Please download to get full document.

View again

of 14
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Routekaart. Op weg naar een klimaatneutraal PDF

Category:

Slides

Publish on:

Views: 17 | Pages: 14

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Routekaart Op weg naar een klimaatneutraal 2040 Inhoud 1 Inleiding Uitgangspunten Relatie met andere beleidsterreinen Wat is het verschil tussen CO2-neutraal, klimaatneutraal
Transcript
Routekaart Op weg naar een klimaatneutraal 2040 Inhoud 1 Inleiding Uitgangspunten Relatie met andere beleidsterreinen Wat is het verschil tussen CO2-neutraal, klimaatneutraal en energieneutraal? Klimaatdoelstellingen Looptijd Aanpak Thema s Thema Duurzame gemeentelijke organisatie Thema Woningbouw Thema Bedrijven Thema Mobiliteit Thema Nieuwe Energie Uitvoering: hoe gaan we de opgave realiseren Financiën Monitoring Samenwerking Communicatie en participatie Bijlagen Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu 1 Inleiding De gemeente Renkum neemt zijn verantwoordelijkheid in het klimaat- en energievraagstuk. Zuinig omgaan met energie en grondstoffen, inzet van meer schone en duurzame energiebronnen en inspelen op gevolgen van klimaatverandering zijn hierin uitgangspunten. Daarom heeft de gemeente de ambitie om in 2040 een klimaat-neutrale gemeente te zijn. In het coalitieakkoord staat vermeld: er komt een stappenplan waarin staat hoe dit doel wordt bereikt en welke stappen daarvoor moeten worden gezet. Onderhavige routekaart en bijbehorend uitvoeringsplan is hier de invulling van. 1.1 Uitgangspunten Gemeente Renkum is klimaatneutraal in 2040 Gemeente Renkum zoekt samenwerking met inwoners en bedrijven en andere maatschappelijke partners om de klimaatdoelen te halen Gemeente Renkum geeft het goede voorbeeld door in te zetten op verduurzaming van de eigen organisatie 1.2 Relatie met andere beleidsterreinen Klimaatbeleid heeft raakvlakken met bijna alle beleidsterreinen. Er ligt een sterke link met het ruimtelijke en landschappelijk beleid, afvalbeleid, natuur&groen en openbaar beheer, economisch beleid, mobiliteitsbeleid en sociaal beleid. 1.3 Wat is het verschil tussen CO2-neutraal, klimaatneutraal en energieneutraal? Deze termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er zijn wel verschillende betekenissen aan toe te kennen: - CO 2 neutraal: is de situatie waarbij de CO2 emissie (al dan niet na compensatie) ten hoogste nul zijn. Overige broeikasgassen, zoals methaan zijn hierin niet meegenomen. - Klimaatneutraal: er worden geen gassen uitgestoten die bijdragen aan klimaatverandering. Naast CO2 gaat het ook om de andere broeikasgassen zoals methaan, lachgas. - Energieneutraal: het niet meer energie verbruiken, dan dat op duurzame wijze wordt opgewekt. Compensatie door bosaanplant is hierbij geen optie. Uitgangspunt Routekaart Het uitgangspunt voor de Routekaart Renkum klimaatneutraal 2040 vormt de definitie van duurzame ontwikkeling zoals geformuleerd door de World Commission on Environment and Development van de Verenigde Naties in het zogenaamde Brundtland-rapport: Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen. 1.4 Klimaatdoelstellingen Internationaal zijn afspraken gemaakt en worden doelen gesteld om de uitstoot van broeikasgassen en dan met name CO 2 te beperken en de productie van duurzaam opgewekte Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu 3 energie te vergroten. In Europees verband is voor Nederland als overkoepelend klimaatdoel 20 procent CO 2 reductie en 14 procent duurzame energieproductie in 2020 afgesproken. Het lange termijn perspectief van de Europese Commissie is uiteindelijk om te komen tot 80 tot 95 procent CO 2 reductie in 2050 ten opzichte van Landelijk In 2013 hebben ruim veertig organisaties, waaronder de overheid, werkgevers, vakbeweging, natuur- en milieuorganisaties, andere maatschappelijke organisaties en financiële instellingen, zich verbonden aan het Energieakkoord voor duurzame groei. De kern van het akkoord bestaat uit afspraken over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Uitvoering van de afspraken moet resulteren in een betaalbare en schone energievoorziening, werkgelegenheid en kans voor Nederland in de schone technologiemarkt. Concreet zijn in het Nationale SER Energieakkoord de volgende landelijke doelstellingen afgesproken: 14% duurzame energieopwekking in ,5% energiebesparing per jaar 20% lagere CO2 uitstoot opzichte van 2010 Regionaal is in maart 2015 het Gelders Energie Akkoord ondertekend door een groot aantal partijen waaronder 35 gemeenten inclusief de gemeente Renkum, 3 waterschappen, 7 omgevingsdiensten, koepels als VNO-NCW, Bouwend Nederland, Uneto-VNI, LTO, de Papierindustrie, bedrijvenverenigingen, 11 huurdersverenigingen en energiecoöperaties. Daarmee bevestigen en versterken zij de afspraken gemaakt in het SER energieakkoord. Doelstelling van het Gelders Energieakkoord is: Klimaatneutraal Gelderland uiterlijk 2050 In 2020 worden minstens Gelderse huishoudens voor een substantieel deel voorzien van lokaal opgewekte energie In 2020 maken de woningcoöperaties hun belofte waar: is de huurvoorraad van woningen van (gemiddeld) een label B voorzien. Ook is regionaal in 2013 Routekaart de Groene Kracht vastgesteld. Deze routekaart zal in 2017 een up date krijgen. Gemeente Renkum heeft in de Strategische visie 2040 Strategisch Beleidskader Renkum (ver)bindt vastgelegd dat duurzaamheid een van de onderwerpen is die als een rode draad doorwerkt op alle hoofdkeuzes en beleidslijnen. Duurzaamheid maakt een integraal onderdeel uit van de ontwikkeling van Renkum en hieraan wordt stapsgewijs met concrete maatregelen vorm gegeven. In 2010 heeft de gemeente de Kadernota Duurzaam Renkum vastgesteld, met als doel om duurzaamheidsaspecten in toekomstig beleid en uitvoering te verankeren. De Kadernota Duurzaam Renkum liep tot eind Met de Routekaart Klimaatneutraal 2040 wordt het Renkums duurzaamheidsbeleid voortgezet en geconcretiseerd. In de Milieunota is vervolgens de ambitie uitgesproken om in 2040 een klimaat neutrale gemeente te zijn. Hierbij is als actiepunt opgenomen dat er een stappenplan wordt opgesteld met doelstellingen om deze ambitie te bereiken. De Routekaart op weg naar een Klimaatneutraal 2040 is een voortzetting van beleid en acties zoals in deze paragrafen is verwoord. In het Coalitieakkoord voor de periode is concreet de doelstelling uitgesproken dat de gemeente Renkum in 2040 klimaatneutraal is en dat daarvoor een stappenplan wordt geformuleerd waarin wordt uitgewerkt hoe dit doel wordt bereikt en welke stappen daarvoor in deze collegeperiode moeten worden gezet. Deze routekaart Op weg naar een klimaatneutraal 2040 en het Uitvoeringsprogramma zijn een uitwerking hiervan. 4 Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu 1.5 Looptijd De looptijd van onderhavige routekaart Op weg naar een Klimaatneutraal 2040 is tot Het uitvoering programma dat behoort bij deze routekaart gaat over het jaar 2017 en Om op dit moment al iets te kunnen zeggen hoe Renkum er over ruim 20 jaar uitziet is niet realistisch. Wel is het zinvol om na te gaan wat de gemeente de komende jaren gaat ondernemen om stappen te zetten richting deze lange termijn ambitie. Dit is in de volgende paragrafen en in het uitvoeringsplan nader uitgewerkt. 1.6 Aanpak Bij het tot stand komen van het routekaart Op weg naar Klimaatneutraal 2040 is gekozen voor een pragmatische aanpak, waarbij we aansluiten bij de landelijke klimaatdoelstellingen voor 2020 en we focussen op thema s waar de gemeente de grootste meerwaarde heeft, namelijk: a. Gemeentelijke organisatie b. Woningbouw c. Bedrijven d. Mobiliteit e. Nieuwe Energie Bij de uitwerking van deze thema s wordt onderscheid gemaakt in drie rollen die de gemeente vervult: o De gemeente als organisatie die zelf energie verbruikt o De gemeente als facilitator, stimulator en soms partner en regisseur voor energieplannen van bewoners en bedrijven o De gemeente als handhaver van bedrijven op basis van de Wet Milieubeheer Bovengenoemde thema s zijn in de volgende paragrafen verder uitgewerkt. In het uitvoeringsprogramma zijn per thema de projecten en activiteiten opgenomen Waar staan we nu Volgens de CO2 analyse van Tauw in 2014 is in de afgelopen beleidsperiode het aandeel duurzame energie in Renkum gestegen tot 10,5 %. Tot 2020 moet dit aandeel dus nog met 3,5 % verhoogd worden. In periode is de CO2 uitstoot gedaald met 17 %. NB: de energiegegevens van onze gemeente volgens de landelijke systemen zijn nog niet compleet. In de uitwerkingsperiode van dit plan zullen de monitoring gegevens samen met de landelijke meetinformatie benut moeten worden voor een betere ijking. Daarmee kan in de toekomst de voortgang van het programma concreter worden aangegeven. Gelders Energieakkoord Daarnaast is de Gemeente Renkum een van de partners van het Gelders Energie Akkoord. De gemeente maakt gebruik van de mogelijkheden die het GEA biedt en deze maken onderdeel uit van de routekaart. Een voorbeeld is het monitoringsysteem dat door het GEA wordt opgezet. Door monitoringsinstrumenten te bundelen, zoals Energie in Beeld (via Alliander), Shaere (prestaties huursector), de VNG Energiemonitor, de Zonatlas, is een actueel beeld te geven van de huidige stand van zaken en is de voortgang in het programma meetbaar te maken. Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu 5 RTA werkgroep Klimaat Verder zijn de resultaten van de Raadswerkgroep Klimaat betrokken bij het opstellen van de routekaart. In 2014 heeft deze RTA werkgroep een tweetal klimaat cafés georganiseerd. In totaal zijn hier ongeveer 22 betrokken inwoners op afgekomen. Uit de gesprekken met inwoners kwamen ideeën en opmerkingen die als volgt zijn samengevat: - De gemeente heeft een voorbeeldfunctie - Bewustwording is het sleutelwoord - Niet te veel regelgeving - Elk project moet een CO 2 balans hebben. - Het is belangrijk dat de uitvoering van de routekaart ingebed en gemonitord wordt. De RTA werkgroep concludeert dat Klimaatneutraliteit een complex onderwerp is dat makkelijk onderschat wordt. Voor de gemeente Renkum concludeert de werkgroep dat het doel Klimaatneutraal in 2040 moeilijk te realiseren is. Maar het is goed om positief en optimistisch te blijven en die dingen die wel mogelijk zijn voortvarend op te pakken. 2 Thema s 2.1 Thema Duurzame gemeentelijke organisatie Op de bijdrage van de eigen organisatie heeft de gemeente direct zeggenschap. Het gaat om 7% van de totale CO2 emissie (bron: Tauw 2014). Daarnaast heeft de gemeente een voorbeeldfunctie. Het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie is daarom een belangrijk onderdeel van de routekaart. De gemeente Renkum verduurzaamt haar eigen bedrijfsvoering in alle geledingen. Om inzicht te krijgen wat de gemeentelijke organisatie aan CO 2 uitstoot, laten we ons certificeren op trede 3 van de CO 2 prestatieladder. Een instrument dat de gemeente helpt bij het reduceren van CO 2. Het doel van de ladder is inzicht te krijgen in de eigen CO 2 -uitstoot en te zoeken naar nieuwe mogelijkheden om de uitstoot als gevolg van de eigen bedrijfsvoering en de eigen projecten terug te dringen. De ladder stimuleert vervolgens om maatregelen zoals duurzaam inkoopbeleid daadwerkelijk uit te voeren en de verworven kennis te delen. Het toepassingsgebied van het instrument is alles wat in eigendom is van de gemeente en waarvan wij de energierekening betalen. Energiemanagement Gemeente Renkum heeft momenteel 256 locaties met elektra-aansluitingen, en op diverse van deze locaties ook gasaansluitingen. Bijna alle elektra aansluitingen hebben een slimme meter. De bijbehorende verbruiken en kosten liggen verspreid door de organisatie. Er is behoefte aan inzicht in het energieverbruik van de organisatie. Daarom wordt er tot 2020 een monitoringssysteem ingezet om dit inzicht te verkrijgen. Renkum wil overzicht krijgen van het energieverbruik, kosten en besparingen per aansluiting 6 Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu Duurzaamheidsambassadeurs Het is van belang dat medewerkers van de gemeentelijke organisatie weten wat de klimaatopgave inhoudt en meedoen waar de klimaatopgave raakt aan de andere beleidsopgaven. Een van de initiatieven om dat te bereiken is het continueren en uitbreiden van het netwerk van duurzaamheidsambassadeurs dat in 2015 is opgezet. Deze ambassadeurs dragen het klimaatbeleid vanuit hun eigen vakgebied uit in de gemeentelijke organisatie. Het netwerk van duurzaamheidsambassadeurs in de organisatie wordt uitgebreid Verdere verduurzaming vervoerbewegingen Voor het eigen wagenpark geldt dat wij bij elke nieuwe aanschaf een elektrisch voertuig overwegen. Indien dat uit praktische overwegingen niet mogelijk is, kiezen wij voor een voertuig met energielabel A. Ook de optie om via Greenwheels een deelauto op het parkeerterrein te zetten wordt meegenomen in de afweging. Inkoop Duurzaamheid is een van de uitgangspunten van het inkoopbeleid. Wij hanteren duurzaamheidscriteria door deze concreet en transparant mee te nemen in alle aanbestedingstrajecten. Daarom passen wij bij het voorbereiden van aanbestedingen consequent de principes toe van Total Costs of Ownership, de kosten over de totale levensduur, in plaats van de laagste prijs. Bij werken en diensten streven wij naar een passend percentage Social Return van de opdrachtsom. Dit betekent dat, indien binnen het project mogelijk, langdurig werklozen of mensen met een handicap aan een baan, stage of leerwerkplek worden geholpen. Het is belangrijk dat alle medewerkers die inkopen, kennis hebben van duurzaam inkopen. Duurzaamheid blijft een van de uitgangspunten van het inkoopbeleid Duurzame inkoop regionale Energie Gemeente Renkum gaat vanaf 1 januari 2018 samen met 16 andere gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen energie die de gemeentelijke organisatie verbruikt, regionaal, duurzaam opwekken. De gemeentelijke organisatie gaat vanaf 2018 duurzame energie inkopen Verduurzaming openbare verlichting door toepassen van LED Een van de speerpunten uit het coalitieakkoord is de vervanging van openbare verlichting door LED-verlichting. Het SER Energieakkoord heeft tot doelstelling opgenomen om in % energiebesparing bij openbare verlichting te bereiken t.o.v Renkum bereidt een aanbesteding voor waarbij de markt gevraagd wordt binnen de gegeven financiële kaders de openbare verlichting te verduurzamen. Renkum gaat verder met het verduurzamen van de openbare verlichting Verduurzaming gemeentelijke gebouwen Duurzaamheid krijgt een prominente plaats als het gaat om het gemeentelijk vastgoed. Door toepassing van duurzaamheidsmaatregelen bij planmatig onderhoud en vervanging wordt al een belangrijke stap gezet in de verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed. Nieuwe duurzaamheidsvoorzieningen en maatregelen kunnen niet ten laste van het planmatig onderhoud worden gerealiseerd en er ontbreekt voor deze aanvullende maatregelen een financiële dekking. Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu 7 Voor de financiering zullen daarom verschillende wegen verkend worden. We gaan uit van minimaal energielabel B voor onze eigen gebouwen, waarvan wij zeker weten dat ze worden behouden. Hierbij wordt rekening gehouden met natuurlijke vervangingsmomenten en het gebruik van de gebouwen. Renkum onderzoekt hoe gemeentelijke vastgoed verduurzaamd kan worden 2.2 Thema Woningbouw Energiebesparing in de koopsector De bestaande woningvoorraad heeft een hoge bijdrage in de totale CO 2 uitstoot van de gemeente Renkum. Het gaat om 22% van de totale CO 2 emissie (bron: Tauw 2014). Zodoende kan energiebesparing in woningen een grote bijdrage leveren aan een reductie van de totale uitstoot van CO 2. Vooral twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen kennen een relatief hoog energieverbruik. Woningen van deze twee woningtypen met een bouwjaar tot 1975 hebben een aandeel van 54 procent in de totale CO 2 uitstoot van de bestaande woningvoorraad in de gemeente. Bij deze woningen liggen dan ook veel mogelijkheden voor energiebesparing door middel van isolatie. Voor de toekomstige nieuwbouw gelden steeds strengere eisen uit het bouwbesluit: in 2020 moeten alle nieuw gebouwde huizen energieneutraal zijn. Hier is geen extra beleid vanuit de gemeente noodzakelijk. Dat betekent dat energiebesparing in de bestaande bouw een van de speerpunten is waar de gemeente zich tot 2020 op richt. Om de benodigde energiebesparing te bereiken zullen huizen op grote schaal energiezuiniger gemaakt moeten worden. Volgens de website bespaarnu.nl hebben de huizen in Renkum gemiddeld een energielabel D. Een label B is binnen handbereik. Om nog meer inwoners te bereiken om hun huis te isoleren, zal een grotere inspanning moeten worden geleverd. Mensen die duurzaam zijn ingesteld, hebben hun huis inmiddels vaak al geïsoleerd. Om de overige mensen te bereiken, werken wij nog meer aan bewustwording door middel van het Energieloket en het aanbieden van de Zonnekaart en gaan we wijkgerichte projecten zoals Heveadorp opschalen. Energieloket Vanuit de VNG is de ondersteuningsstructuur energiebesparing opgezet. Doel hiervan is om vraag en aanbod met betrekking energiebesparende maatregelen beter op elkaar af te stemmen door middel van een energieloket. Gemeente Renkum heeft samen met gemeenten Rheden, Arnhem en Rozendaal het Energieloket midden Gelderland opgezet. Energie coöperatie Rijn en IJssel geeft hier uitvoering aan. Het Energieloket is bedoeld om inwoners op een toegankelijke en laagdrempelige wijze te informeren over energie besparing en opwekking. Hierbij is lokale herkenbaarheid een belangrijke voorwaarde. De zonnekaart, aangeschaft door de gemeente Renkum, is een hulpmiddel om het potentieel voor zonne-energie in kaart te brengen en tegelijkertijd lokale energieopwekking te stimuleren. Voor huiseigenaren die zonnepanelen willen aanschaffen bevat de website alle benodigde informatie. 8 Team Ruimtelijke Ontwikkeling & Milieu Project Samen van verbinden naar bewegen Renkum participeert in regioverband met Arnhem, Rheden en Rozendaal in een innovatieve aanpak Samen van verbinden naar bewegen. De gevraagde subsidie voor deze aanpak is gehonoreerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken. De aanpak, die loopt tot eind 2018, is erop gericht om gezinnen te ondersteunen bij woningaanpassingen gerelateerd aan natuurlijke verander momenten en daar energiemaatregelen aan toe te voegen. Voor Renkum betekent dit een combinatie van het programma Bewust Wonen met het stimuleren van Energiemaatregelen. Het Energieloket dat pas geleden door dezelfde vier regiogemeenten is opgericht speelt hierin een centrale rol. Renkum: - Zet in op het bieden van informatie onder ander via het Energieloket - Stimuleert en faciliteert (wijk)programma s. - Benut regionale samenwerking voor het ontwikkelen en toepassen van nieuwe financiële instrumenten. Energiebesparing in de huursector Woningcoöperatie Vivare is met 3000 huurwoningen de belangrijkste coöperatie in de gemeente Renkum. In de prestatieafspraken tussen gemeente Renkum en Vivare staat onder andere woningen duurzamer maken als belangrijk thema. Afspraak die aan de hand van dit thema uitgewerkt wordt is dat Vivare de komende jaren via nieuwbouw, herstructurering en (groot) onderhoud stuurt op een gemiddeld energielabel B voor de totale woningvoorraad. Daartoe voeren Vivare en de gemeente twee pilots uit met zonnepanelen op woningcomplexen van Vivare. Ondertussen gaan de ontwikkelingen snel en komen er voor woningcorporaties steeds meer concepten op de markt voor nul op de meter woningen, en bijbehorende financieringsconcepten. Nul op de meter woningen hebben een energielabel A++ met weinig tot geen energieverbruik. Energetische renovatie zorgt voor meer wooncomfort en lagere energielasten. De gemeente Renkum streeft ernaar om jaarlijks met de woningcorporatie Vivare ambitieuzere afspraken te maken: minimaal energielabel B in plaats van label C. Ook wordt een oplossing bepleit voor het eigenaarschap van de zonnepanelen op daken van huurwoningen. Renkum: - Geeft uitvoering aan de prestatieafspraken met de woningcorporaties. - Streeft ernaar om via de prestatieafspraken af te spreken hoe om te gaan met zonnepanelen op daken van huurwoningen. 2.3 Thema Bedrijven Energiebesparing De sector bedrijven is voor meer dan de helft (60% van de totale CO 2 emissie) verantwoordelijk voor alle CO2 uitstoot in de gemeente Renkum (bron: Tauw 2014). De grootste
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks