Please download to get full document.

View again

of 14
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Kocaeli il merkezinde bulunan hastanelerde çalışan hemşirelerin zoonotik hastalıklar hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi

Category:

Science & Technology

Publish on:

Views: 19 | Pages: 14

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Araştırma Makalesi/Original Article Makale Dili Türkçe /Article Language Turkish Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi Kocaeli il merkezinde bulunan hastanelerde çalışan hemşirelerin zoonotik hastalıklar
Transcript
Araştırma Makalesi/Original Article Makale Dili Türkçe /Article Language Turkish Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi Kocaeli il merkezinde bulunan hastanelerde çalışan hemşirelerin zoonotik hastalıklar hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi The determination of knowledge level of nurses working in the hospitals in the center of Kocaeli province about the zoonotic diseases Rüştü TAŞTAN 1, Levent ALTINTAŞ 2, Sibel CEVİZCİ 3 ÖZET Amaç: Zoonotik hastalıklar küresel ölçekte, sağlığı sosyoekonomik yönden tehdit eden halk sağlığı sorunudur. Son çeyrek yüzyılda, giderek sayısal artış gösteren yeni çıkan enfeksiyon hastalıklarıyla birlikte bu sorun sağlık hizmetlerinde geniş bir boyut kazanmıştır. Hemşireler, toplumda ve sağlık hizmeti sunumunda rol model etkileri olan sağlık çalışanlarıdır. Bu çalışma; zoonozların kaynakları, bulaşma yolları ve korunma önlemleri hakkında hemşirelerin bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Bu araştırma, Kocaeli merkezinde bulunan kamu ve özel hastanelerde aktif çalışan gönüllü hemşirelerle yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte, 30 sorudan meydana gelen anket 2012 de uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS v.20 programıyla analiz edilmiştir. Bulgular: Hastanelerde çalışan hemşirelerin sadece %46 sı (n=550) araştırmaya katılmıştır. Katılımcıların %70 i yaş grubunda, %67 si 1-5 hizmet yılındaydılar. Hemşirelerin çoğu (n=380) ABSTRACT Objective: Zoonotic diseases are public health problems on a global scale that threaten health socioeconomically. In the last quarter of the century, this problem has gained a huge ground in health care services, along with ever increasing new infectious diseases. Nurses are health employees who have a role model influence in a society and in providing health services. In this study, aimed to investigate the knowledge levels of nurses about sources, contagion and prevention precautions of zoonosis. Methods: This study was carried out with volunteer nurses who have worked in public and private hospitals in the center of Kocaeli province. The questionnaire consisting of 30 questions in descriptive type was implemented in The collected data were analyzed by using SPSS v.20 program. Results: Only 46% (n=550) of the nurses working in the hospitals participated in the study. Of the participants, 70% were in the age group, and 67% were in the 1-5 years of duty. Most of the 1 Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Kocaeli 2 Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Anabilim Dalı, Kocaeli 3 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Çanakkale İletişim / Corresponding Author : Rüştü TAŞTAN Umuttepe Merkez Yerleşkesi Umuttepe/İzmit Kocaeli - Türkiye Tel : E-posta / Geliş Tarihi / Received : Kabul Tarihi / Accepted : DOI ID : /TurkHijyen Taştan R, Altıntş L, Cevizci S. Kocaeli il merkezinde bulunan hastanelerde çalışan hemşirelerin zoonotik hastalıklar hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Turk Hij Den Biyol Derg, 2016; 73(4): Turk Hij Den Biyol Derg, 2016; 73(4): Cilt 73 Sayı ZOONOZLAR HAKKINDA HEMŞIRELERIN BILGI DÜZEYI üniversite, diğerleri Sağlık Meslek Lisesi (n=155) mezunuydular. Katılımcılar en çok (%45) virüsleri, sonra bakterileri ve parazitleri (%44) patojen etken olarak biliyordu; %73 ü hayvanlardan insanlara, %68 i insanlardan hayvanlara enfeksiyon bulaştığını, %16 sı ise hiç bulaşmadığını düşünüyordu. Bu çalışmada Salmonelloz hariç, zoonotik hastalıkların bulaşma kaynakları hakkında katılımcı eğitim düzeyleri arasında istatistiksel anlamlılık (P 0,05) saptanmadı. Katılımcıların %41 i sağlık bilgisi için uzmanlardan yararlanmakta, %65 i sağlık haberlerini yetersiz görmekteydi. Hemşirelerin %59 u zoonozlar konusundaki bilgi düzeylerini yetersiz görmekte, %89 u ise mesleki eğitime katılmayı istemekteydi. Sürekli sosyoekonomik tehdit olan zoonozlar, insan sağlığına çok yönlü zarar veren, önemli halk sağlığı sorunudur. Etkileri bakımından toplumda sürekli risk oluşturan ve sağlık çalışanlarının iş güvenliğini tehdit eden zoonotik hastalıklar sorununu çözmek için öncelikle eğitim programlarının gözden geçirilmesi gerekmektedir. Sonuç: Araştırma bulguları, sağlık çalışanlarının güvenliğini tehdit eden, topluma çok yönlü zarar veren zoonotik hastalıklar sorununun çözümü için yalnızca hekimler ve veteriner hekimlerin meslekler arası işbirliğinin yeterli olmayacağını işaret etmektedir. Sorunun kalıcı çözümü için Tek Sağlık yaklaşımıyla hemşirelerin ve diğer sağlık çalışanlarının da katıldığı etkin sürekli mesleki eğitimlerin düzenlenmesinin gerektiği vurgulanmaktadır. nurses (n=380) were university graduates and the rest were vocational high school for health graduates (n=155). Participants (45%) have known viruses mostly, followed bacteria and parasites (44%) as pathogenic agents. While most of the participants (73%) thought zoonotic diseases transmit from animal to humans, contrary to this, 68% thought zoonotic diseases transmit from humans to animals, and 16% believed that there was no transmission. In this study, among zoonotic diseases, except Salmonellosis, there was no statistical significance between educational levels and knowledge regarding the sources of contagion (P 0,05). Forty-one percent of the participants benefited from experts about health knowledge and 65% thought that health news were inadequate. Fifty-nine percent of nurses thought their zoonotic knowledge levels were inadequate, and 89% of them wanted to participate in vocational training. Zoonoses, which are a constant socioeconomic threat, are an important public health problem that harms human health in many ways. To overcome the problems of zoonotic diseases that threaten the work security of health employees and create a constant risk for the society, first of all, the education programs should be revised. Conclusion: The survey findings indicate that only interoccupational cooperation of physicians and veterinarians are not enough to solve problem of zoonotic diseases, which threaten the security of the health workers and harm the society from multiple dimensions. It is emphasized that effective constant vocational trainings, which nurses and other health workers also attend, should be organized with One Health approach, for the permanent solution to the problem. Anahtar Kelimeler: bilgi düzeyi, hastalık yükü, hemşirelik hizmetleri, zoonozlar, tek sağlık Key Words: knowledge level, burden of disease, nursing services, zoonoses, one health 366 Turk Hij Den Biyol Derg R. TAŞTAN, L. ALTINTAŞ ve S. CEVİZCİ Cilt 73 Sayı GİRİŞ Yirminci yüzyılın son çeyreğinden beri, zoonotik hastalıkların etkileri giderek genişlemiş, değişen çevre ve yaşam koşulları nedeniyle zoonotik patojenlerin insan sağlığını tehdit potansiyelleri artmıştır (1). İnsan-Hayvan-Çevre (İHÇ) arayüzündeki kontamine çevrede, enfekte hayvanlar, hayvansal ürünler, araçlar ile sürekli temas, zoonotik hastalıkların meydana gelmesini sağlayan riskler barındırmaktadır (2). İnsan patojenlerinin %61 inden fazlası hayvansal kökenlidir (3). Bu nedenle, 2011 verilerine göre, Sığırların Süngerimsi Beyin Hastalığı (BSE), Şiddetli Akut Solunum Yolu Hastalığı (SARS), Kuş Gribi (H5N1) vb. zoonozların gelişmekte olan ülkelerdeki maliyeti 200 milyar $ ve Kist Hidatik in yol açtığı gelir kaybı yıllık 1,5 milyar $ olarak bildirilmektedir (4). Düşük ve orta gelirli ülkelerde, 8,7 milyon insan enfeksiyonlar nedeniyle ölmektedir (2). Avrupa Birliği (AB) ve çevre ülkelerde zoonozlar ciddi sorun olarak görülmekte (5), Mavidil Hastalığı ve Şap (FMD) epidemileri yeni zoonotik tehdit olarak değerlendirilmektedir (6). Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Chikungunya Ateşi gibi Vektörle Bulaşan Hastalıklar (VBH) riskini azaltmak (7) ve sosyoekonomik zararlarını önlemek için Halk Sağlığı ile Veteriner Halk Sağlığı nın disiplinlerarası işbirliği önerilmektedir (5). Türkiye de, halk sağlığı sorunu olarak süregelen ve hayvancılık ekonomisinde kayıplara neden olan Şarbon, Bruselloz, Tüberküloz, Kist Hidatik ve Toksoplazmozun epidemiyolojisi incelenmiştir (8-14). Ayrıca, 2002 den beri yayılma eğiliminde olan ve sağlık çalışanlarının gündemini meşgul eden KKKA araştırmaları artmıştır. Halkın bilgi ve tutumunu ve hemşirelik öğrencilerinin bilgi düzeyini inceleyen araştırmalar yapılmıştır (15,16). Benzer içerikte, Ankara ve Erzurum da halkın bilgi ve davranışları incelenmiştir (17,18). Pandemik İnfluenza çalışmasında Sağlık Hizmetleri Çalışanlarının (SHÇ) sürekli eğitim ine vurgu yapılmaktadır (19). İstanbul da, sokak hayvanları kaynaklı insan kuduz olguları hakkında pratisyen hekimlerin bilgi ve tutumları incelenmiştir (20). Türkiye de Şarbon, Bruselloz, Tüberküloz, Kuduz gibi eski zoonozlar ile son 15 yılda görülen Kuş Gribi, KKKA, Batı Nil Ateşi (WNF) vb. Yeni çıkan Zoonotik Enfeksiyonların sosyoekonomik tehditleri güncelliğini korumaktadır (16, 19, 21). Diğer taraftan, Sağlık Bakanlığı düzenlemesine göre bildirimi zorunlu olan bu zoonotik enfeksiyonlar sağlığı tehdit etmekte ve SHÇ ye mesleki risk oluşturmaktadır (22). Bu dinamik süreklilik, sağlık hizmetleri maliyeti artışına yol açmakta, küresel sağlığı tehdit etmektedir (23-25). Potansiyel salgınlardan korunmak ve sağlık hizmetleri maliyetlerini azaltmak için mesleki bilgileri güncellenen personel çalıştırılmasının önemli ve ekonomik olduğuna işaret edilmektedir (26). Hemşirelerin sağlık hizmeti sunumunda, hasta ile hekim arasında önemli işlevleri bulunmaktadır. Günümüzde, hemşirelerin zoonotik hastalıklar bilgi düzeyi, bu bilgiyi topluma ne kadar doğru aktardıklarının bilinmesi, sağlık ekonomisi ve hizmet kalitesi bakımından önemlidir. Türkiye de, aktif çalışan hemşirelerin zoonotik hastalıklar bilgisi düzeyini inceleyen çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışma, sağlık hizmetlerinde ve toplumda önemli rol model etkileri bulunan hemşirelerin, zoonotik hastalıkların kaynakları ve bulaşma yollarına ilişkin bilgi düzeyini saptamak amacıyla yapılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Bu çalışma tanımlayıcı araştırma olarak planlanmıştır. Bu araştırma için geliştirilmiş anket formları Temmuz-Eylül 2012 de Kocaeli de Kamu veya Özel Hastanelerde çalışan hemşirelere uygulanmıştır. Turk Hij Den Biyol Derg 367 Cilt 73 Sayı ZOONOZLAR HAKKINDA HEMŞIRELERIN BILGI DÜZEYI Kocaeli merkezinde bulunan üç Devlet, bir Eğitim ve Araştırma, bir Tıp Fakültesi Hastanesi ve dört özel hastanede hemşire olarak çalışan toplam (n=1200) kişi bu çalışmaya dâhil edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan anket formları, toplam 30 soru ve üç kısımdan oluşmaktadır. Ankette birinci kısımda, katılımcıların demografik özelliklerine (yaş, eğitim düzeyi, çalıştığı kurum), ikinci kısımda, zoonotik hastalıklar bilgisine (etkenler, kaynaklar, bulaşma yolları) ve üçüncü kısımda, zoonozlar hakkında bilgi edinme kaynakları, korunma yöntemleri ve katılımcıların Sürekli Mesleki Eğitim (SME) ihtiyacı algılarına yönelik bilgi düzeylerini sorgulayan sorular yer almıştır. Anketin uygulanmasına başlamadan önce, Kocaeli Üniversitesi Etik Kurulu ndan KOÜ KAEK 2012/57 numaralı onay alınmıştır. Hemşirelere çalışmanın amacı ve sonuçların değerlendirmesine ilişkin sözlü bilgi verilmiştir. Katılımcıların soruları yanıtlaması için 20 günlük süre verilmiş, sonra anketler toplanmıştır. Araştırmanın yapıldığı hastanelerde toplam 550 (%45,8) kişiye ulaşılmıştır. Verilerin analizinde KOÜ IBM SPSS v.20 programından ve verilerin istatistik değerlendirmesinde ki-kare testinden yararlanılmıştır. BULGULAR Bu çalışmada katılımcı sayısı 550 ve katılım oranı %45,8 idi. Katılımcıların çoğunluğu (n=363, %69,7) yaş grubundaydı. Hizmet süreleri bakımından çoğunluk (n=339, %66,6) 1-5 yıllık hemşireydi. Eğitim düzeyleri bakımından; Sağlık Yüksekokulu (SYO) mezunları (n=209) yaklaşık %40 oranıyla birinci, Sağlık Meslek Lisesi (SML) (n=155, %29) ikinci ve Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) (n=147, %27,5) üçüncü sıradaydı (Tablo 1). Hastalık yapma potansiyeline sahip ilk üç mikroorganizmanın işaretlenmesinin istenildiği soruda, katılımcılar virüslere (%44,9) birinci, bakterilere ve parazitlere %44,2 ikinci sırada ve Prionlara (%12,2) ise son sırada yer vermiştir. Zoonotik etkenler ile İHÇ arayüzündeki etkileşimlere ilişkin olarak katılımcıların çoğunluğu (%73,1) hayvanlardan insanlara enfeksiyon bulaşır yanıtını vermiştir. Öte yandan, insanlardan hayvanlara enfeksiyonların geçişi hakkında katılımcıların %67,6 sı bulaşır ve %15,3 ü hiç bulaşmaz yanıtını vermiştir. Zoonozların hayvansal verim kayıplarına ilişkin katılımcıların %43,3 lük çoğunluğu toplum sağlığını olumsuz, %28,0 inin ise ileri derecede olumsuz etkileyeceğini düşünmüştür. Yaklaşık %55 oranındaki katılımcı zoonozların kısmen yok edilemeyeceğini belirtmiştir. Zoonozlar ile mücadelede yabanıl ve evcil hayvanlar arasındaki etkileşimin kesilmesinin kısmen önemli olduğunu ifade edenlerin oranı %30 dur (Tablo 2). Zoonozlar hangi kaynaklardan insanlara en sık bulaşır? sorusuna katılımcının verdiği yanıtlar, hastalık çeşitleri ve katılımcının eğitim düzeylerine göre şöyledir: Bruselloz için SML mezunları %61,8, üniversite mezunları %63,4 oranında sadece süt ve süt ürünleri ile bulaşmanın daha çok olacağını düşünmüştür. Şarbon hakkında sırasıyla %43,9 ve %54,7 oranında sadece et ve et ürünleri ile bulaşır yanıtı verilmiştir. Salmonelloz için sırasıyla %35,7 ve %37,3 oranında sadece süt ve süt ürünleri ile bulaşın daha sık görüldüğü ifade edilmiştir. Trişinelloz için SML mezunları %61,4 üniversite mezunları %56,7 oranında sadece et ve et ürünleri ile bulaştığını belirtmiştir. Kist Hidatik in birden çok yol ile bulaştığına ilişkin SML mezunları %60,2 ve üniversite mezunları %54,6 oranında yanıt vermiştir. Toksoplazmoz için sırasıyla %30,4 ve %33,1 oranında sadece et ve et ürünleri ile bulaşır yanıtı verilmiştir (Tablo 3). Küresel tehdit potansiyeline sahip SARS için katılımcılar (%54,4) hava yolu ile bulaşır yanıtını vermiştir. Benzer risk potansiyelindeki Kuş Gribi için %70,4 hava yolu; KKKA için % 47,6 vektörler ve % 35,8 kan/kan ürünleri yanıtını vermiştir. Kuduz için %43,8 deri ve mukozal yol ve %26,7 oranında vektörler ile bulaşır yanıtı alınmıştır. Katılımcılar, Şarbon için %30,2 ağız yolu ve %30 deri ve mukozal yol; Tüberküloz için %70,9 hava yolu; Bruselloz ve Salmonelloz için sırasıyla %61,1 ve %51,3 ağız yolu; Tularemi için %19,6 oranında vektörler ile bulaşır yanıtı verilmiştir (Tablo 4). 368 Turk Hij Den Biyol Derg R. TAŞTAN, L. ALTINTAŞ ve S. CEVİZCİ Cilt 73 Sayı Tablo 1. Katılımcıların bazı demografik özellikleri Yaş Grupları Sayı arası , ,7 45 ve üstü 24 6,4 Yaş grubunu bildirmeyen 29 5,2 İşyerinde Çalışma Süresi (yıl) , ,3 11 den çok 82 16,1 Çalışma süresini bildirmeyen 41 7,4 Çalıştığı Kurum Devlet Hastanesi ,2 Üniversite Hastanesi ,50 Özel Hastanesi ,1 Eğitim ve Araştırma Hastanesi ,2 Çalıştığı kurumu bildirmeyen 8 1,5 Eğitim Düzeyi* Sağlık Meslek Lisesi (SML) ,0 Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) ,5 Sağlık Yüksekokulu (SYO) ,1 Yüksek Lisans (YL) 24 4,5 Eğitim düzeyini bildirmeyen *Sağlık Meslek Lisesi (SML) mezunları toplamı: 155 Üniversite mezunları (SYO, SHMYO, YL) toplamı: 380 Öğrenim düzeyini belirtilmeyenlerin toplamı: 15 kişi Turk Hij Den Biyol Derg 369 Cilt 73 Sayı ZOONOZLAR HAKKINDA HEMŞIRELERIN BILGI DÜZEYI Tablo 2. Katılımcıların zoonotik hastalıklar hakkında genel bilgi düzeyleri Sorular Yanıtlar Sayı Hiç bulaşmaz 3 0,5 Hayvanlardan insanlara hastalık bulaşır mı? Bulaşır (n=517) %94 Bulaşmaz (n=3) %0,5 Sıklıkla bulaşır ,1 Nadir Bulaşır ,9 Her zaman bulaşır ,0 Fikrim yok 5 0,9 Yanıtlamayanlar 25 4,5 İ n s a n l a r d a n h a y v a n l a r a h a s t a l ı k bulaşır mı? Bulaşır (n=372) %67,6 Bulaşmaz (n=84) %15,3 Hiç bulaşmaz 84 15,3 Nadir Bulaşır ,7 Sıklıkla bulaşır 45 8,2 Her zaman bulaşır 59 10,7 Fikrim yok 61 11,1 Yanıtlamayanlar 33 6,0 Zoonotik hastalıklardan kaynaklanan çiftlik hayvanları verim kayıpları ile aile bütçelerinin ve/veya ekonomik dengelerin bozulması toplum sağlığını ne derecede etkiler? İleri derecede olumsuz etkiler ,0 Olumsuz etkiler ,3 Etkisi olmaz 5 0,5 Fikrim yok 83 15,1 Yanıtlamayanlar 70 12,7 Evet 67 12,2 Zoonotik hastalıklar yok edilebilir veya ortadan kaldırılabilir mi? Hayır 83 15,1 Kısmen ,9 Bilmiyorum 38 6,9 Yanıtlamayanlar 59 10,7 Evet 35 6,4 Zoonotik hastalıklar ile mücadelede evcil hayvanların itlaf edilmesi sizce doğru mudur? Hayır ,2 Kısmen ,9 Bilmiyorum 57 10,4 Yanıtlamayanlar 56 10,2 İleri derecede önemlidir 71 12,9 Zoonotik hastalıklarla mücadelede yaban hayvanları ile evcil hayvanlar arasındaki ilişkinin kesilmesi sizce ne derece önemlidir? Önemlidir ,1 Kısmen Önemlidir ,8 Fikrim yok ,7 Yanıtlamayanlar 58 10,5 370 Turk Hij Den Biyol Derg R. TAŞTAN, L. ALTINTAŞ ve S. CEVİZCİ Cilt 73 Sayı Tablo 3. Katılımcıların zoonozların bulaşma kaynaklarına ilişkin bilgi ve eğitim düzeyleri Zoonotik Hastalıklar Katılımcı Eğitim Düzeyi Sadece Et ve Et Ürünleri Sadece Süt ve Süt Ürünleri Birden Çok Yolla bulaş Toplam* P** Bruselloz Lise ,2 Üniversite 45 12, , ,8 0,194 Şarbon Lise 61 43,9 9 6, , ,8 Üniversite ,7 26 7, , ,2 0,560 Salmonelloz Lise 41 31, , , ,5 Üniversite 65 20, , , ,5 0,020# Listeriyoz Lise 27 32, , , ,7 Üniversite 53 27, , , ,7 0,175 Stafilokokkoz Lise 29 27, , , ,4 Üniversite 57 23, , , ,6 0,176 Tüberküloz Lise 12 9,5 2 1, , ,2 Üniversite 35 11,4 17 5, , ,8 0,145 Trişinelloz Lise 51 61,4 8 9, , ,3 Üniversite ,7 18 8, , ,7 0,630 Ekinokokkoz Lise 42 35,6 5 4, , ,3 Üniversite ,0 14 4, , ,7 0,575 Toksoplazmoz Lise 38 30,4 9 7, , ,5 Üniversite 99 33, , , ,5 0,436 * Sadece soruyu yanıtlayan kişi sayıları verilmiştir. ** P 0,05 # Salmonella spp. Bulaşma kaynakları hakkında Üniversite ve SML mezunları arasındaki bilgi düzey farklılığı ile ilgili istatistiksel anlamlılık açıklanamamıştır. Turk Hij Den Biyol Derg 371 Cilt 73 Sayı ZOONOZLAR HAKKINDA HEMŞIRELERIN BILGI DÜZEYI Tablo 4. Katılımcıların Zoonotik Hastalıkların Bulaşma Yollarına İlişkin Bilgileri Zoonotik Hastalıklar ve Bulaşma Yolları Ağız Yolu Hava Yolu Deri ve Mukozal Yol Kan ve Kan Ürünleri Cinsel Temas Vektörler (Sinek, Kene) Herhangi Bir Bulaş Yolunu İşaretlemeyen α SARS 49 8, ,4 42 7,6 24 4,4 11 2,0 16 2, ,8 Şarbon , , ,0 33 6,6 7 1,3 35 6,4 0 0 Kuş Gribi , , ,4 42 7,6 7 1,3 34 6,2 0 0 Listeriyoz ,7 33 6,0 40 7,3 19 3,5 4 0,7 36 6, ,2 Q-Ateşi 38 6, ,0 42 7,6 36 6,5 2 0, , ,8 Psittakoz 47 7, ,8 30 5,5 11 2,3 6 1,1 33 6, ,0 HPS 30 5, ,5 44 8,0 26 4,6 7 1, , ,0 Tüberküloz , , ,1 40 7,3 7 1,3 7 1,3 0 0 Bruselloz ,1 32 5,8 51 9,3 28 5,1 9 1,6 16 2, ,1 Batı Nil Ateşi 18 3,3 36 6,5 32 5,8 37 6,7 8 1, , ,4 KKKA 15 2,7 50 9, , ,8 12 2, ,6 0 0 Kuduz 62 11,3 19 3, , ,8 4 0, ,7 0 0 Kist Hidatik , , ,3 23 4,2 3 0,5 52 9,5 41 7,4 Toksoplazmoz ,1 30 5, ,2 49 8,9 9 1,6 23 4, ,5 Kampilobakteriyoz ,3 20 3,6 42 7,6 17 2,2 3 0,5 14 2, ,2 Salmonelloz ,3 16 2,9 34 6,2 10 1,1 2 0,4 19 3, ,0 BSE ,1 19 3,5 46 8,4 28 5,1 4 0,7 27 4, ,3 Şark Çıbanı 24 4,4 21 3, ,1 29 5,3 11 2, , ,6 Tularemi 74 13,5 37 6, ,5 47 8,5 10 1, , ,3 Leptospiroz 52 9,5 16 2, ,5 38 6,9 10 1, , ,4 α Anket uygulamasında her katılımcıya birden çok bulaş yolu işaretleme fırsatı verilmiştir. Bu nedenle bazı hastalıklar için işaretlenen toplam bulaş yolu sayıları, araştırma katılımcı sayısından (n=550) fazla görülmektedir. BSE: Bovine Spongiform Encephalopathy (Sığırların Süngerimsi Ensefalopatisi) HPS: Hantavirus Pulmoner Sendromu (Hantavirus Pulmoner Sendromu) KKKA: Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi SARS: Severe Acute Respiratory Syndrome (Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu) 372 Turk Hij Den Biyol Derg R. TAŞTAN, L. ALTINTAŞ ve S. CEVİZCİ Cilt 73 Sayı Anketin son bölümünde katılımcıların zoonozlar hakkında bilgi edinme kaynakları ve SME gereksinimi algıları saptanmaya çalışılmıştır. Bilgi kaynağı veya öğrenme aracı olarak katılımcıların en çok (% 40,5) uzman kişilerden ve % 27,9 internetten, en az televizyondan (%0,4) yararlandıkları anlaşılmıştır. Kitle İletişim Araçlarında yayımlanan sağlık haberlerini katılımcıların %65 i yetersiz, %34,2 si kesinlikle yetersiz bulmuştur. Katılımcılar zoonotik hastalıklar hakkında %59 yetersiz, %22 kesinlikle yetersiz ve %36 ise yeterli, düzeyde bilgili ol
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks