Please download to get full document.

View again

of 73
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

ARKEOLOJİ DE RİTÜEL VE TOPLUM

Category:

History

Publish on:

Views: 19 | Pages: 73

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
TEMATİK ARKEOLOJİ SEMPOZYUMU 5 ARKEOLOJİ DE RİTÜEL VE TOPLUM BİLDİRİ ÖZETLERİ Tematik Arkeoloji Sempozyumları Türkiye arkeolojisinde eksikliği hissedilen kavram, kuram ve yöntemlerin incelenerek tartışıldığı
Transcript
TEMATİK ARKEOLOJİ SEMPOZYUMU 5 ARKEOLOJİ DE RİTÜEL VE TOPLUM BİLDİRİ ÖZETLERİ Tematik Arkeoloji Sempozyumları Türkiye arkeolojisinde eksikliği hissedilen kavram, kuram ve yöntemlerin incelenerek tartışıldığı Tematik Arkeoloji Sempozyumları, 2013 yılından bugüne, her yıl farklı bir üniversitemizde düzenlenmektedir. Toplantıların iki önemli amacı bulunmaktadır. İlk amaç, arkeolojideki güncel kuramsal ve yöntemsel gelişmeleri, öznel çalışma bağlamlarımız açısından değerlendirerek tartışmak; ikinci, ancak belki daha da önemli amaç ise, öğrenciler ve ilgili kişilerin faydalanabileceği bir Türkçe yayın serisi hazırlamaktır. Tematik Arkeoloji Sempozyumları, her yıl artan katılımcısıyla akademik ortamımızı zenginleştirirken, sempozyumların ardından hızla yayın aşamasına getirilen kitaplarımız, araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı olmuş, birçok üniversitemizde de ders programına girmiştir. TAS 1 Yerleşim Sistemleri ve Mekan Analizi, 1-2 Şubat 2013, Trakya Üniversitesi Erdoğu, B. ve Çevik, Ö. (ed.) 2014 Tematik Arkeoloji Serisi I: Yerleşim Sistemleri ve Mekan Analizi. İstanbul: Ege Yayınları. TAS 2 Anadolu Arkeolojisinde İletişim Ağı ve Sosyal Organizasyon, 7-8 Şubat 2014, Bülent Ecevit Üniversitesi Baysal, A. (ed.) 2015 Tematik Arkeoloji Serisi II: İletişim Ağları ve Sosyal Organizasyon. İstanbul: Ege Yayınları. TAS 3 Arkeoloji ve Gösterge Bilim, Haziran 2015, Hitit Üniversitesi / İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Urla Belediyesi TAS 4 Toplumların Çöküşü ve Dönüşüm Süreçleri, Şubat 2016, Ege Üniversitesi TAS 5 Arkeoloji de Ritüel ve Toplum, Şubat 2017, Orta Doğu Teknik Üniversitesi İÇİNDEKİLER 1. Sunuş 4 2. Sempozyum Programı 9 3. Bildiri Özetleri ve Konuşmacı Özgeçmişleri 13 Antropoloji den Arkeoloji ye Ritüel Mağara resimlerinden figürinlere, gömü geleneklerinden anıtsal yapılara, süs eşyalarından işlevsel aletlere, zengin bir sembolik imgelemle oluşturduğumuz mekânlar ve bu mekânlarda sergilediğimiz kurallı davranışlar türümüzün en temel davranış özelliklerinden biri. Gerçekten de, ekonomik rasyonaliteyle açıklanamayacak ölçülerde emek ve zamanı, ritüeller için harcıyoruz. Günümüz dünyasının akılcı olarak tanımladığı davranışlardan uzaklığı nedeniyle olsa gerek, geleneksel arkeoloji literatüründe ritüel, inançlarla motive edilen ve sosyoekonomik alt yapıyla doğrudan ilişkisi kurulamayan davranışlar olarak anlaşılmaktadır. Bu tür yaklaşımlarda, işlevi anlaşılamayan buluntuların ritüellerle ilişkili kullanıldığı düşünülür ve bu buluntular genellikle sonsuz detaylara saplanabilen tipolojik çalışmaların konusu olur. Ancak, bu tuhaf fakat bir o kadar önemli bulguların toplumsal yapıyla ilişkisini kurmaya yönelik kuramsal ve yöntemsel bakış açıları arkeolojinin gündemine bir türlü giremez. Oysa, 19. Yüzyıldan bu yana, Emilé Durkheim, Victor Turner, Clifford Geertz, Marshall Sahlins, Maurice Bloch, Roy Rappoport, Catherine Bell ve Harvey Whitehouse gibi araştırmacıların katkılarıyla biriken antropoloji literatüründe ritüele, zamanlaması, mekân düzenlemesi ve davranış biçimleri kurallara bağlı olan ve sosyal yapının kurucusu ve dönüştürücüsü bir eylem olarak yaklaşılmıştır. Bu bağlamda ritüel, herkesin aşina olduğu bir sembolik referanslar sistemine atıf yaparak, bireylerin tecrübelerini belli kavramlar ve normlar çerçevesinde anlamalarını sağlayan, böylece ortaklaşmayı kolaylaştıran, bir meta-dil olarak da tanımlanabilir. Mekân, zaman ve bedenleri bağlayan sembolik referansların düzeni, varoluşun içerik ve formuyla ilgili kabul edilebilir bir açıklama sunarken, biraraya gelen bireylerin tüm varlıklar ve tarihsel süreçle ilişkilerini de kurmalarına yardımcı olmaktadır. Bu anlamda ritüel, toplumsal kimlikleri yapılandıran bir sosyal kontrat olarak da görülebilir. Ritüel eylem, toplumsal kuralların meşrulaştırılmasında önemli bir rol oynadığı gibi, çeşitli ölçeklerdeki iktidar ilişkilerinin müzakere edildiği ve sosyal dönüşümün tetiklendiği bir ortam da sunmaktadır. Bu anlamda, ritüeller, bazı grup ve kişilerin iktidarlarını pekiştirmek için kullandığı bir araç; düzene karşı fikirlerin de ortaya konduğu bir söylem alanıdır. Çeşitli nedenlere bağlı olarak karşıt fikirler oluştukça, ritüel ve sembolik aktivite yoğunlaşabilmekte, ancak uzlaşma yolu sağlanamazsa, ortak yaşam alanlarının terk edilmesine ve kültürel sürekliliğin yok olmasına varan çözülme ve çöküşler, ekolojik koşullardan bağımsız olarak gözlemlenebilmektedir. Ekonomik ve inançsal merkezileşmenin ortaya çıktığı toplumlarda, ritüel aktiviteyi idoller, tapınaklar, mezarlıklar veya özel mekânlar bağlamında izole ederek 4 incelemek nispeten kolay görünmektedir. Ancak, merkezileşmenin görülmediği prehistorik toplumlarda mekânları ve nesneleri, sembolik ve işlevsel olarak ayırmak oldukça zordur. Dolayısıyla, merkezileşmiş toplumlar için kullandığımız kuram ve yöntemleri, prehistorik sosyal dönüşümlerin doğasını anlamak için kullanmak güçleşmektedir. Son dönemin arkeolojik çözümlemelerinde sıklıkla başvurulan kişilerden biri olan Catherine Bell in sunduğu ritüelleştirme (ritualization) çerçevesi, bu durumu aşmamızı sağlayacak bir yöntem sunmaktadır. Bu yönteme göre, sembolik aktivitenin yoğun olarak görüldüğü, örn. tapınak, mezarlık gibi mekânlarla, sıradan görünen, örn. ev veya çukur gibi aktivite ve yaşam alanları arasında zincirleme olarak derecelenmiş bir benzerlikler ilişkisi kurulabilir. Hatta, bedenler dahi bu sembolik iletişimin mekânları olarak algılanabilir. Bu mekânlar, ortak bir semboller havuzundan beslenerek üretilmekte, kurulmaya çalışılan ilişkinin ölçek ve endişesine göre, bazı sembolik ögeler bazı mekânla ve pratiklerde daha çok vurgulanmakta, yeniden düzenlenebilmekte veya yeni ögeler eklenerek anlamı dönüştürülebilmektedir. Birbirine göndermeler yapan bu benzeştirme ve ayrıştırmalar yoluyla, bireyden haneye, haneden temel ortaklaşma grubuna ve temel ortaklaşma grubundan daha geniş ortaklaşma gruplarına, sosyal yapının hangi koşullarda ve nasıl şekillendiğini bütüncüllük içinde anlamak mümkün olabilmektedir. Bu yaklaşım, Yakın Doğu Arkeolojisi nde Ian Kuijt, Marc Verhoeven ve Ian Hodder gibi araştırmacılar tarafından başarıyla uygulanmıştır. Ritüel kuram, son dönemde gündemde olan peyzaj arkeolojisi temelli mekân analizleri ile beraber sembolik iletişim, dolanıklık ve ağ yaklaşımlarının da başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda TAS-5, bundan önce yapılan dört Tematik Arkeoloji Sempozyumu nun da birleştirici bir tartışmasını sunmayı hedeflemektedir. Çiğdem Atakuman 5 TEMATİK ARKEOLOJİ SEMPOZYUMU (TAS) 5 BİLİMSEL DANIŞMA KURULU Eşref Abay (Ege Üniversitesi) Özlem Çevik (Trakya Üniversitesi) Yiğit Erbil (Hacettepe Üniversitesi) Yılmaz Selim Erdal (Hacettepe Üniversitesi) Burçin Erdoğu (Trakya Üniversitesi) Marie-Henriette Gates (Bilkent Üniversitesi) Sevinç Günel (Hacettepe Üniversitesi) Suna Güven (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) Metin Kartal (Ankara Üniversitesi) Levent Keskin (Ankara Üniversitesi) Neyir Kolankaya-Bostancı (Hacettepe Üniversitesi) A. Tuba Ökse (Kocaeli Üniversitesi) Kadriye Özçelik (Ankara Üniversitesi) Ufuk Serin (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) Yücel Şenyurt (Gazi Üniversitesi) DÜZENLEME KOMİTESİ Çiğdem Atakuman (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) Deniz Erdem (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) Cansu Karamurat (Orta Doğu Teknik Üniversitesi) 7 SEMPOZYUM PROGRAMIlll Yer: ODTÜ Mezunları Derneği Vişnelik Salonu 1.GÜN - 10 ŞUBAT Doç. Dr. Ahmet Yozgatlıgil ODTÜ Rektör Danışmanı Açılış Konuşmaları Çiğdem Atakuman Arkeoloji de Ritüel ve Toplum: Yaklaşımlar ve Yöntemler Sibel Özbudun Âyinler, Törenler: Neye Yarar? Ara Metin Kartal Tarih Öncesinin Derinliğinde Simetri Kadriye Özçelik Paleolitik Sanatta Ritüel Yaklaşımlar Neyir Kolankaya-Bostancı Paleolitik Çağ Toplanma Alanları ve Ritüeller İnan Aydoğan Ritüellerin Ortaya Çıkışı ve Şekillenmesi Sürecinde İdeolojilerin Rolü Tartışma Yemek Evangelia Pişkin - Safoora Kamjan Birlikte Yemek: Erken Neolitik Ulucak Höyük te Bir Grup Ocakta Bulunan Hayvan Kalıntıları Cansu Karamurat Geç Neolitik te Çukur Ritüelleri: Uğurlu Höyük-Gökçeada Örneği Başak Boz Çatalhöyük te Beden Parçalama Aysel Arslan Toplumsal Cinsiyet, Ritüel ve Toplum Tartışma Ara İlyas Çetinkaya Aşı Boyası ve Kırmızı Rengin Ritüellerde Kullanımı Özlem Çevik Kemik, Taş, Kil ve Boya: Batı Anadolu Neolitiği nde Ritüel ve Sembolizm Ozan Özbudak Orta Anadolu Neolitik-Kalkolitik Bezemeli Çanak Çömlek Geleneklerinin Olası Kültürel Göstergeleri Burçin Erdoğu Neolitik Çağ da Anadolu'da Gizlenmiş Objeler ve Ritüel ile Bağlantıları Tartışma Akşam Yemeği 10 2.GÜN - 11 ŞUBAT Levent Keskin Simgeden Anlama: Ortak Bir Dilin Unsuru Olarak Halka İdoller Öznur Özmen, Metin Batıhan Bir Ritüel Nesnesi Olarak Göz İdolleri nin Yorumlanması Umay Oğuzhanoğlu Akay Çukurun Dibinde Erken Tunç Çağı: Güneybatı Anadolu da Bazı Çukur Örnekleri ve Sembolik Anlamları Üzerine Düşünceler Michele Massa Anadolu'da Erken Tunç Çağı Komünal Toplanmaları: Elit Bir Eylem? Tartışma Ara Ayşe Gül Erden, Y. Bora Temür Ziyafet Ritüelinin Toplumsal Konum Kazanımındaki Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme Haluk Sağlamtimur Ritüelin Yeniden Yapılandırılması: Başur Höyük Erken Tunç Çağı I Mezarlarında Ortaya Çıkartılan Buluntular Işığında Ölü Gömme Pratikleri Aydın Emanet MÖ 3. Bin de Kuzey Mezopotamya da Ölü Yatırılış Yönleri Üzerine Düşünceler Tuna Akçay Ölü Kültüne ve Kurban Ritüeline Kuramsal Yaklaşım Tartışma Yemek A. Tuba Ökse Eski Önasya da Ritüellerin Arkeolojik ve Filolojik İzleri Yiğit Erbil Hitit Dönemi Toplanma Yerleri: Sembolik İletişim ve İktidar Alanları Olarak Eflâtun Pınar ve Fasıllar Elif Ünlü Ege de Kutsal Alanlar Doğanın Yapıları Tartışma Ara Elif Denel Demir Çağı Kunulua'da Politik Kimlik Aracı Olarak Ritüel Tahribat Ufuk Serin Erken Hıristiyanlıkta Ritüel, Simge ve Kimlik: Mekânsal Bir Çerçeve Olarak Katakomblar ve Katakomb Sanatı Yücel Şenyurt Kurul (Ordu) Kibele sinin Kent Koruyucu Tanrıça Kültü Açısından Önemi Suna Güven Yunan Tapınaklarında Sütunların Evrimi Tartışma ve Genel Değerlendirme 11 BİLDİRİ ÖZETLERİ İ VE İ KONUŞMACI ÖZGEÇMİŞLERİ İ Ölü Kültüne ve Kurban Ritüeline Kuramsal Yaklaşım Tuna Akçay Arkeolojik yöntemlerle çıkarılan verilerin ve bunun ışığında oluşturulan bilginin, düşüncenin, önerinin daha anlamlı, sürdürülebilir ve kalıcı olabilmesi için kuramsal bir çatıya ihtiyacı vardır. Kuramsal arkeolojik çatı, bilimin materyal odaklı yapısını eleştirerek, materyali üreten insanı anlamak için kurulmalıdır. Bu bakış açısına göre materyal, yaşamı anlamak için bir araçtır ve onu üretenlerin yani insanoğlunun zihin dünyası da arkeolojinin ana odağı olmalıdır. Arkeologlar, arkeolojik materyalleri listeleyip, salt tanımlama, kataloglama ve tarihleme odaklı çalışmak yerine; nesnelerin oluşumuna kaynaklık etmiş fikirleri, düşünceleri, felsefi akımları, pratiği tartışmalı ve disiplinler arası işbirliğiyle rasyonel bir metotla neden sonuçlarını açıklamalıdır. Ölü kültünün tespit edilmeye, anlaşılmaya, açıklanmaya ve en önemlisi farklı disiplinler kaynak alınarak yorumlanmaya ihtiyacı vardır. Ancak bu çalışmalar yapılırken merkeze maddeyi ya da arkeolojik materyali değil, insanı koymak ölü kültünün doğru ve eksiksiz açıklanmasına yardımcı olacaktır. Ölü kültü konusu bilimsel yayınlarda genel olarak mezar mimarisi ve ölü gömme adetleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Ancak konunun içeriği, bundan çok daha geniş olmalıdır. Özellikle ölümün vuku bulmasından itibaren gelişen her türlü eylem ölü kültünün içeriğini oluşturur. Bu nedenle, ölü kültü, arkeolojik, sosyolojik, psikolojik, mimari, sanatsal ve felsefi açılardan değerlendirilmesi gereken bir kavramdır. İçeriğini; cenaze ritüelleri, ölü gömme adetleri, mezara bırakılan ritüel nesneleri, kurban, libasyon, ölü yemeği, mezar mimarisi, mezar tipolojisi, ölümden sonraki anma ritüelleri gibi konular oluşturmaktadır. Bu çalışma, ölü kültü kavramını geniş bir perspektiften açıklamakta, ölü kültünün insanoğlu tarafından oluşturulma sürecini incelemektedir. Bu çalışmada, ölü kültü kavramları ve buna bağlı temel anlayış açıklanmış, ölü kültü ritüellerinden olan kurban, kuramsal açıdan detaylı bir şekilde irdelenmiştir. 14 Tuna Akçay, 2000 yılında Mersin Üniversitesi Arkeoloji Bölümü nde başladığı yükseköğrenimine, 2005 yılında Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nün Arkeoloji Anabilim Dalı nda Yüksek Lisans çalışmalarıyla devam etmiş; 2008 yılında Prof. Dr. Emel Erten danışmanlığında Olba Mezarları başlıklı tezini yazarak Yüksek Lisans derecesini almıştır. Akçay, 2009 yılında Köln Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü nün Doktora programına Prof. Dr. Dietrich Boschung tarafından kabul edilmiştir yılında ülkesine dönen Akçay, Prof. Dr. Emel Erten danışmanlığında Olba daki Ölü Kültü başlıklı doktora tezini tamamlamış ve 2012 yılından beri Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü nde öğretim görevlisi olarak görev yapmaktadır. Türkiye de birçok arkeolojik kazıya katılmış olup 2001 yılından beri Olba Kazı ve Yüzey Araştırmaları ekip üyesi olan Akçay ın, çeşitli dergilerde bilimsel makaleleri yer almaktadır. 15 Toplumsal Cinsiyet, Ritüel ve Toplum Aysel Arslan Ritüeller genellikle insanların günlük hayatlarını sürdürürken kendilerini yapmak zorunda hissettikleri kısıtlanmış belli hareketler, konuşma biçimleri ya da sürekli tekrarlanan davranışlardan oluşur. Toplumsal cinsiyet rolleri günümüzde olduğu gibi muhtemelen geçmişte de insanların toplum içindeki davranışlarını önemli ölçüde şekillendiriyordu. Bu açıdan bakıldığında her insanın cinsiyet rollerine uygun olarak yerine getirmesi gereken belli davranışlar olduğunu ya da toplumsal cinsiyetin ritüelistik davranışlarla kendini gerçekleştirdiğini söylemek mümkündür. Arkeolojiye baktığımızda ise, Anadolu daki prehistorik dönem yerleşimleri değerlendirilirken toplumsal cinsiyet, birkaç örnek dışında genellikle pek üzerinde durulmayan bir kavram olmaya devam etmektedir. Buna karşılık insan figürleri, dini ritüellerde kullanılan tanrı ve tanrıça betimlemeleri olarak yorumlanmakta ya da sadece kadın/erkek betimlemesi olduğunun belirtilmesi dışında, bağlamsal açıdan değerlendirilmemektedir. İskelet analizleri ve gömü uygulamalarına dair yapılan çalışmalarda ise özellikle son yıllarda toplumsal cinsiyetin insan yaşantısındaki öneminin üzerinde durulmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, İç Anadolu da Neolitik ve Kalkolitik dönem yerleşimi olan Köşk Höyük te bulunan insan betimlemeleri, mezarlar ve sıvalı kafatasları da göz önünde bulundurularak toplumsal cinsiyet ve ritüel kavramları açısından bağlamları ile birlikte yeniden değerlendirilecektir. 16 Aysel Arslan, Boğaziçi Üniversitesi nde Çeviribilim Bölümü nü bitirdikten sonra Koç Üniversitesi nde Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nde Yüksek Lisans eğitimini tamamlamıştır. Tez çalışması kapsamında, İç Anadolu da Neolitik ve Kalkolitik dönemlerde toplumsal cinsiyetin rolü üzerinde çalışan Arslan, halen Koç Üniversitesi nde Doktora öğrencisidir. Zaman zaman bir internet gazetesinde arkeoloji haberleri yazan ve çeviren Aysel Arslan ın ilgi alanları arasında Anadolu da Neolitik Dönem, Neolitikleşme, prehistorik dönemde toplumsal cinsiyet ilişkileri, cinsiyete dayalı işbölümü, sosyal eşitsizliğin ortaya çıkışı ve kuramsal arkeoloji sayılabilir. 17 Arkeoloji de Ritüel ve Toplum: Yaklaşımlar ve Yöntemler Çiğdem Atakuman Bu sunumun amacı, 20. Yüzyıl boyunca arkeolojide ritüel kavramına yaklaşımların nasıl dönüştüğünü ve günümüzde kullanılan yöntemleri nasıl etkilediğini özetlemektir. 18 Çiğdem Atakuman, Lisans derecesini ODTÜ Kimya Mühendisliği'nde, Yüksek Lisans derecesini ODTÜ Arkeometri Programı'nda, Arkeoloji Doktora derecesini ise Ritualization of Settlement başlıklı teziyle UCLA da tamamladıktan sonra, Manchester University, Getty Conservation Institute, British Institute at Ankara gibi kurumlarda araştırmacı olarak bulunmuş, yılları arasında Domuztepe- Kahramanmaraş arkeolojik projesinde çalışmıştır. Atakuman, yılları arasında ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi nin kurucu müdürü olarak görev almış, arasında TÜBİTAK Bilim ve Teknik dergisi genel yayın yönetmenliği, TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı ve TÜBİTAK Başkan Danışmanlığı görevlerini üstlenmiştir yılından bu yana ODTÜ Yerleşim Arkeolojisi Programı nda öğretim üyesi olarak çalışan Atakuman, bu programın temel dersleri olan mekân analizi ve peyzaj arkeolojisi derslerini vermeye devam etmektedir yılından bu yana Uğurlu-Gökçeada kazılarında Kazı Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Atakuman ın çalışmaları, Yakın Doğu ve Anadolu da Neolitik Süreç, Türkiye de Arkeoloji nin Tarihi ve Kültürel Miras Politikası odaklı olarak ilerlemektedir. 19 Ritüellerin Ortaya Çıkışı ve Şekillenmesi Sürecinde İdeolojilerin Rolü İnan Aydoğan Bu çalışmada ritüellerin ortaya çıkışında veya şekillenmesinde ideolojilerin bir rolü var mı? sorusuna cevap aranacaktır. İdeolojileri oluşturan değerler zamanla oluşmuş, sosyal organizasyonlara göre değişmiş, şekillenmiş ve grupların çıkarlarının üzerinde yükselmiştir. İdeolojilerin materyal kültürlere olan müdahaleleri fikirlerin, değerlerin, hikayelerin, mitlerin ve beğenilerin somutlaşması olarak ele alınabilir. Bu çalışmada, ideoloji kavramı, Bourdieu nun yapı ve uygulama arasında konumlandırdığı habitus bağlamında; bir grubun paylaştığı değerler bütünü olarak ele alınacaktır. Bu kapsamda ele alınan ideoloji ve ritüel kavramları, farklı sosyal yapılara ve karmaşıklık seviyelerine sahip sosyal gruplarda değerlendirilecektir. 20 İnan Aydoğan, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü nden 2013 yılında mezun olarak aynı üniversitenin Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Anabilim Dalı nda 2014 yılında Yüksek Lisans eğitimine başladı. Halen, MÖ 10. Binyıl Yukarı Dicle Vadisi Avcı Toplayıcı Neolitik Topluluklarda İdeoloji başlıklı Yüksek Lisans tezini sürdürmekte ve aynı üniversitede 2014 yılından itibaren araştırma görevlisi olarak görev yapmaktadır. 21 Çatalhöyük te Beden Parçalama Başak Boz Toplumsal yapının ve kültürün bir yansıması olan ritüeller, eski topluluklarda kendini çeşitli simgelerle ifade eder. Toplumların ölüm kavramına ve ölüye bakış açıları ve bunun etrafında şekillenen toplumsal-kültürel yapı ölü gömme adetlerinde kendini bulur. Topluluklar arasında fark gösterebilen ancak her zaman bir anlam ifade eden ölümle ilgili ritüeller, dönemin insanları ve onların düşünce dünyaları arasında aracı görevi üstlenir. Arkalarında bıraktıkları kalıntılar, simgeler ise dönem insanları ve onları anlamaya çalışan bizler arasında aracıdır. Çatalhöyük te ölü gömme adetlerinin bir parçası olan bazı bedenlerin parçalanması pratiği sosyal yapının inşasında/devamında nasıl bir rol oynamış olabilir? Bir evden diğerine taşınmış ikincil bir gömü üzerinden bedenlerin parçalanmasının sosyal hafıza, mülkiyet, ata kavramlarının ve toplumsal kimliğin oluşturulmasındaki payı tartışılacaktır. 22 Başak Boz, Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü nde, Yüksek Lisans ve Doktora derecelerini Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü nde almıştır. Halen Trakya Üniversitesi Arkeoloji Bölümü nde bioarkeoloji/antropoloji dersleri vermektedir. Kültürel evrim sürecinde değişen çevre koşullarına uyumun biyolojik ve kültürel anlamda insanın yaşam kalitesini nasıl etkilediği soruları ilgi alanlarıdır. Bu bağlamda, büyüme gelişme, sağlık, beslenme modelleri ile ölü gömme adetleri üzerinden sosyal yapılanmaları konularında araştırmalarını sürdürmektedir. Panaztepe, Demirköy, Ain Gev II (Israil) kazılarının ardından Neolitik Çatalhöyük projelerinde bioarkeolojk çalışmalarını yürütmüştür. Halen Beycesultan/Denizli, Ekşihöyük ve Uğurlu/Gökçeada projelerinde yer almaktadır. 23 Aşı Boyası ve Kırmızı Rengin Ritüellerde Kullanımı İlyas Çetinkaya Kırmızı rengin kanın rengi olarak da yaşamı simgelemesi, tinsel anlam yüklenerek ritüellerde kullanılmasında etken olmuştur. Günümüzde halen düğünlerde ve askere uğurlama törenlerinde uygulanan kına yakma geleneği de bu inancın bir devamı olarak görülebilir. Kırmızı rengin ve aşı boyasının sembolik anlamları, arkeolojik kazılardan ve yazılı kaynaklardan anlaşılmaktadır. Kırmızı re
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks