Please download to get full document.

View again

of 20
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma (*)

Category:

Biography

Publish on:

Views: 73 | Pages: 20

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma (*) Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI (**) Öz:
Transcript
Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma (*) Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI (**) Öz: Bu çalışmanın amacı, tarım sektörünün gelişmekte olan ülkeler açışından ortaya koyduğu ekonomik önemi değerlendirmek ve ülkemize sağladığı üretim, finansman, pazarlama olanaklarını incelemektir. Son yıllarda, Dünya genelinde birçok ülkede tarım sektörü gelişme göstermektedir. Buna paralel olarak tarım alet ve makine üretimi arttırılmakta ve tarımsal faaliyetlere yönelik çalışmalar hızlandırılmaktadır. Tarımsal faaliyetlere yönelik gerçekleştirilen tarım alet ve makinelerin üretimi ülkelerin ekonomik yapısına, coğrafik yapısına, gelişmişlik ve politik yapısına göre farklılık arz etmektedir. Bu sebeplerden dolayı tarım sektöründe faaliyet gösteren; tarım alet ve makinelerin üretimini gerçekleştiren bir çok işletme; piyasada yer edinmek ve rekabet güçlerini en üst seviyeye taşımak amacıyla yeni üretim, finansman ve pazarlama stratejileri geliştirmektedirler. İşletmeler, finansal stratejilerini geliştirirken barter sistemi, leasing, risk sermayesi vb. alternatif finansman kaynaklarını kullanma yolunu tercih ederek finansal sorunlarını çözebileceklerdir. Tarım alet ve makine üretimi gerçekleştiren işletmeler, ürün kalitesini arttırarak, daha az maliyet ile üretim yaparak ve ekonomik, sosyal ve teknolojik alanda üstünlük sağlayarak yoğun rekabet ortamında başarı elde edebilecektir. Anahtar Kelimeler: Üretim, Finansman, Pazarlama, Barter, Leasing, Teknoloji, Rekabet. The Economic Structure of the Firms which Produces Agricultural Tools and Machines, Research in Muş City Abstract: The objective of this study was to evaluate the economic importance of agricultural sector in terms of developing countries and to examine its benefit to Turkey from viewpoint of production, finance and marketing possibilities. The agricultural sector has made great strides in a lot of countries across the world in recent years. In parallel with these developments, the production agricultural machinery and equipment sector has also been increased and the efforts related to the agricultural activities have been accelerated. The agricultural machinery and equipment production, fulfilling in accordance with the efforts directed towards to agricultural activities, shows differences by depending on countries economic, geographical and development and political structure. For these reasons, numerous agricultural machinery and equipment companies develop new production, finance and marketing strategies with aim of gaining a seat in market and excelling their competitiveness. While developing financial strategies, the companies in agricultural machinery and equipment sector will have opportunities to solve their financial problems by preferring alternative financial resources such as barter system, leasing and risk capital. The companies in the sector will be successful by increasing production quality, decreasing costs and excelling economic, social and technological area in a fiercely competitive environment. Keywords: Production, Finance, Marketing, Barter, Leasing, Technology, Competitive. *) Bu çalışma, Muş Tarım Alet ve Makine Üreticilerinin Yol Haritası-Fizibilite Raporu Projesinden türetilmiştir. **) Öğr.Gör., Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu 406 / Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): Giriş Günümüzde tarım sektörünün gelişmesi, gelişmekte olan ülkelere ekonomik açıdan katkı sağladığı için büyük önem arz etmektedir. Ekonomik açıdan sağladığı katkının yanı sıra ülkelerin beslenme ihtiyacında da önemli bir yere sahip olan tarım sektörü, stratejik bir önem kazanmaktadır. Son birkaç yıldır tarımsal faaliyetlerde büyük gelişme gösteren ülkemizin ve dünya ülkelerinin tarım ve sanayi sektöründe birbiri ile entegrasyon sağlaması oldukça olumlu etki sağlayacaktır. Ve gerek tarım sektöründe faaliyet gösteren üreticiler gerekse sanayiciler oldukça avantajlı bir ekonomik döngü içerisinde yer alacaktır. Bu döngü içerisinde daha farklı ürünler üretmek, piyasalara sunmak ve rekabet gücü oluşturmak önem kazanacaktır. Son yıllarda, Dünya da birçok ülkede tarım sektörü içerisinde tarım alet ve makine üretimi gerçekleşmektedir. Ülkelerin gelişmişlik ve politik özellikleri, coğrafi özellikleri, stratejik konumları birbirinden farklı olmaktadır. Bu farklılıklar ülkelere üretim ve pazarlama alanında çeşitli stratejiler geliştirmeleri gerçeğini göstermektedir. Gelişmekte olan bu sektör; bireylerin ihtiyaç duyduğu zorunlu ihtiyaçları karşılamada; endüstri, sanayi, ulaştırma, ithalat ve ihracat gibi alanlarda etkin bir rol oynayarak ülke ekonomisine tartışılmaz bir önem kazandırmaktadır. Ayrıca sanayi ürünlerine aktif pazar imkânları sağlayarak, topluma istihdam fırsatları oluşturarak da ülke ekonomisine doğrudan katkı sağlayacaktır. Bu açıdan, tarımsal alanda aktif olarak yer alan birçok işletme; temel amaçları doğrultusunda hedefler belirlemeli, içerisinde bulunduğu problemleri çözmeli; üretim, pazarlama, finansman vb. konulardaki istikrar sağlanmalı ve verimliliğin arttırılmasına yönelik Stratejiler Belirlenerek Kısa, Orta Ve Uzun Vadeli Politikalar Uygulamaya Konulmalıdır. I. Tarım Alet ve Makinelerinin Dünyadaki Ticareti A.Tarım Alet ve Makinelerin Dünya daki İhracatı Dünya tarım alet ve Makine ihracatı 2010 yılı rakamlarına göre 31 milyar doları aşmıştır yılında dünya finansal piyasalarında yaşanan kriz tarım alet ve Makine sektörünü de önemli ölçüde etkilemiştir. Bu nedenle toplam ithalatta olduğu gibi toplam ihracatta aynı dönem içerisinde 2007 yılına göre %36 gerileme göstererek 28 milyar dolar seviyesine inmiştir. İhracat verilerine bakıldığında sektördeki en önemli aktörün Avrupa Birliği ülkeleri (AB- 27) görülmektedir. Bu dönemde 2007 yılına göre AB-27 ülkeleri ihracatta % 37 gerileyerek 17 milyar dolar seviyesine inmiştir yılına göre dünya ihracatında %64 lük paya sahip olan AB ülkelerinin ihracattaki payı 2010 yılında %54 e gerilemiştir. Avrupa Metal İşçileri Federasyonuna (MİF) göre, AB ülkeleri 4500 şirket ile kişiyi istihdam etmektedir.(dryancour,2011) Ve çoğunluğu küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşmaktadır. Sektörün yüksek rekabet gücü müşteri ihtiyacına uygun, yenilikçi ve kusursuz tarım alet ve Makine üretimi yapabilme yeteneğinden kaynaklanmaktadır. Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma 407 Şekil 1: Tarım alet ve makinelerinin toplam olarak Dünya daki ve AB deki ihracatı Kaynak: Trade Map (2012) Şekilde de görülebileceği gibi Amerika, Almanya, İtalya, Çin, Hollanda ve Fransa dünya ihracatında öne çıkan ülkelerdir. Ancak, AB içerisinde üretimde özellikle ekonomik krizin etkisiyle gözlenen düşüşe paralel olarak; AB tarafından yapılan toplam ihracatta düşüş göstermektedir. Üretimde en fazla düşüş Almanya da gerçekleşmektedir. Alman Mühendislik Federasyonu nun (VDMA) raporuna göre, Avrupa da faaliyet gösteren tarım alet ve Makine işletmeleri 2009 yılında %15 ciro kaybına uğramıştır. Özellikle Merkezi ve Doğu Avrupa da faaliyet gösteren işletmelerin tarım alet ve Makine talebindeki ve üretimindeki sert düşüşler; Rusya ve Ukrayna gibi Doğu Avrupa pazarlarına ve çok uluslu tedarikçi firmalara olan bağlılıktan kaynaklanmıştır (EMF, 2010). Türkiye 2011 yılı rakamlarına göre tarım alet ve Makinelerin toplam ihracatında 26. sırada yer almaktadır. 408 / Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): Şekil 2: En fazla tarım alet ve makine ihracatını gerçekleştiren ülkeler ( ) Kaynak: Trade Map B. Tarım Alet ve Makinelerin Dünya daki İthalatı 2010 yılı rakamlarına göre bütün dünyada tarım alet ve Makinelerin ithalatı 29 milyar doları aşmıştır. Söz konusu ithalatın yaklaşık %50 si Avrupa Birliği (AB 27) ülkelerinden gerçekleşmektedir. Şekil 3: Tarım alet ve makinelerinin toplam olarak Dünya daki ve AB deki ithalatı Kaynak: Trade Map (2012) Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma 409 Dünya da en fazla tarım alet ve Makine ithal edilen ülkeler 2010 yılı rakamlarına göre zaman Amerika, Fransa, Kanada Almanya ve Rusya dır. Türkiye 2010 yılı rakamlarına göre dünyada 30. sırada yer almaktadır (İlk 15 ülkeden sonra Türkiye şekilde gösterilmiştir). Şekil 4: En fazla tarım alet ve makine ithalatını gerçekleştiren ülkeler ( ) Kaynak: Trade Map (2012) II. Tarım Alet ve Makine Sanayinin Türkiye deki Durumu Türkiye de tarım alet ve Makine üretimi 1949 yılında traktör üretimi ile başlamıştır. Bu dönemden önce imalat sektörü bulunmamakla birlikte sadece çok sınırlı sayıda bulunan tarım alet ve Makinelerin tamir ve onarımını gerçekleştiren küçük bir sanayi bulunmamaktaydı (Yaltırık, 2002 ).Tarım sektöründe ortaya çıkan olumlu ya da olumsuz gelişmeler doğrudan tarım alet ve makineleri sanayisine yansımakta, bu sektördeki gelişmeler de dolaylı biçimde tarım sektörünü etkilemektedir. Tarım alet ve makineleri sektörünün tarım sektöründen bağımsız olarak irdelenmesi ve planlanması bu nedenle mümkün olmamaktadır. Tarım sektörü için belirlenen hedefler, tarım alet ve makineleri sektörüne ilişkin plan çalışmalarında temel alınmak durumundadır. Tarım sektörü, gelişmekte olan tüm ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de ulusal ekonominin temelini oluşturmaktadır. İstihdamın sektörel dağılımına bakıldığında 2011 verilerine göre toplam istihdamın yaklaşık % 26 sının tarım sektöründe çalıştığı görülmektedir. Böylesine büyük bir tarım sektörü neticesinde Türkiye de güçlü bir tarımsal alet ve makine sektörü oluşmuştur (EB,2010 410 / Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): ). Tarım sektörü, Tarım Alet ve Makineleri İmalat Sanayii sektörünce üretilen ürünlerin pazarı durumundadır. Bu nedenle, tarım sektöründe ortaya çıkan olumlu ya da olumsuz gelişmeler doğrudan bu sektöre yansımakta, bu sektördeki olgular da dolaylı biçimde tarım sektörünü etkilemektedir. Tarım Alet ve Makineleri İmalat Sektörünün tarım sektörü dikkate alınmaksızın, bağımsız olarak irdelenmesi ve planlanması düşünülemez. Tarım sektörü için belirlenen hedefler, tarım alet ve makinaları sektörüne ilişkin plan çalışmalarında temel alınmak durumundadır (DPT, 2001). A.Türkiye nin Tarım Alet ve Makine İhracatı Türkiye nin toplam tarım alet ve Makine ihracatı 2007 yılı esas alındığında 2011 yılına kadar % 67 artış göstererek 200 milyon dolara ulaşmıştır yılındaki ekonomik krize bağlı olarak 2009 yılında ihracatımız düşüş göstermiştir. En fazla tarım alet ve Makine ihracatını geçekleştirdiğimiz ülkeler 2011 yılı verilerine göre Azerbaycan, Irak, Sudan, İtalya ve İran dır. Tablo1: Ülkelere ve yıllara göre Türkiye nin toplam tarım alet ve makine ihracatı İthalatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ihracatı 2007 İthalatı (Bin $) İthalatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ihracatı 2008 İthalatı (Bin $) İthalatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ihracatı 2009 İthalatı (Bin $) İthalatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ihracatı 2010 İthalatı (Bin $) İthalatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ihracatı 2011 İthalatı (Bin $) Fransa Fransa Fas İran Azerbaycan Türkmenistan Bulgaristan Azerbaycan Azerbaycan Irak Bulgaristan Fas İran Irak Sudan İran Sudan Irak Fas İtalya Sudan İtalya Bulgaristan İtalya İran Kaynak: Trade Map (2012) B. Türkiye nin Tarım Alet ve Makine İthalatı Türkiye nin tarım alet ve ithalatı 2008 yılında finansal piyasalarda yaşanan küresel krize bağlı olarak 2009 yılında azalmıştır yılından 2011 yılına kadar olan sürede toplam ithalatımız 2009 yılına göre yaklaşık 3 kat artarak 400 milyon doları geçmiştir. En fazla tarım alet ve Makine ithalatı gerçekleştirdiğimiz diğer ülkeler Amerika, Hollanda, Çin ve Belçika gibi ülkelerdir. Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma 411 Tablo 2: Ülkelere ve yıllara göre Türkiye nin toplam tarım alet ve makine ithalatı İhracatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ithalatı 2007 İthalat Değeri (Bin $) İhracatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ithalatı 2008 İthalat Değeri (Bin $) İhracatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ithalatı 2009 İthalat Değeri (Bin $) İhracatçı Ülkeler Türkiye nin toplam ithalatı 2010 İthalat Değeri (Bin $) İhracatçı Ülkeler 2011 İthalat Değeri (Bin $) Türkiye nin toplam ithalatı Amerika İtalya İtalya İtalya İtalya İtalya Almanya Polonya Polonya Polonya Polonya İsrail Almanya Almanya Almanya Belçika Portekiz Belçika Hollanda Amerika Almanya Amerika Hollanda Amerika Çin Kaynak: Trade Map (2012) III. Muş Tarım Alet ve Makine Sektörü Araştırması A. Araştırmanın Önemi Tarım sektöründe faaliyet gösteren firmaların verimlilik, karlılık ve rekabet güçlerinin artması; uzun dönemde ilde kronikleşmiş olan işsizlik ve buna bağlı gerçekleşen göç probleminin kalkmasında da etkili olacaktır. Bu amaçla Tarım Alet ve Makine sektörüne dair bilimsel verilere dayanan bir durum tespitinin yapılması ve sektörün genel durumunun ortaya konması gerekmektedir. Böylece gelecek yıllarda sektörün geliştirilmesi için yapılması gereken devlet desteklerine temel bir altyapı hazırlandığı gibi; firma ölçeğinde yatırımların daha uygun alanlara yapılması sağlanacaktır. Ayrıca sektördeki kümelenme potansiyeli ve bu potansiyelin geliştirilerek firma düzeyinde yaşanan sıkıntıların kümelenme ile aşılıp aşılmayacağına dair elde sağlam veriler bulanacaktır. Bu araştırmada Muş ili Malazgirt ilçesinde faaliyet gösteren firmaların finansal yapıları, finansal sorunları, üretim aşamasında yaşadıkları sıkıntılar, pazarlama konusundaki eksiklikler ve bunlara bağlı olarak sahip oldukları fonksiyonları ne kadar tanıdıkları ve kullandıklarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. B. Araştırma Materyali, Kapsam ve Yöntem Araştırmaya konu olan tarım alet ve Makine üreticileri daha önceden Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan raporlarda adı geçen işletmelerden oluşmaktadır. Bununla birlikte Muş ili, Bulanık ve Malazgirt ilçelerinin sanayi sitelerinde yer alan ve kendileri ile iletişime geçilebilen işletmelerin de araştırmaya dâhil edilmesiyle toplam 15 işletme araştırma materyalini oluşturmuştur. 412 / Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): İşletmelerden elde edilen veriler anket yöntemi ile toplanmış olup, anketin içerdiği sorular, konu ile ilgili literatür incelemesi sonucunda hazırlanmıştır. Söz konusu ankette işletmelere, yapısal, yönetsel, finansal, pazarlama ve üretim niteliklerini ölçen sorular yöneltilmiştir. Bütün bu verileri toplamak amacıyla işletmelere 99 soruluk bir anket uygulaması yapılmıştır. Sonuçların değerlendirilmesinde SPSS istatistik analiz yöntemleri kullanılmış olup; tanımlayıcı istatistiğe bağlı elde edilen sonuçlar tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. C. Araştırma Bulguları ve Değerlendirme Bu bölümde hem anket verilerinden hem de işletmelerin mali durumlarına ilişkin elde edilen verilerin bir değerlendirmesi yapılmıştır. Yapılan ankete ait olan sonuçlar işletmelerin genel yapılarına, finansal yapılarına, üretim yapılarına ve pazarlama yapılarına ait bulgu ve değerlendirmeler, alt başlıklar halinde detaylı olarak grafik ve tablolar eşliğinde aşağıdaki biçimde sunulmuştur. İşletmelerin Genel Yapısı İşletmelerin hukuki yapısına bakıldığı zaman katılım sağlayan 15 firmanın çoğunu gerçek kişi işletmesi ve limited şirket yapısı oluşturmaktadır. Bu verilerden yola çıkarak ankete katılım sağlayan firmaların daha çok aile işletmesi şeklinde kurulmaya yöneldiklerini ifade edilebilir. Şekil 5: İşletmelerin hukuki yapısı İşletmelerde İstihdam Edilen İşçi Sayısı Tarım makineleri işletmelerinin genel yapısına bakıldığında, istihdam edilen işçi sayısının 5-19 kişi arasında değiştiği görülmektedir. Aynı zamanda bu işletmelerde teknik personel ve kalifiyeli personel eksiği göze çarpmaktadır. Söz konusu işletmelerde alanında uzman teknik personel ( mühendis, tekniker vb.) olması o işletmelerin daha etkin çalışmasına katkıda bulunacaktır. Bu bağlamda, yörede bulunan katılımcı işletmeler teknik personel sayısını arttırmalı ve personellerini eğitme yoluna gitmelidirler. Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma 413 Şekil 6: İşletmelerde istihdam edilen kişi sayısı İşletmelerin Yönetimi İşletmeler yönetim durumları açısından değerlendirildiğinde; ankete katılan işletmelerin ağırlıklı olarak aile üyeleri tarafından yönetildiği görülmektedir. Gerçek kişi işletmelerinin kuruluş şekilleri daha çok tek kişi ya da iki kardeşin bir araya gelerek çoğunluk hisseleri paylaşmaları şeklinde olmaktadır. Bu tür aile şirketlerinin toplam şirketler içindeki payı Türkiye de % 95 lere kadar varırken, Avrupa ülkelerinde oran % civarındadır. Anket kapsamında değerlendirilen işletmelerin ise % 93,3 ü gerçek kişi işletmesidir. Ancak bazen aile üyeleri tarafından yönetilen işletmelerde üretim, pazarlama, finans vb. alanlarda etkin ve tarafsız kararlar alma noktasında sıkıntılar yaşanabilmektedir. Bunu en az seviyeye indirmek için yönetici seçimi iyi yapılmalıdır. Yönetici seçimi yapılırken objektif bakış açısıyla seçim yoluna gidilmeli ve yönetim alanında uzman olan bireyler tercih edilmelidir. Şekil 7: İşletmelerde yönetim İşletmelerin Finansal Yapısına İlişkin Değerlendirmeler Bu bölümde işletmelerin finansman kaynakları, finansman kaynaklarının yönetimi, işletmelerde yaşanan finansman sorunlarının nedenleri gibi konulara ilişkin elde edilen veriler yer almaktadır. gibi konulara ilişkin elde edilen veriler sunulmaya çalışılacaktır. 414 / Nazan GÜNGÖR KARYAĞDI Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (1): İşletmeler kuruluş aşamasında sermayeye ihtiyaç duymakta ve bu ihtiyaçlarını gidermek için de çeşitli kaynaklara yönelmektedirler. Bu kaynaklar; 3.şahıslara borçlanma, ticari kredi, mevcut gayrimenkullerin ( ev, arsa, bina vb.) satışı, banka kredisi vb. kaynaklar olabilmektedir. Günümüzde risk sermayesi de işletmelerin kuruluş aşamasında yöneldikleri bir diğer sermaye ve finansman kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Her işletme belli oranda kuruluş sermayesi gerektirmektedir. Kuruluş sermayesi miktarı, işletmenin büyüklüğüne, sektördeki pazar payına, hukuki yapısına, çalıştırdığı personel sayısına vb. faktörlere göre değişebilir özellik taşımaktadır. Kuruluş sermayesi kaynakları İşletmelerin kuruluş sermayelerini kendi özkaynakları vasıtasıyla sağlamış oldukları görülmektedir. Bu oranın % 100 olması anket çalışmamıza dâhil olan bütün işletmelerin bu şekilde kurulduğunu ve kurulma aşamasında finans sıkıntı yaşamadıklarını yansıtmaktadır. Tablo 3: Kuruluş sermayesi kaynakları Sonuçlar Kendi öz kaynakları ile 100 Finansman Kararları İşletmelerin başarısında ya da başarısızlığında finansal kararların özel bir önemi vardır. Bu sebeple, finansman kararlarında etkinlik arttıkça; buna paralel olarak işletmelerin başarı oranı da artmaktadır. Ancak belirsizliğin ve değişimin hızla arttığı çağımızda finansal kararlarda etkinliği ve verimliliği arttırmak gittikçe zor olmaya başlamıştır. Bu zorluğun aşılması finansal açıdan gerekli olan ilkelerin ve kararların (yatırım kararları, finansal kararları, vb.) uygulanmasıyla ilgilidir. Bununla birlikte, bu kararların etkin bir şekilde verilmesi için; alanında uzman personelin işletmelerde istihdam edilmesi gerekir. Bugün birçok işletmenin sorunu da, yeterli eğitime sahip finans personelinin bulunmamasıdır. Anket sonuçlarına göre Muş ta faaliyet gösteren tarım alet ve makine üreticileri de aynı sorunla karşılaşmaktadır. Verilen yanıtlarda finans kararlarını veren organın İşletme sahibi/sahipleri olması bu alanda ciddi sorunlar olduğunu açıkça göstermektedir. Bu da bir kez daha çalışanların yeterli eğitimlerle desteklenmesi gerçeğini ortaya koymaktadır. Tarım Alet ve Makine Üretimi Yapan İşletmelerin Ekonomik Yapısı, Muş İlinde Bir Araştırma 415 Şekil 8: Finansman kararları İşletmelerde Elde Edilen Cirolar İşletmeler kurulurken ve faaliyetlerini yerine getirirken devamlılık, büyüme, kâr elde etme gibi unsurları göz önüne alırlar. Bu açıdan bir işletmelerin öncelikli am
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks