Please download to get full document.

View again

of 23
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Arkadia Kökenli Keçi Tanrı Pan

Category:

Food & Beverages

Publish on:

Views: 0 | Pages: 23

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Arkadia Kökenli Keçi Tanrı Pan Aus Arkadİa Gestammter Bocksgott Pan Hülya Boyana. Öz Dağlar/a özdeşleştirileıı kişiliği ile Arkadia 'lı bir taıırı olan Pan Grek din tarihi açısından Soıı derece öııemli
Transcript
Arkadia Kökenli Keçi Tanrı Pan Aus Arkadİa Gestammter Bocksgott Pan Hülya Boyana. Öz Dağlar/a özdeşleştirileıı kişiliği ile Arkadia 'lı bir taıırı olan Pan Grek din tarihi açısından Soıı derece öııemli bir yer tutmaktadır. Hermes ile Dryops 'wı kızıııll! çocukları olan Paıı görünümü ve tarzıyla diğer tanrılardan oldukça farklıdır. Pan daima iıısan ve keçi arasında karışık 'bir tarz olarak betimlenmiştir. Genellikle keçi ayaklı, iki boyııuzlu, çok saçlı ve sakallı, keçi yüzlü olarak tasvir edilmiştir. Koyuıı ve keçi çobaııı olarak bilinen Paıı ayl1l zamaııda balıkçı, avcı, savaşçı, yollarııı ve bekçilerin tanrısı, kuşbaz, arı avcısı ve Paıı korkusuııun nedeni olarak kabul edilmiştir. Ayrıca Paıı musikal taıırı olarak, özellikle syriııks müziğine yönelik ilişkisi ile çobaıı yaşamında önemli bir yer tutmuştur. Doğal yükseltiler ile mağaralarda ve ağaç altlarında tapıııım görmiiştür. Anahtar Kelimeler: Pan, koyun ve keçi çobanı, keçi yüzlü tanrı. Zusammenfassung: Der arclıaische Gott Pan mit seiııen Bergeli identijizierten Persöıılichkeit spielt in der griechischeıı religiösen Geschiclıte eine sehr wichtige Rol/e. Pan, der ist der Sohn des Hermes und der Toclıter des Dryops, ist ziemlich versehieden in seiııer ErscheilllUlg und Form als den anderen Göttem. Pan ist immer als einer gemischter Form zwisclıen dem Mensch uııd dem Bock. Meistens er war als bockbeiııig, mit zwei Hömem, mit reichem Haar und Bart, mit Bocksgesiclıt darstel/t. Pan, der war als Schaf-und Ziegenhirt anerkennt, war auch als Fisclıer und Jager als Krieger als Gott der Wege und der Wiiclıter, als Vogelstellerei, als Bieııenjiigerei und als Urheber des panisehen Schereckens angeııonımeıı. Dabei Pan als nıusikalischer Gott, spielte eine wiclıtige Rol/e in der HirteııLebensweise. besonders mit seiııer syriııx-blasenden EigellSclıaft. Er war meist in natürliclıen Höhlen und an Grotten und unter den Biiumen verehrt. Schlüssel Wörter: Pan, Schaf- und Ziegenhirt, Gott mit Bocksgesicht. Dr., A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi. Tarih Bölümü. 168 Hülya Boyaııa tapınmışlardır. 43 Herodotos'da bahsedilen Atina'daki Pan kültü geleneği buradan kaynaklanmaktadır. Diğer bir yerel söylenceye göre 44 Pan Hermes ve Penelope'den Mantineia civarında doğmuştur. Bir başka söylencede de Penelope Mantineia'da ölmüş veya Odysseus tarafından öldürülmüş olmalıdır. 45 Homeros tarafından ise Pan kültü Pheneos'da Sepia dağları çevresine dayandırılmıştır. 46 Pan kültünün olduğu diğer bir yer Kyllene'dir. Burada Arkadia'lı çobanlar tarafından mıv KUM~vlOç'a genç bir inek kurban edildiği bildirilmiştir. 47 Pausanias Lampeia' da da Pan' ın bir tapınağı olduğunu bildirmektedir. 48 Pan Psophis sikkelerinde 49 ve Heraia'nın 4. yüzyıl sikkelerinde 50 görünmektedir. Ayrıca Heraia'da Pan'ın bir de tapınağı vardır. 51 Vergilius'a göre Pan'ın Arkadia topraklarındaki AUA~ (Aule)' de de tapınağı vardır. 52 Hellas'da Pan kültünün görüldüğü Lakonia bölgesinden Sparta'da Pan'a ait heykeller ve Pan ile Nympha'ların rölyetleri bulunmuştur. 53 Gytheion şehrinin sikkelerinde Roma İmparatoru Geta zamanında (M.S ) Pan yer almaktadır. 54 Messenia bölgesinde üç kaya yazltı bulunmuştur. 55 Argolis Epidauros'ta Pan'a ait bir sunu yazıtı bulunmuştur. 56 Troizen'de Akropol'de Pan'ın bir tapınağı olduğunu Pausanias'dan öğreniyoruz. 57 Korinthos'ta keçi bacaklı Pan'ın tasviri bulunmuştur. 58 Sikyon sikkelerinde de Pan'ın tasvirleri vardır. 59 Akhaia bölgesinden kaynaklanan 43Brommer Verg. georg. 1,18. 45Paus. VIII, Hom. İl. 2, Av. fas\ Paus. VIII, 24,4. 49Imhoof-Blumer - Gardner lmhoof-Blumer - Gardner 1886, Paus. VIII, 26,2. 52 Verg. georg. 1,16. 53Roscher Paus. ; iı.21,7 ן Imhoof-Blumer - Gardner 1885, Roscher 1897, 1358 a) [co oeıva nlayl, xapiln:crcrtl. b) Kopcptamlı] nav[i]. c)kopcpıam i[apov?]. 56 Cavvadias 1891, nr Paus. II. 32, 6. 5~ Roscher 1897, Imhoof-Blumer - Gardner Arkadia Kökenli Keçi Tanl1 Pan 169 Arkadia yüksek sıradağlarından doğan Krathis nehri kıyısında bir Pan kültü vardır. 60 Ayrıca Patrai sikkelerinde Pan ve Selene birlikte görünmektedir.6' Elis'te Pan'ın üç adet altarı vardır. 62 Pan en çok tapınma gördüğü Arkadia'dan başka Atina'da da saygı görmüş ve kutsanmıştır. Pan kültü M.Ö.490 yılından itibaren Hellas üzerinden yayılmıştır. Marathon Savaşı sonucunda Pan korkusunun gönderilmesi ile birlikte Pan kültü Atina'ya taşınmıştır. 63 Atina'da Pan'a bir zamanlar mağarada da tapınllmıştır. 64 Bu Pan mağarasının çok yakınında Pan'ın Hermes ve Nymphalar ile röllsetleri bulunmultur. Kurban sunusu olarak süt, peynir, bal ve şarap vardır. 5 Platon'a göre 6 ilissos'da Nympha Acheloos ve Pan' a birlikte tapınılmıştır. Atina'lı balıkçılar Pan'ı kendi patronları olarak görmektedirler ve tapınmaktadırlar. 67 Bu nedenle, balıkçıların tanrısı olarak Pan'a aa.l1ta.uykloç, ~aknoç68veya ayp uriıç69 sıfatları verilmiştir. Pan şimdiye kadar Attika siyah figürlü ve kırmızı figürlü vazalarda pek görünmemesine rağmen, kırmızı figürlü bir attik vazoda Pan, ilk defa sakallı, genç, keçi bacaklı, sivri kulaklı ve boynuzlu olarak ve Dion~sos'a eşlik eden biri olarak tasvir edilmiştir. 70 Ayrıca Peiraieus 71, Eleusis 2, Hymmettos 73, Analphlystos 74, Marathon 75 ve Pames'de 76 Pan'ın tapınımına dair izler vardır. Atina'dan sonra Pan kültü ilk olarak Thebai'de görülmektedir. 77 Ana tanrıça (Rhea)'nın ve Pan'ın (mıpeöpoç r1i PEa) bir tapınağı Pindaros'un evinin yanında bulunmaktadır. 78 Yine aynı şekilde, Thebai'deki Pan kültü Ana Tanrıça ile aynı tapınağı paylaşmaktadır. Pan burada büyük tanrıçanın 60 Theocr. 5, Imhoof-B1umer - Gardner 1886, 78, Taf. 4, Fig Paus. V, 19,9. 63 Hdl. VI, 105; Paus. I, 28, Aristoph. Lys., Herbig 1949,42; Famell 1909,466, Plat. Phaid., Paus. I, 36,2. 68 Soph. Ai.. 694; Herbig 1949, Aischyl. Pers., Roscher 1897, Roscher i. 72 Roscher 1897, Roscher 1897, Strab Paus. 1,32, Xen. Hell. 2,4. 77 Verg. geogr. i, 25,3. 78 Paus. ix, 25,3. 170 Hülya Boyana oğlu değildir, hizmetkarıdır. 79 Tanagra'daki bir köyde M.Ö.5 yüzyılın ikinci yarısına ait kutsal bir rölyef bulunmuştur. Bu tasvirde Pan Ana Tanrıça ile birlikte gözükmektedir. 8o Buna göre Pan, tanrıçanın yanında çömelmiş bir vaziyette durmakta, tanrı ve tanrıçanın sol tarafında ise bir aslan bulunmaktadır. Bunların önünde biri bir tympanon ve biri de meşale taşıyan beş kız çocuğu durmaktadır. Thebai'nin kent tanrısı Dionysos ile Pan arasındaki ilişki açısından önemli bir kanıt olabilecek sakallı Dionysos tasvir edilmiştir. ürapos'ta 81 Pan'ın bir sunağı ve Kithairan'da 82 Pan ve Nympha kültü, Lebadea'da 83 mağara yazıdarı bulunmuştur. Delphoi sikkelerinde S4 edilmiştir. Pan çıplak, oturur vaziyette insan şeklinde tasvir Öte yandan Makedonia'da sikkelere göre önemli bir Pan kültü bulunmaktadır. Edessa'da 2. Amyntas'ın (M.Ö.393) bakır sikkelerinde kısa boynuzlarıyla genç bir Pan başı bulunmuştur. 85 Pella şehrinin sikkelerinde 86 tamamen insan şekilli çıplak Pan (ı1took1twv bir kayada oturur pozisyonda tasvir edilmiştir. Ayrıca Thessalonike 87 ve Mende'de 88 Pan'a ait sikkeler bulunmuştur. Thrakia bölgesinden Klazomenai ve Teos'un İonia kolonisi olan Abdera'da sakallı Pan başı, küçük boynuzlarıyla 89, Ainos'da 90 keçi ayaklı Pan sağ kolunda pedumu' ile Perinthos'da 91 sol kolunda pedumu ile tasvir edilmiştir. Hadrianopolis ve Thasos'da da Pan kültüne dair izler bulunmuştur. n Ayrıca, 1992 yılı Enez kazısında Pan mağarası ortaya çıkarılmıştır. 19. yüzyıldan beri bilinen ve Agia Triada adı verilen bir yeraltı şapelinde yapılan kazı çalışmaları ile Grek devrine ait Pan ile birlikte dans eden iki Nympha'nın betimlendiği mermer kabartma ortaya çıkarılmıştır. Bu 79 Preller - Robert 1984, Preller - Robert 1984, Paus. 1,34,3. 82 Paus. IX, 3,9. 83 CIG i, Imhoof-Blumer-Gardner 1887, Head 1911, Roscher 1897, Imhoof-Blumer 1883, Roscher 1897, Imhoof-Blumer nr Roscher Çoban değneği, asa. 91 Roscher Harald Laabs Isegrim Projekt - Data base of coins (http://hist3-io.phil-fak.uniduesseldorf.delisegrim.2 i Arkadia Kökenli Keçi Tann Pan 171 kabartmadan dolayı Pan mağarası olarak tanımlanmıştır. Kabartma şu anda Edirne Arkeoloji Müzesinde bulunmaktadır. 93 Milethos kolonisi olan Pantikapaion şehrinin sikkelerinde boynuzlu Pan başı ve ayrıca Pan heykelleri ve yine aynı şekilde M.Ö.3. yüzyıla tarihlenen Phanagoria sikkelerinde Pan tasvirleri yer almıştır. 94 Anadolu'da Pan'a ait Pontus Kerasus sikkelerinde 95, Bithynia'da Nikaia sikkelerinde 96, Tion sikkelerinde 97, Kyzikos yazıtlarında 98 nav ~aypıo ; olarak geçmekte ve sikkelerde tasvir edilmektedir. Alexandreia Troas'da M.S , , , , , yılları arasına tarihlenen sikkelerde Herakles, Satyr ve Pan bir arada tasvir ed ilmiştir. 99 Troas Scepsis'de bulunan M.S yılları arasına tarihlenen bir sikkede Pan, boynuzlu, elleri yukarıda ve pedum ile, Abydus'da ise oturur pozisyonda yine pedum ile tasvir edilmiştir. 100 Ayrıca yine Troas'da bir terrakotta üzerinde Pan sakallı, keçi bacaklı, çıplak olarak loı ve bir başka terrakottada Nympha, Satyr ve Pan bir arada tasvir edilmiştir. ı02 Troia'da bulunan bir mermer blok üzerinde Pan mağarada dans ederken görünmektedir. 103 Myrina'da Pan ve Nymphalar bir arada görülmektedir. I04 Ayrıca bir terrakotta üzerinde Pan sakallı, boynuz şekilli kadehle çıplak tasvir edilmiştir. 105 Tmolos'da Apolion ve Pan arasında müzikal dünya savaşı söylencesi söz konusu olmuştur. '06 Phokaia' da bulunan bir sikkede sola dönük genç Pan başı tasvir edilmiştir. 107 Ephesos' dan bir altarda Pan :Jrpanan1]ç silahlı, miğferli, zırhlı ve kalkanlı olarak lo8 (Levha VII), mermer Pan başıl09 ve bir terrakottada sakallı, keçi bacaklı ve lagobolonu' ile dans ederken tasvir edilmiştir. 1 LO Knidos'da Pan' a ait tapınım sahnesi içeren 93 Erzen Roscher 1897, Head 1911, 425; Haraıd Laabs, Isegrim Projekt-Data base of coins. 96 Imhoof-Blumer 1901,28. Pan Dionysos'a eşlik eden kişi olarak tasvir edilmiştir. 97 Imhoof-Blumer nr Dionysos sarhoş, Pan tarafından desteklenmektedir. 98 Imhoof-Blumer 1972, Harald Laabs, Isegrim Projekt - Data base of coins. 100 Harald Laabs, Isegrim Projekt - Data base of coins. 101 Tuchelt ,233, çev. Boyana , IOl. Tuchelt , Tuchelt i969- i970, Roscher 1897, Tuchelt i969- i970, Ov. mel. ii, v. Aulock 1960, Lev , Roscher 1987, Aziz 1933, Lev. 39. Çoban değneği. asa=pedum. i Lo Tuchelt , 233. ın Hülya Boyana rölyef parçalan bulunmuştur. iii Apollonia' da Commodus dönemine ait (M.S ) bir sikkede Pan boynuzlu, pedumu ile ve keçi bacaklı olarak görünmektedir. l1ı Idyma'da bir sikke üzerinde genç Pan başı 113 ve bir tapınım rölyefi l14 Perikles zamanından (M.Ö.380) Lykia'da bir sikkede Pan başı sola dönük, uzun boynuzuyla tasvir edilmiştir. i15 Pamphilia'dan Perga'da Philippus'un (M.S ), Maximus'un (M.S ) ve Gallienus'un (M.S ) sikkelerinde 1l6 Pan çıplak, boynuzlu, keçi ayaklı ve bir elinde syrinks bir elinde pedum tutmaktadır. Bölgenin Sillyum sikkelerinde de Pan aynı şekilde tasvir edilmiştir. 1I7 Pisidia Papa Tiberia (Beyşehir Gölü'nün yakınlarında bir kent. Bugünkü Çarıksaraylar Köyü) ve Seleuceia sikkelerinde Pan çıplak, boynuzlu ve pedum ile, Apollonia Mordiaeum sikkelerinde Dionysos ile, Amorium sikkelerinde yine Dionysos ile her ikisi de çıplak ve Pan pedumu ile betimlenmiştir. Amblada sikkelerinde de yine Dionysos ve yanlarında panter ile, her iki tanrı da çıplak olarak, Sa~alassus sikkelerinde ise Pan boynuzlu ve keçi şeklinde tasvir edilmiştir. i 8 Cilicia Tracheia Seleuceia sikkelerinde Pan, Dionysos ile birlikte boynuzlu ve syrinks ile görünmektedir. 119 Ayrıca Pan'ın Cilicia'da bir mağarası olduğunu, mağaranın içinde bulunan metrik bir yazıttan öğreniyoruz. 1ıo D0'lılaion'dan bir mermer üzerinde Pan omuzunda bir teke ile tasvir edilmiştir. ıı Pergamon'dan bir kap üzerinde Pan teke bacaklı, kısa boynuzlu, elinde liriyle, direğe yaslanmış pozisyonda tasvir edilmiştir. ııı Yine Pergamon'dan mermer Pan başı kısa boynuzlu olarak ve de lamba üzerinde tasvir edilmiştir. 123 Aynı bölgede bir rölyef parçasında Pan bir ağaç altında l24 ve Telephos frizinde genç başı ile görülmektedir. ııs Afyon Çavdarlıhisar' dan mermer küçük Pan başı genç, sakalsız, kısa boynuzlu olarak betimlenmiştir. 1ı6 iii Smith 1900, 213, Levha iıı Imhoof-Blumer 1972, 669, nr. 429; Haraıd Laabs, Isegrim Projekt - Data base of eoins. 113 v. Auloek Taf. 81, Higgins 1954, Tuehelt 1969-i970, Imhoof-Blumcr 1977,333, nr. 57, 59; Harald Laabs, Isegrim Projekt - Data base of eoins. i 17 Harald, Laabs, Isegrim Projekt - Data base of eoins. i is Harald, Laabs, Isegrim Projekt - Data base of eoins. 119 Haraıd, Laabs, Isegrim Projekt - Data base of eoins. 120 Hicks 1891,240, nt Brommer 1956,999. ııı Tuehelt , Tuehelt ı4 Altınann 1904, 189. şek. 22. ııs Tuehelt , TueheIı ,234. L Arkadia Kökenli Keçi Tanrı Pan 173 Bithynia'da Prusias ad Hypium'dan bir manzara rölyefinde Pan Satyr, Nympha ve Panherme birlikte görünmektedir. l27 Bithynia'dan Nicaea, Nicomedeia, Prusa ve Tium şehirlerinin sikkelerinde Pan genellikle çıplak, boynuzlu ve pedum ile tasvir edilmiştir. 128 Tralleis'den bir rölyefte ise Pan ve Nymphalar bir arada betimlenmiştir. 129 Nysa'dan Gordianus III döneminden bir sikkede Pan çıplak, boynuzlu, pedum ve patera ile Maximus döneminden (M.S ) bir sikkede ise Pan çıplak, boynuzlu, syrinks ve pedum ile tasvir edilmiştir. 130 Yine Lydia Hypaepa ve Mastaura sikkelerinde Dionysos ile birlikte Attaleia, Hyrcanis Thyatira ve Tomaris sikkelerinde Pan çıplak, boynuzlu, üzüm salkımı ve yine pedum ile, Bageis sikkelerinde Dionysos ile çıplak ve elinde syrinks ile, Acrasus sikkelerinde yine Dionysos ile birlikte pedum ile ve bir eli yukarıya kalkmış şekilde Silandus sikkelerinde de Dionysos ile birlikte pedum ile ve yanında bir köpek ile tasvir edilmiştir. 131 Priene'den bir terrakotta grubunda Çoban Tanrı Pan Eros'a flüt çalınayı öğretirken görünmektedir. m İonia Smyrna sikkelerinde çift flütü ile, Magnesia sikkelerinde çıplak, boynuzlu, pedum ile, Teos sikkelerinde pedum ile Dionysos'un yanında tasvir edilmiştir. 133 Afrodisias'tan mermer bir sütun üzerinde Pan figürü l34, Iasos'tan çiçekle donatılmış bir lahitin kenarlarında Medusa maskeleri ile birlikte uzun sakallı, uzun boynuzlu dört Pan maskesi tasvir edilmiştir. m Karia' da Tabae sikkelerinde Pan çıplak, boynuzlu, syrinks ve pedum ile betimlenmiştir. 136 Ankara çevresinden mermer heykelcikler grubunda Pan uzun sakallı, Dionysos'un muhafızları olarak bir pantere binmiş olan Silen ile birlikte yürürken görünmektedir. 137 İkonion'dan bir rölyef üzerinde Pan uzun sakallı, uzun boynuzlu olarak ve Edessa'dan (=Urfa) kireçtaşından bir rölyef üzerinde ise yine Pan uzun sakallı ve uzun boynuzlu olarak tasvir edilmiştir Tuchelt Haraıd Laabs, Isegrim Projekt - Data base of coins. 129 Brommer 1956, Haraıd Laabs, Isegrim Projekt-Data base of coins. 131 Haraıd Laabs, Isegrim Projekt- Data base of coins. 132 Tuchelt 1969-i970, Harald Laabs. Isegrim Projekt- Data base of coins. 134 Tuchelt i , Tuchelt , Harald Laabs, Isegrim Projekt- Data base of coins. l.l7 Tuchelt , 236. U8 Tuchelt 1969-i 174 Hülya Boyana Mysia Cyzicus sikkelerinde Pan pedum ve çift flütü ile, Apollonia sikkelerinde ise çıplak, boynuzlu, pedum ile betimlenmiştir. '39 Pan özellikle Lesbüs'da çok tapınılan tanrılardan biridir. M.Ö yıllarına ait British Museum Troas sikke kataloglarına göre Pan kültünün burada yaygın olduğunu görüyoruz. 140 Ege Denizi adalarından Kos'ta Paneia (mıvı::ın) bayramı kutlanmıştır. 141 Rhodos, Andros, Paros, Syros, Melos, Amorgos ve Kreta'da Pan kültüne ait izler bulunmuştur. 142 Polybios, Filistin'de Pan'ın bir mağarası olduğundan, M.Ö.198 yılında Mısırlı komutan Skopas' ın önemli bir barış imzaladığından söz etmiştir. 143 Söz edilen yerin Hellenleşmesi M.Ö.3. yüzyılda olmuştur. Sakalsız ve genç Pan sikkelerde ve heykellerde tasvir edilmiş, ayrıca bir çok heykeli de bulunmuştur. 144 Roscher'de M.Ö 7. ve 6. ~üzyılda Mısır tanrılarından Mendes ve Khnum'u Pan ile eşimsemiştir. i 5 Ancak Brommer bu teorinin geçersiz olduğunu ileri sürmüştür. l46 Zakhyntos, Ithaka, Sicilya, Thera, Messana ve Egesta'da da Pan kültüne dair pek çok izler bulunmuştur: 47 İtalya'da ise Pan, Faunus ile eşimsenmiştir. 148 Bir Akha kolonisi olan Sybaris' de Krathidos ırmağının kenarında bir Pan tapınağı vardır. '49 Yerel doğum söylencesine göre keçi ayaklı Pan, keçilerin çobanı Krathis'in ve bir keçinin oğludur. Grek tanrılarından Pan görünümü ve tarzıyla diğer tanrılardan oldukça farklıdır. Pan kültü M.Ö.490 yılından itibaren Arkadia'dan yayılmıştır. Pan daima insan ve keçi arasında karışık bir varlık olarak betimlenmiştir. M.Ö.5 yüzyılın ortalarına kadar Pan sadece sakallı olarak, bu yüzyılın sonuna doğru ise sakalsız tasvir edilmiştir. M.Ö.5 yüzyılda Pan'ın menşei üzerine farklı versiyonlar vardır. Genellikle söylencelerin çoğunda Pan'ın annesi olarak bir Nympha görünmektedir. Bu aynı zamanda Nympha kültünün Arkadia için önemini de göstermektedir. Pan'ın babası hakkında çok de~şik görüşler vardır. Bunlardan birisi Lykaios'lu Zeus ve Kallisto'nun oğlu l, diğeri Zeus 139 HaraId Laabs. Isegrim Projekt- Data base of eoins. 140 Roseher 1897, Preller-Robert 1984, Roseher 1897, Polyb. 16,18; Roseher 1897, Roseher 1897, Brommer Roseher 1897, Verg. georg. i SchoL Theocr Sehol. Theocr. 1.3. Arkadia Kökenli Keçi Tann Pan 175 ile Nympha Oineis'in Oğ1U 151,bir diğeri de Zeus'un ve Hybris'in oğludur. 152 Diğer görüşler de şöyledir: Aither (=Zeus A'18tptoç) ve Nympha Oineis'in oğlu l53, Hermes'in ve wııq rl ~PUo7toç'un oğlu l54, Hermes'in ve Penelope'nin oğlu l55, Apoııon ve Penelope'nin oğlu l56, Penelope ve Odysseus'un Oğ1U 157,Kronos ve Rheia'nın Oğ1U 158,Uranos ve Ge'nin Oğ1U 159, keçilerin çobanı Krathis ve bir keçinin oğlu l60, anne babasız olarak l61, Aigipan (=Silvanus) Valeria Tusclanaria ve babasının oğlu olarak l62 ve Penelope ile mıvn:ç ııvrıcr~p ç'in (bütün taliplerinin) OğlU l63 olarak geçmektedir. Bu doğum söylenceleri arasında en çok kabul edilen görüş ise Pan'ın babasının Hermes, annesinin ise Dryops'un kızı olan Nympha olduğudur. Tanrı hakkında Marathon Savaşı öncesine ait bilgi elimizde çok azdır. Çoban tanrısı Pan Hesiodos'ta yer almamıştır. Tanrı hakkında M.Ö.5. yüzyılın başlangıcından itibaren bilgi edinebilmekteyiz. Wilamowitz l64, Arkadia tanrısı Pan' dan mythik tarzda ve insan şeklinde bahsetmiştir. Pan (ô nuv, navoç,) muhtemelen çoban anlamına gelen 7tu-(J)v'un bir araya gelmiş şeklidir. 165 Fakat en eski ve kuııanılan ismi nuv olan tanrı keçi görünümüyle bağlantılı olarak AOryi7tuv,AtyoK pwç, Zeus'un kendi soyundan olması dolayısıyla Diopan ve Hermes soyundan olması dolayısıyla Hermopan, esrarengiz olduğundan dolayı da Trruvo7tuv olarak geçmektedir. l66 Roma yazarlarının eserlerinde ya Pan ya Faunus, ya da Silvanus olarak geçmektedir. 167 Bazı gramerciler puiv ıv fiilinden nuv'ı çıkartmak istemişler ve rüya tanrısı ve Pan korkusunun nedeni puvmcrıwv uinoç olarak almışlardır. Bazı gramerciler ise Pan'a güneş veya ışık tanrısını eşimsemişlerdir. I UiV lv' den puv=7tuvismini türetmişlerdir. 168 Oysa nuv 151 Schol. Theocr Apollodor. Bibl. 1,4, ı. 153 Verg. georg. 1, Hom. Hymn Hdı. ıı, 145, Pind. Frag. 100; Verg. georg. I, Schol. Theocr. 1, Aischyl. b. Schol. Rhes Schol. Theocr. I, i Verg. georg. I, Apollod. frg. 44; Verg. georg. ı Plut. ParalL Theocr. 1,3; 2, 109; Verg. Aen. ıı Wilamowitz 1931, Boardman 1997, Roscher Verg. gcorg. ı Roscher 176 Hülya Boyana ismi sadece çobanlar için koruyan ve otlatan anlamındadır. 169 ilaç, Maa, nav sıfatına dayandırılarak her , bütün , hepsi anlamında kullanılmış170, Homerosl 71 ve Platonın kelime oyunuyla Pan'ı tarif etmiştir. Her şeyin (evrenin) tanrısı olduğu fikri M.Ö.5. yüzyılda kabul edilmiş görünmektedir. l73 Ancak bu fikir imparatorluk döneminde (Nero zamanında M.S.54-68) saptanmıştır. Tasvirli sanat eserlerinde Pan'ın nadir olarak evrenin tanrısı şeklinde betimlenmesi oldukça dikkate değerdir. İmparatorluk dönemine ait oymalı bir taş üzerinde Pan, Zodiakus' un ortasında evren tanrısı olarak gösterilmiştir (Levha II). Tanrı yanan bir altarın yanında flütünü çalmakta ve altarın yanında da bir keçi görünmektedir. Tanrı keçi bacaklı, üst kısmı çıplak ve ithyphallik o
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks