Please download to get full document.

View again

of 9
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

ACTA UNIVERSIT ATIS LODZIENSIS. Beata Olas, Barbara Wachowicz ZMIANY AKTYWACJI PŁYTEK KRWI WYWOŁANE DZIAŁANIEM LEKU ANTYNOWOTWOROWEGO - CISPLATYNY

Category:

BusinessLaw

Publish on:

Views: 9 | Pages: 9

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
ACTA UNIVERSIT ATIS LODZIENSIS FOLIA BIOCHIMICA ET BIOPHYSICA 12, 1997 Beata Olas, Barbara Wachowicz ZMIANY AKTYWACJI PŁYTEK KRWI WYWOŁANE DZIAŁANIEM LEKU ANTYNOWOTWOROWEGO - CISPLATYNY Badano w warunkach
Transcript
ACTA UNIVERSIT ATIS LODZIENSIS FOLIA BIOCHIMICA ET BIOPHYSICA 12, 1997 Beata Olas, Barbara Wachowicz ZMIANY AKTYWACJI PŁYTEK KRWI WYWOŁANE DZIAŁANIEM LEKU ANTYNOWOTWOROWEGO - CISPLATYNY Badano w warunkach in vitro wpływ cis- i transplatyny na proces aktywacji płytek krwi, obejmujący agregację oraz sekrecję zmagazynowanych związków. Wykazano, że związki platyny powodują zahamowanie procesu agregacji krwinek płytkowych indukowanego ADP (10 / M) oraz procesu sekrecyjnego stymulowanego trombiną. CDDP ma hamujący wpływ zarówno na sekrecję nukleotydów adeninowych, jak i białek zmagazynowanych w ziarnistościach płytkowych. Badane związki platyny zmieniają poziom dialdehydu malonowego - markera przemiany endogennego kwasu arachidonowego i syntezy tromboksanu A 2 w płytkach. WSTĘP Inwazyjny wzrost nowotworu, zwłaszcza w fazie tworzenia przerzutów, jest złożonym i wielostopniowym procesem, w którym istotną rolę odgrywają oddziaływania komórek nowotworowych z innymi komórkami, a w tym również z krwinkami płytkowymi [3-6, 22]. W procesie metastazy istotną funkcję spełnia aktywacja płytek krwi polegająca na adhezji, agregacji komórek oraz sekrecji zmagazynowanych związków. Wiele komórek nowotworowych ma zdolność aktywowania krwinek płytkowych. Zjawisko to może zachodzić dzięki syntezie trombiny oraz bezpośredniemu kontaktowi płytek z komórkami nowotworowymi, wydzielaniu przez nie związków pełniących rolę aktywatorów płytkowych (ADP, proteinaz), a także dzięki zmianom metabolizmu kwasu arachidonowego w niektórych liniach komórek nowotworowych [7], Procesowi metastazy bardzo często oprócz anemii czy leukopenii towarzyszy zjawisko trombocytopenii, które może wynikać z cytotoksycznego wpływu różnych leków antynowotworowych [13, 14]. Cytostatykiem o dużej skuteczności działania wykorzystywanym w leczeniu różnorodnych nowotworów jest cisplatyna (cis-diamminodichloroplatyna II, CDDP). Wstępne badania prowadzone w naszej Katedrze wykazały, że cisplatyna hamuje aktywację płytek krwi i ma wpływ na metabolizm tych komórek [21]. Celem obecnych doświadczeń było ustalenie w warunkach in vitro wpływu cisplatyny i jej izomeru (transplatyny) charakteryzującego się brakiem antynowotworowego efektu na przebieg agregacji płytek i sekrecji zmagazynowanych w nich związków, na poziom MDA, jako markera przemiany endogennego arachidonianu oraz na syntezę tromboksanu A2 w płytkach pobudzonych trombiną. MATERIAŁ I METODY Izolowanie płytek krwi. Płytki krwi otrzymywano metodą wirowania różnicowego świeżej krwi pobranej na roztwór ACD (65 mm kwas cytrynowy/85 mm cytrynian sodu/l 10 mm glukoza, 5:1 v/v). Komórki przemywano dwukrotnie zmodyfikowanym buforem Tyroda i zawieszano w tym samym buforze do stężenia 10 mg białka płytek/ml. Białko oznaczano zmodyfikowaną metodą Lowry ego [18]. Pomiar agregacji płytek krwi. Pomiar agregacji płytek krwi przeprowadzono w agregatorze typu Labor APPACT, stosując osocze bogatopłytkowe zawierające 2 x 108 płytek w ml. Po 5-minutowej inkubacji osocza bogatopłytkowego z cisplatyną lub transplatyną (20 /im) agregację wywoływano ADP (10 fiu). Badanie płytkowej reakcji uwalniania. Nukleotydy adeninowe uwolnione z płytek kontrolnych i preinkubowanych ze związkami platyny po aktywacji trombiną oznaczono metodą spektrofotometryczną w supernatancie (odbiałczenie 1,2 M HC104). Ilość uwolnionych nukleotydów wyrażono w procentach całkowitej zawartości tych związków w płytkach krwi [20], natomiast ilość uwolnionych białek poprzez pomiar absorbancji przy 280 nm. Oznaczanie poziomu dialdehydu malonowego (MDA). Po preinkubacji krwinek płytkowych z izomerami platyny (20 / M, 100 /im, min, 37 C) dodawano trombinę do końcowego stężenia 10 j/ml i inkubowano w temperaturze 37 C przez 2 min. Reakcję hamowano przez dodanie równej objętości 20% kwasu trichlorooctowego (TCA) w 0,6 M HC1 i w supernatancie oznaczano poziom wytworzonego MDA według zmodyfikowanej metody tiobarbiturowej [15, 19], Do analizy statystycznej zastosowano sparowany test i-studenta. Wyniki przedstawiono jako wartości średnie z odchyleniem standardowym (SD). WYNIKI I DYSKUSJA Przeprowadzone badania in vitro wykazały, że cisplatyna hamuje aktywację płytek krwi mierzoną tworzeniem agregatów płytkowych i uwalnianiem nukleotydów adeninowych i białek zmagazynowanych w płytkowych ziarnistościach. Przebieg procesu agregacji płytek krwi wywołany ADP (10 p.m) zarówno płytek kontrolnych, jak i po 5-minutowej inkubacji z cis- i transplatyną (20 / M) został przedstawiony na rys. 1. Cisplatyna w porównaniu z transplatyną powoduje wyraźne zahamowanie procesu agregacji (rys. 1). % T Rys. 1. Porównanie działania cis- i transpłatyny (20 /*M, 5 min, 37 C) na agregację płytek krwi zawieszonych w osoczu, aktywowanych ADP (10 /im) Przed przystąpieniem do badania wpływu związków platyny na sekrecję nukleotydów adeninowych określono całkowitą pulę nukleotydów adeninowych obecnych w płytkach krwi świni. Wynosiła ona ok. 70 nmoli/mg białka płytkowego. W wyniku działania trombiny dochodziło do uwolnienia z ziarnistości ok. 41 nmoli nukleotydów/mg białka, co stanowi 59% ich całkowitej zawartości. Wartość ta została przyjęta jako punkt odniesienia do dalszych badań (0% hamowania). Stwierdzono, że w płytkach krwi preinkubowanych z cis- lub transplatyną (30 min, 37 C) dochodzi do obniżenia ilości uwalnianych nukleotydów adeninowych jako wzrost procesu hamowania sekrecji, co przedstawiono na rys. 2 (p 0,01). 80 o 70 f 60 3Z. ) c 50 CDDP g 40 ^ TDDP I 30 i E 20 ca jz se 10 0,1 nm 10 nm 20 fim 100 nm Rys. 2. Wpływ różnych stężeń cis- i transplatyny (30 min, 37 C) na ilość uwalnianych nukleotydów adeninowych z płytek krwi stymulowanych trombiną (10 j/ml, 2 min, 37 C) Wykazano ponadto, że CDDP - w zależności od stosowanej dawki i czasu inkubacji z krwinkami płytkowymi - zmniejsza również proces sekrecji białek. W porównaniu z płytkami kontrolnymi, gdzie ilość uwolnionych białek wynosi ok. 0,4 ± 0,05 mg/mg białka całkowitego komórek (stanowi to ok. 10% ilości białka całkowitego) płytki po inkubacji z cisplatyną uwalniają zmniejszoną ilość białek (p 0,05) (rys. 3, 4). Do pełnej sekrecji zmagazynowanych w ziarnistościach białek doszło w przypadku inkubacji krwinek płytkowych z cisplatyną o stężeniu 100 / M (30 min, 37 C) (rys. 3). W tych warunkach nie obserwowano lizy komórek. Obecnie jest ponad 2000 różnych kompleksów platyny stosowanych w terapii przeciwnowotworowej. Obok cisplatyny należą do nich także karboplatyna, lobaplatyna czy ormaplatyna [17]. Oprócz platyny niektóre metale ciężkie (złoto, ruten, rot, pallad, tytan, cyna) oraz ich związki pochodne wykazują aktywność biologiczną wykorzystywaną w leczeniu różnorodnych nowotworów [9]. Chociaż CDDP jest bardzo skutecznym i silnym lekiem cytostatycznym podawanym od wielu lat przy leczeniu różnych nowotworów, to kliniczne zastosowanie tego leku jest ograniczone, m. in. ze względu na jej hematologiczną toksyczność [1, 2, 13, 14], Hematologiczna toksyczność spowodowana podawaniem cisplatyny obejmuje spadek poziomu granulocytów, jak i obniżenie ilości płytek krwi ( /mm3) [2]. Zahamowanie aktywacji płytek krwi spowodowane działaniem cisplatyny prowadzić może do ograniczenia udziału krwinek płytkowych w procesie metastazy. Na skutek zmniejszania ilości uwolnionych z ziarnistości płytkowych Stężenie CDDP [jim] Rys. 3. Wpływ różnych stężeń CDDP (30 min, 37 C) na ilość uwalnianych białek z ziarnistości płytkowych (płytki krwi stymulowano trombiną (10 j/ml, 2 min, 37 C)) Czas [min] Rys. 4. Wpływ czasu inkubacji płytek z CDDP (0,1 / M, 37 C) na ilość uwalnianych białek z ziarnistości płytkowych (płytki krwi stymulowano trombiną (10 j/ml, 2 min, 37 C)) białek adhezywnych: fibrynogenu, fibronektyny, czynnika von Willcbranda czy trombospondyny może dochodzić do ograniczenia interakcji płytek krwi z komórkami nowotworowymi przy udziale integryn znajdujących się na obu typach komórek, głównie integryny anb/i3 [8, 10, 22], Z drugiej strony zmiany właściwości biologicznych płytek krwi wywołane CDDP mogą stać się przyczyną zaburzeń w procesie krzepnięcia krwi na skutek blokowania tworzenia agregatów płytkowych uszczelniających uszkodzone naczynia krwionośne oraz ograniczenia procesu sekrecji związków oddziałujących na naczynia krwionośne. Zmianom morfologicznym płytek krwi wywołanym aktywacją płytek przy udziale trombiny towarzyszy kaskadowa przemiana arachidonianu i synteza prostanoidów. Krwinki płytkowe nie mają wolnego arachidonianu. Występuje on w fosfolipidach błony, przede wszystkim w fosfatydyloinozytolu czy fosfatydylocholinie, skąd jest uwalniany na drodze hydrolizy enzymatycznej przy udziale fosfolipaz A2 i C aktywowanych przez silnych agonistów i metabolizowany w dwóch odmiennych układach. W układzie zależnym od lipoksygenazy dochodzi do powstania głównie hydroksykwasów (kwas 12-hydroperoksyeikozatetraenowy (12-HPETE) i hydroksyeikozotetraenowy (12-HETE) oraz hepoksyliny A 3 - związku, który hamuje agregację płytek krwi [11, 12]. W przemianie zależnej od cyklooksygenazy powstaje oprócz nadtlenków prostaglandyn przede wszystkim tromboksan A2, który jest silnym agonistą płytek. Zastosowanie trombiny (10 j/ml) jako jednego z induktorów aktywacji płytek krwi prowadzi do stymulacji przemiany endogennego arachidonianu płytkowego i powstania m. in. tromboksanu A2 wraz z dialdehydem malonowym (MDA), który jest markerem tego procesu. Po wprowadzeniu do środowiska inkubacyjnego CDDP lub TDDP ( im) w pierwszych minutach (5 min) dochodzi do pobudzenia przemiany arachidonianu, a następnie do hamowania tego zjawiska. Po dłuższym czasie inkubacji (120 min) krwinek płytkowych ze związkami platyny (20 /im) zaobserwowano, że poziom M DA jest zbliżony do poziomu w płytkach kontrolnych (rys. 5, 6). Zahamowanie przemiany kwasu arachidonowego płytek krwi inkubowanych z CDDP prawdopodobnie może nie tylko prowadzić do obniżenia poziomu MDA, ale również do produkcji mniejszej ilości kwasu 12-HETE, który odgrywa ważną rolę w procesie tworzenia przerzutów nowotworowych [6]. Syntetyzowany w płytkach 12-HETE powoduje ponadto odwracalną retrakcję komórek śródbłonka i zwiększając ekspresję integryn ailb/?3 na komórkach nowotworowych może inicjować adhezję do śródbłonka zarówno leukocytów, jak i komórek nowotworowych [6, 16]. Poznanie mechanizmów działania CDDP na krwinki płytkowe i reakcji odpowiedzialnych za właściwości antynowotworowe cisplatyny umożliwi stosowanie właściwej terapii. 0,40 r o tu ,20 0,10 kontrola CDDP [20 nm] O CDDP [100 txm] 0, Czas [min] Rys. 5. Wpływ CDDP (20/iM, 100 /im, 37 C) na enzymatyczne wytwarzanie M DA w płytkach krwi aktywowanych trombiną (10 j/ml, 2 min, 37 C) 5 jo a E 5 2 kontrola CDDP [20 tim] Czas [min] Rys. 6. Wpływ TDDP (20/iM, 100 [M, 37 C) na enzymatyczne wytwarzanie M DA w płytkach krwi aktywowanych trombiną (10 j/ml, 2 min, 37 C) Autorzy dziękują Profesorowi Czesławowi Cierniewskiemu za możliwość przeprowadzenia pomiaru agregacji płytek krwi w Zakładzie Biofizyki AM w Łodzi. LITERATURA [1] Bokemeyer C., Schmoll H. J., Harstnick A., llliger H. J., Metzner B., Rath U., Hohnlosen J., Clerum C., Berdel W., Sieget W., Ruther U., Ostermann H., Kneba M., Hartlapp J. H., Schroder M., Poliwoda H. (1993), Eur. J. Cancer, 29A, [2] Demchack D. A., M i er J. W., Robert N. J., Brien K. O., Gould J. A., Atkin M. B. (1991), J. Clin. Oncol., 10, [3] Gasić G., Gasić T., Steward C. C. (1968), Proceeding of National Academy of Science o f the United States of America, 61, [4] Gasic G. J. (1984), Cancer Metastasis Review, 3, [5] Górski J. (1992), Medycyna 2000, 23/24, [6] Honn K. V., Dean G., Tang M. D., Chen Y. Q. (1992), Seminaris in Thrombosis and Hemostasis, 4, [7] Honn K. V., Tang D. G., Gros si I., Duniec M., Timar J., Renaud C., Leithauser M., Blair I., Jahnson C. R., Diglio C. A., Kimler V. A., Taylor J. D., Mar nett L. J. (1994), Cancer Res., 54, [8] Incordona F., Calvo F., Fravel-Lafeve F., Legrand Y., Legrant C. (1993), Inter. J. Cancer, 55, [9] Keppler B. K. (1993), Metal Complexes in Cancer Chemotherapy, VCh, Weinheim, [10] Knudsen K. A., Smith L., Smith S., Karczewski J., Tuszyński G. P. (1988), J. Cell. Physiol., 136, [11] M a r g a l it A., Livne A. A., Funder J., Granot Y. (1993), J. Memb. Biol., 136, [12] Margalit A., Granot Y. (1994), Biochim. Biophys. Acta, 1190, [13] Milano G. (1988), Biochem. Pharmacol., 37, [14] Ohno S., Stebel F. R., Stephens L. C., Siddik Z. H., Baba H., Makino M., Khokhar A. R Bull J. M. (1993), Br. J. Cancer, 68, [15] Smith J. B., Ingerman C. M., Slever M. J. (1976), J. Lab. Clin. Med., 88, [16] Tang D. G Chen Y. Q., Diglio C. A., Honn K. V. (1993), J. Cell. Biol., 121, [17] Treskes M., Van der Veijgh J. F. (1993), Cancer Chemother. Pharmacol., 33, [18] Vatassary G. T., Smith W. E. (1987), Analyt. Biochem., 167, [19] Wachowicz B. (1984), Cell Biochem. Fun., 2, [20] Wachowicz B. (1987), Acta Univ. Lodz., [21] Wachowicz B. (1993), Cytobios, 75, [22] Wachowicz B., Olas B. (1994), Białka komórek prawidłowych i patologicznych, red. Z. Kiliańska, W. Krajewska, A. Lipińska, ŁTN, Łódź, Wpłynęło do Redakcji Folii r. Katedra Biochemii Ogólnej Uniwersytet Łódzki Beata Olas, Barbara Wachowicz CHANGES OF BLOOD PLATELETS ACTIVATION CAUSED BY ANTITUMOUR DRUG - CISPLATIN The effects of cisplatin and transplatin on the ADP (10 im) - induced aggregation and secretion in vitro were studied. Platinum compounds had an inhibitory effect on ADP-induced platelet aggregation and secretion of adenine nucleotides and proteins from blood platelets. Cisplatin and transplatin also changed the metabolism of endogenous platelet arachidonate and thromboxne A2 synthesis in platelets stimulated by thrombin.
Similar documents
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks