontdekken van talenten en passies Ieder kind (mens) heeft interesses, talenten en passies. Het leren ontdekken daarvan en het op grond daarvan maken van keuzes is het belangrijkste waar het in LOB om gaat. Docenten hebben de taak leerlingen daarin te begeleiden. Het traject dat met de leerling doorlopen wordt zal voor elk kind anders zijn. Dit doet een beroep op andere talenten van docenten: niet kennis overdragen, maar stimuleren om te ontdekken. Keuzes gemaakt op basis van passie en talent motiveren leerlingen door te zetten en zijn een motor in het zoeken naar een opleiding en werk. Leerlingen uitdagen om het onderste uit de kan te halen, wat hun achtergrond ook is, is de opdracht van elke school. De routekaart LOB Wat treft u in dit boekje aan? Allereerst de wet- en regelgeving rond LOB in de TL. Hierin wordt helder vastgesteld wat er moet. Dit geeft scholen heel veel ruimte om te bepalen hoe zij hun LOB in willen vullen. Sommige scholen ervaren deze vrijheid als vrijblijvendheid en hebben de neiging te zeggen: Als het niet meetelt dan doen we het ook niet. Aan de hand van de routekaart LOB helpen we u op weg bij het invullen van LOB bij u op school. Met behulp van deze routekaart kunt u, samen met partners van de school (ouders, regionaal mbo, bedrijfsleven) een traject afleggen dat uiteindelijk leidt tot een invulling van LOB die past bij uw school. Hierbij houdt u uiteraard rekening met het type TL dat u aanbiedt, een TL gekoppeld aan een vmbo-school biedt andere mogelijkheden als het gaat om LOB dan een TL die deel uitmaakt van een avo-school (mavo, havo, vwo). Naast het type school kunnen de economische kenmerken van de regio, de vervolgopleidingen in de regio en het netwerk waar de school deel van uitmaakt, invloed hebben op de manier waarop LOB wordt ingevuld. 5 De routekaart LOB biedt geen blauwdruk, maar een denkraam aan de hand waarvan u in uw eigen school in gesprek kunt gaan over de vraag hoe u als school LOB vorm wilt geven. De routekaart bestaat uit drie baanvakken : 1. Waarom LOB? 2. Hoe gaat de school het doen? 3. Wat gaat de school doen? De thema s die in dit boekje aan de orde komen zijn rond deze drie vragen gegroepeerd. De hoofdthema s zijn onderverdeelt in subthema s: 1. Waarom LOB? Visie-ontwikkeling Van visie naar beleid 2. Hoe gaat de school het doen? Van beleid naar praktijk Samenwerking met het regionaal bedrijfsleven Samenwerking met vervolgopleidingen Taken en rollen in de school 3. Wat gaat de school doen? LOB in de vakken Loopbaandossier Plan van Toetsing en Afsluiting loopbaangesprekken Elk subthema kwam tijdens de bijeenkomsten aan een gesprekstafel aan de orde. De gesprekken die daar gevoerd zijn, zijn, samen met achtergrondinformatie, opgenomen in dit boekje. In het boekje vormt elk subthema een hoofdstuk. 6 Tot slot is in het boekje een hoofdstuk gewijd aan bronnen en informatie. Hierin vindt u tal van verwijzingen naar websites en publicaties die LOB in het algemeen en soms LOB in de TL tot onderwerp hebben. Wij hopen dat dit boekje u op weg helpt om LOB in uw school op een voor de leerlingen betekenisvolle manier vorm en inhoud te geven, waardoor leerlingen goed toegerust de school verlaten. Bedenk daarbij: LOB is een zaak van de hele school en dus een taak van alle docenten. Aan de slag met Aan LOB de slag in de met TL/mavo LOB Wat hebben we hiervoor nodig? Mensen (professionalisering docenten, mentoren, decanen), materiaal, tijd, netwerk Aan de slag Hoe maken we LOB zichtbaar? Welke partners buiten de school betrekken we om onze doelen te realiseren? met LOB Denk aan ouders, andere scholen, vervolgopleidingen, bedrijfsleven Wie heeft binnen onze school welke rol, ruimte en verantwoordelijkheid? Wat is de positionering van LOB? Binnen / buiten curriculum Binnen / buiten de school Hoe beoordelen we of we het goede doen en het goed doen? Evaluatie Evaluatie Wat hebben we hiervoor nodig? Hoe? Wat? Welke manier van werken is nodig om onze doelen te bereiken? Mensen (professionalisering docenten, mentoren, decanen), materiaal, tijd, netwerk Met welke activiteiten gaan we ons doel bereiken? Doel (loopbaancompetenties) Welke activiteiten voor LOB gaan we inzetten? Oriënterend Wat is ons doel? Wanneer zijn we tevreden? Werksoort Verdiepend Wat willen we bereiken? Wat is de bijdrage van onze school aan dit hogere doel? Arbeidsgebied Reflectief Locatie Vastleggen 7 Wat is de visie van de school? Wat is de visie op LOB? Waarom? Waarom doen we wat we doen? Start Waartoe versterken we LOB? Wat is de stip op de horizon (voor Nederland)? De routekaart helpt ons bij het versterken van loopbaanoriëntatie en begeleiding door: Hoe beoordelen we of PBT 2016 Meer informatie: we het goede doen en Samen te werken aan LOB: het is de verantwoordelijk van de hele school; Een samenhangend programma op te zetten: waarom, hoe en wat sluiten op elkaar aan; Optimaal gebruik te maken van onze uitgangssituatie en de kracht van onze school; Een doelgerichte aanpak op basis van een heldere visie; Onze partners te betrekken. Wet- en regelgeving Loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) in de theoretische leerweg van het vmbo Met de invoering van profielen in het vmbo schooljaar is loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) door een verplicht loopbaandossier ook voor leerlingen in de theoretische leerweg steviger verankerd in regelgeving. In deze paragraaf wordt toegelicht wat hierover in de Regeling examenprogramma s vo is opgenomen en welke verplichtingen daaruit voortvloeien voor de school. Voortaan heeft LOB voor alle leerlingen in het vmbo dezelfde inhoud en dezelfde eisen. 8 Loopbaanontwikkeling en -competenties In de preambule van de Examenregeling voortgezet onderwijs zijn voor alle leerwegen in het vmbo zes algemene onderwijsdoelen opgenomen die voor alle vakken en profielen in het vmbo gelden. Het gaat onder andere om de volgende doelen: leren leren, leren communiceren, leren reflecteren op het leer- en werkproces, leren reflecteren op de toekomst en het maken van een verantwoorde keuze voor een vervolgopleiding. Voor de beroepsgerichte leerwegen en de gemengde leerweg is LOB, inclusief het verplichte loopbaandossier opgenomen in onderdeel C. van de kern van alle beroepsgerichte examenprogramma s. Omdat de theoretische leerweg geen beroepsgerichte examenprogramma s kent, is dit onderdeel voor deze leerweg apart opgenomen in bijlage 3 bij de Regeling. Hier is vastgelegd dat de leerling in de theoretische leerweg van het vmbo zijn loopbaanontwikkeling in een loopbaandossier moet vastleggen. Voor de loopbaanontwikkeling geldt dat: De kandidaat de vaardigheid heeft om de eigen loopbaan vorm te geven door op systematische wijze om te gaan met loopbaancompetenties. Hij moet zichzelf de volgende vragen stellen: 1. Wat kan ik het best en hoe weet ik dat? (Kwaliteitenreflectie) 2. Waar ga en sta ik voor en waarom dan? (Motievenreflectie) 3. Waar ben ik het meest op mijn plek en waarom daar? (Werkexploratie) 4. Hoe bereik ik mijn doel en waarom zo? (Loopbaansturing) 5. Wie kan mij helpen mijn doel te bereiken en waarom die mensen? (Netwerken) Loopbaandossier LOB is erop gericht dat de leerling competenties opdoet om de eigen loopbaanontwikkeling vorm te geven. Die competenties leert de leerling door oriëntatie op opleiding en (loop)baan en door te reflecteren op het eigen handelen en ervaringen. In het loopbaandossier doet de leerling verslag van dit leerproces. In bijlage 3 van de regeling is omschreven dat het loopbaandossier in elk geval verslag wordt gedaan van: I. de beoogde doelen II. de resultaten III. de evaluatie en een conclusie IV. en de planning van de vervolgactiviteiten op basis van de opgedane ervaringen en de daarbij horende conclusies Na afronding van het vmbo kan de leerling het loopbaandossier bijvoorbeeld gebruiken als aanvulling op zijn CV, als aanvulling zijn op het plusdocument of bij het toelatingsgesprek op het mbo of het havo (als onderbouwing van de motivatie). Lob in het PTA LOB is geen onderdeel van het centraal examen, maar van het schoolexamen. De school legt de eisen voor LOB ( wanneer is LOB afgerond ) vast in een programma voor toetsing en afsluiting (PTA). LOB is een onderdeel dat iedere leerling moet afronden, maar waarvoor geen cijfer of waardering (voldoende/goed) wordt opgenomen op de cijferlijst. Er zijn immers geen eenduidige normen die aangeven of de in het kader van LOB opgenomen reflecties goed of fout zijn. Wel kan in het PTA worden aangegeven van welke activiteiten reflecties moeten zijn opgenomen. Het PTA heeft betrekking op het derde en vierde leerjaar. Dat laat onverlet dat scholen ook al eerder in de vmbo-opleiding met LOB kunnen beginnen. 9 Vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht Per 1 augustus 2017 treedt de Wet Vroegtijdige aanmelddatum voor en toelatingsrecht tot het beroepsonderwijs in werking. Doel van deze wet is om de overstap van jongeren naar het mbo soepel te laten verlopen en daarbij de positie van de student te versterken. Studenten met toelatingsrecht, waartoe ze hun vooropleiding voltooid hebben, die zich vroegtijdig aanmelden en naar de verplichte intakeactiviteiten gaan, kunnen na de inwerkingtreding van deze wet niet meer geweigerd worden door het mbo. De eerste landelijke aanmelddatum valt op 1 april Dit geeft scholen, instellingen en leerlingen de tijd om zich hierop voor te bereiden, in aanloop naar de opleidingen die per 1 augustus 2018 starten en waarop deze wet voor de eerste keer van toepassing is. Wat introduceert deze wet? De Wet Vroegtijdige aanmelddatum voor en toelatingsrecht tot het beroepsonderwijs regelt het volgende: 1. Een landelijke aanmelddatum op 1 april voor alle mbo-opleidingen die aan het begin van het studiejaar starten, inclusief een registratie van alle overstappers van vmbo (incl. vso, pro en vavo/vmbo-tl) naar het mbo zodat zij niet uit beeld raken; 2. Het recht op een studiekeuzeadvies bij het mbo voor alle studenten die zich vroegtijdig aanmelden; 3. Een toelatingsrecht voor studenten die zich vroegtijdig aanmelden voor een mbo-opleiding op niveau 2, 3 of 4, die voldoen aan de vooropleidingseisen en die de verplichte intakeactiviteiten bijwonen, evenals een bindend studieadvies voor iedere nieuwe student in het eerste studiejaar. 10 Mogen mbo-instellingen geen enkele leerling meer weigeren? Er is een aantal situaties waarbij leerlingen, die toelatingsrecht hebben, toch geweigerd kunnen worden door de opleiding. Dit is bijvoorbeeld het geval bij opleidingen die, vanwege een beperking in het aantal stageplaatsen of toekomstig arbeidsmarktperspectief, slechts een bepaald aantal plekken aanbieden. Als zich meer leerlingen dan beschikbare plekken aanmelden, moet de instelling de beschikbare plekken toewijzen, maar dit mag alleen op basis van een objectieve methode. Denk aan loting of volgorde van aanmelding, maar niet op basis van aanvullende (cijfer- of taal)toetsen of motivatiegesprekken. Als een leerling niet kan worden geplaatst, moet de instelling hem een passend alternatief aanbieden. Ook wordt (in een ministeriële regeling) een aantal opleidingen vastgesteld die aanvullende eisen bovenop de vooropleidingseisen mag stellen. Denk bijvoorbeeld aan dansof kunstvakopleidingen. Over deze regeling wordt nog met de mbo- en vo-sector overlegd, evenals over een actualisatie van de doorstroomregeling vo-mbo, op basis waarvan voor sommige niet-verwante doorstroomroutes aanvullende vakken vereist mogen worden. IMPRESSIE Bijeenkomsten Platform-TL druk bezocht Hoe geef je vorm aan LOB en het loopbaandossier? 11 Waarom is loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) en het loopbaandossier belangrijk? Hoe geef je LOB plek op school? En wat doe je dan? Welke activiteiten organiseer je rond LOB? Die vragen stonden centraal op een drietal bijeenkomsten die het Platform-TL - in samenwerking met Stichting Leerplan Ontwikkeling, het Platform Bèta Techniek en de Stichting Platforms VMBO - in de afgelopen weken over LOB en het loopbaandossier in de TL organiseerde. Wij bezochten de sessie in de Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle en maakten een sfeerverslag. De belangstelling voor de bijeenkomsten in Zwolle, Veenendaal en Den Bosch was groot; alle middagen waren volgeboekt. Voorzitter Bart Engbers van het Platform-TL: We telden drie keer 105 inschrijvingen met nog een wachtlijst van 100 personen. Dat duidt op een grote behoefte aan informatie. Verplicht Per 1 augustus van dit jaar maakt LOB verplicht deel uit van het curriculum van alle leerlingen van alle leerwegen in het vmbo en gaan ze aan de slag met het loopbaandossier. Veel scholen in de TL zitten nog met vragen. Bart Engbers: Er zijn scholen die al goed op weg zijn met LOB, maar veel scholen worstelen nog met de vraag: hoe geef ik vorm aan LOB? Als organisatoren willen we een denkraam aanbieden, een routekaart, hoe met LOB aan de slag te gaan. 12 Het gaat er om dat kinderen leren hoe ze gefundeerde keuzes kunnen maken, zei Maartje van Meijel, beleidsmedewerker van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, voor het begin van de gesprekken in de werksessies. Ze verwees in haar toelichting naar de wet- en nieuwe regelgeving. Een groot aantal deelnemers gaf aan de wetgeving rondom LOB moeilijk te kunnen vinden. Kijkt u naar de Regeling examenprogramma s voortgezet onderwijs, zei Van Meijel. En op de website staat het ook allemaal, voegde SPV-voorzitter Jan van Nierop eraan toe. Daarna was het woord aan de deelnemers. In drie ronden van een half uur konden ze aansluiten bij werksessies met een thema naar keuze. Er waren er tien: visieontwikkeling, van visie naar beleid, van beleid naar praktijk, samenwerking met het bedrijfsleven, samenwerking met MBO, oriëntatie van TL-leerling op vervolgonderwijs, taken en rollen, LOB in de vakken, het loopbaandossier, PTA en loopbaangesprekken. Wij kozen voor 3 onderwerpen waarvan we fragmentarisch verslag uitbrengen. Visieontwikkeling Hoe ziet de wereld van morgen eruit? Wat is jouw bijdrage als school hieraan? Welke rol kan LOB spelen? Gijs van Schooten, docent LOB Avila College, Hengelo: Het is belangrijk om niet meer heel gericht op te leiden. Opleiden
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks