Please download to get full document.

View again

of 58
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI

Category:

Government Documents

Publish on:

Views: 50 | Pages: 58

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI Çevirenler: Arş. Gör. Ozan ERGÜL* Arş. Gör. Cavid ABDULLAYEV** Sunuş Son on yılda büyük değişim yaşayan dünya, pek çok anayasayla da bu dönemde tanıştı. Sovyetler Birliği'nin
Transcript
AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI Çevirenler: Arş. Gör. Ozan ERGÜL* Arş. Gör. Cavid ABDULLAYEV** Sunuş Son on yılda büyük değişim yaşayan dünya, pek çok anayasayla da bu dönemde tanıştı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte birçok devlet bağımsızlığını elde etti ve kendi anayasasını yaptı. Daha sonraki dönemde diğer devletlerin bu ülkelere karşı ilgilerini yoğunlaştırdıklarına tanık olduk. Bu ülkelerin toplumsal yapılarından hukuki yapılarına, ekonomilerinden doğal kaynaklarına, her yönleri adeta masaya yatırıldı. İktidar yapılarını ve siyasî sorunlarını da yansıtmaları açısından, incelemenin başlangıç noktası çoğu kez, bu genç devletlerin anayasalarıydı. Türkiye'nin de geçmişten gelen bir dostlukla ve kültürel olarak kendisine yakın gördüğü ve bu bağlamda karşılık alabildiği bazı ülkelerle yakın ilişkiye girmeye çalıştığına tanık olduk ve olmaya devam ediyoruz. Yakınlık kurmanın tanımaktan geçtiğine inanırsak; bu ülkeleri çok daha iyi anlamaya ve anlatmaya ihtiyacımız olduğu bir gerçektir. Bu ülkeleri tanımak için en iyi yöntemlerden biri anayasalarını incelemek ve bu incelemeler sonucunda elde edeceğimiz bulgular ışığında siyasî yapılarını öğrenmektir. Yukarıda açıklamaya çalıştığımız amaçlar çerçevesinde Türk okurunun, Azerbaycan ve anayasal sistemine ilişkin bilgi edinmesine yardımcı olacağı umuduyla Azerbaycan Anayasasının Türkçe * Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı ** Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Devletler Genel Hukuku Anabilim Dalı 222 OZAN ERGUL - CAVİD ABDULLAYEV çevirisini sunuyoruz. Bu çeviride kaynak olarak Azerice, Rusça ve ingilizce metinler* kullanılmıştır. Türk hukukuna yabancı olmayan veya Türk okurunun yadırgamayacağı terimler olduğu gibi bırakılmıştır. Az sayıda da olsa okuyucuların gözünden kaçmayacak olan, aynı madde içinde aynı anlama gelen cümlelerin varlığı Anayasanın orijinal metninden kaynaklanmaktadır. Anlam olarak belirsiz sayılabilecek bazı ifadeler anayasanın bütünlüğü içinde Türk okuru için mümkün olduğunca açık hale getirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla bazı yerlerde dipnotlarla açıklama yoluna gidilmiştir. Kapsamı geniş olarak tasarlanan bir projenin ilk ürünü olan bu çalışmayla Türk okuruna, Azerbaycan anayasal sistemini daha yakından tanıyabilmesi için temel metin olan 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasının anlaşılır ve kolay okunur bir şekilde sunulmasına çalışılmıştır. Bu anayasa metninin, önüne konan ve Dr.Levent Gönenç tarafından kaleme alınan Azerbaycan Anayasası Üzerine Notlar isimli çalışmayla birlikte okunması, metnin daha iyi kavranmasına katkıda bulunabilir. Bu vesileyle, bizi böyle bir çalışmaya teşvik eden ve görüşleri ile katkıda bulunan Dr.Levent Gönenç'e teşekkürlerimizi sunarız. Yararlanılan metinler: Azerbaycan Respublikasının Konstitusiyası, Azerbaycan ve Rus Dillerinde, Bakü-Kanun 1996; Constitutions of The Countries of the World, Azerbaijan Republic, Gisbert H. Flanz (Der.), Oceana Publications, Inc., Dobbs Ferry, New York, 1996,; Constitution of the Azerbaijan Republic, İnternet versiyonu, (http://www.urich.edu/~jpjones/confinder/const.htm); Constitution of the Azerbaijan Republic, Hukuk Edebiyatı Yayını, Baku, 1999. AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 223 Azerbaycan Halkı, asırlardan gelen devlet geleneğini devam ettirerek Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığına İlişkin Anayasa Aktı nda belirlenen ilkeleri esas alarak, bütün toplumun ve her bir bireyin refahının sağlanmasını arzulayarak, adaleti, özgürlüğü ve güvenliği kurma isteğiyle, geçmiş, şimdiki ve gelecek nesiller karşısındaki sorumluluğunu anlayarak ve egemenlik hakkını kullanarak aşağıdaki amaçlarını ilan eder: - Azerbaycan Devleti'nin bağımsızlığını, egemenliğini ve ülke bütünlüğünü korumak; -Anayasal çerçevede demokratik bir sistemi sağlamak; -Sivil toplumun kurulmasını sağlamak;* -Ulusun iradesinin ifadesi olarak kanunların üstünlüğünü sağlayan laik bir hukuk devleti kurmak; -Adil bir ekonomik ve sosyal düzene uygun olarak herkese onurlu bir hayat standardı sağlamak; -Evrensel değerlere bağlı kalarak bütün dünya halkları ile dostluk, barış ve kardeşlik içinde yaşamak ve bu amaçla karşılıklı faaliyet göstermek. Yukarıdaki ulvi amaçlarla ve referandum yoluyla bu Anayasa kabul edilmiştir. Birinci Bölüm Genel Esaslar Madde 1. İktidarın Kaynağı LFasıl Halk İktidarı I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet iktidarının tek kaynağı Azerbaycan halkıdır. Anayasanın orijinal metninde vatandaşlar cemiyeti kavramı yer almakta ise de bu kavramın karşılığı olarak sivil toplum u kullanmayı içeriği nedeniyle tercih ettik, (ç.n.) 224 OZAN ERGUL - CAVID ABDULLAYEV II.Azerbaycan halkı, Azerbaycan Cumhuriyeti ülkesinde ve dışında yaşayan, Azerbaycan devletine ve onun kanunlarına tabi sayılan Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarından oluşur; bu kural uluslararası hukukla belirlenmiş normları etkilemez. Madde 2. Halk Egemenliği I.Özgür ve bağımsız olarak kendi kaderini ve devlet biçimini belirleyebilmek Azerbaycan Halkının egemenlik hakkıdır. II.Azerbaycan halkı egemenlik hakkını doğrudan halk oylaması -referandum- yoluyla ve genel, eşit oy ve tek dereceli seçim esaslarına uygun olarak ve serbest, gizli ve şahsa bağlı oy ilkeleri çerçevesinde seçtiği temsilcileri aracılığıyla kullanır. Madde 3. Referanduma Başvurulabilecek Haller I.Azerbaycan halkı kendi hakları ve menfaatleri ile ilgili her meseleyi referandum yoluyla çözebilir. II.Aşağıdaki meseleler sadece referandum yoluyla çözülebilir: 1. Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasının kabul edilmesi ve Anayasada değişiklikler yapılması. 2. Azerbaycan Cumhuriyeti devletinin sınırlarının değiştirilmesi. Madde 4. Halkı Temsil Etme Hakkı Halk tarafından seçilen yetkili temsilciler dışında hiç kimsenin halkı temsil etme, halk adına konuşma ve beyanat verme hakkı yoktur. Madde 5. Halkın Birliği I.Azerbaycan halkı birdir. II.Azerbaycan halkının birliği Azerbaycan devletinin temelini oluşturur. Azerbaycan Cumhuriyeti, tüm Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarının bölünmez vatanıdır. Madde 6. İktidarın Zorla Ele Geçirilmesinin Kabul Edilemezliği I.Azerbaycan halkının hiçbir kesimi, hiçbir sosyal grup veya örgüt ve hiçbir şahıs iktidarın kullanılması yetkisini zorla ele geçiremez. AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 225 Il.İktidarın zorla ele geçirilmesi halka karşı işlenebilecek en ağır suçtur. Madde 7. Azerbaycan Devleti II. Fasıl Devletin Esasları I. Azerbaycan Devleti demokratik, laik, hukuka dayanan üniter bir cumhuriyettir. II. Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet iktidarı iç meselelerde yalnız hukukla, uluslararası meselelerde ise yalnız Azerbaycan Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla bağlıdır. III. Azerbaycan Cumhuriyeti'nde devlet iktidarı kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır: -Yasama erki Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'ne aittir; -Yürütme erki Azerbaycan Cumhuriyeti Başkanına aittir; -Yargı erki Azerbaycan Cumhuriyeti mahkemelerine aittir. IV.Yasama, yürütme ve yargı bu Anayasanın maddelerine göre işbirliği içinde faaliyet gösterirler ve kendi yetkileri çerçevesinde bağımsızdırlar. Madde 8. Azerbaycan Devletinin Başı I. Azerbaycan Devletinin başı Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Başkanıdır. Başkan ülke içinde ve dış ilişkilerde Azerbaycan Devletini temsil eder. II. Azerbaycan Cumhuriyeti Başkanı, Azerbaycan halkının birliğini temsil eder ve Azerbaycan Devletinin devamlılığını sağlar. III. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Başkanı, Azerbaycan devletinin bağımsızlığını, ülke bütünlüğünü ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara uyulmasını sağlar. IV. Azerbaycan Cumhuriyeti Başkanı yargı bağımsızlığının teminatıdır. 226 OZAN ERGÜL - CAVİD ABDULLAYEV Madde 9. Silahlı Kuvvetler I. Azerbaycan Cumhuriyeti kendi güvenliğini ve savunmasını sağlamak amacıyla silahlı kuvvetler ve başka silahlı birlikler kurar. II. Azerbaycan Cumhuriyeti, başka devletlerin bağımsızlığını ihlal aracı ve uluslararası anlaşmazlıkların çözüm yolu olarak savaşı reddeder. III. Azerbaycan Cumhuriyeti Başkanı, Azerbaycan Cumhuriyeti silahlı kuvvetlerinin âli başkumandanıdır. Madde 10. Uluslararası İlişkilerde İlkeler Azerbaycan Cumhuriyeti diğer devletlerle ilişkilerini genel kabul görmüş uluslararası hukuk standartlarına göre kurar. Madde 11. Ülke I. Azerbaycan Cumhuriyeti ülkesi birdir, dokunulmazdır ve bölünemez. II. Azerbaycan Cumhuriyetinin içsuları, Hazar denizinin (gölünün) Azerbaycan Cumhuriyetine ait olan bölümü, Azerbaycan Cumhuriyeti üzerindeki hava sahası Azerbaycan Cumhuriyeti ülkesinin ayrılmaz parçasıdır. III. Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarının hiçbir bölümü hiç kimseye verilemez. Azerbaycan Cumhuriyeti, topraklarının hiçbir bölümünü her ne yolla olursa olsun hiç kimseye vermez; Azerbaycan Cumhuriyeti devlet sınırları sadece Azerbaycan Milli Meclisi'nin ilanı üzerine yapılacak referandum yoluyla Azerbaycan Halkının serbest iradesi sonucu değiştirilebilir. Madde 12. Devletin En Yüksek Amacı I. İnsan ve vatandaş hak ve özgürlüklerinin sağlanması devletin en yüksek amacıdır. II. Bu anayasada sayılan insan ve vatandaş hak ve özgürlükleri Azerbaycan Cumhuriyeti'nin taraf olduğu anlaşmalara uygun olarak uygulanır. AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 227 Madde 13. Mülkiyet I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nde mülkiyet dokunulmazdır ve devlet tarafından korunur. II.Mülkiyet, Devlet mülkiyeti, özel mülkiyet ve Belediye mülkiyeti şeklinde olabilir. III.Mülkiyetten, insan ve vatandaş hak ve özgürlüklerine, toplumun ve devletin menfaatlerine ve insan onuruna aykırı bir şekilde yararlanılamaz. Madde 14. Doğal Kaynaklar Doğal kaynaklar herhangi bir özel ve tüzel kişiliğin haklarına ve menfaatlerine zarar vermeksizin Azerbaycan Cumhuriyeti'ne aittir. Madde 15. Ekonomik Gelişme ve Devlet I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nde ekonomik gelişme değişik mülkiyet türlerine dayanarak halkın refahının artmasını amaçlar. II.Azerbaycan Devleti pazar ekonomisi esasına dayanarak ekonominin gelişmesi için gerekli koşullan hazırlar, özel teşebbüse güvence verir ve ekonomik ilişkilerde tekelciliği ve haksız rekabeti önler. Madde 16. Sosyal Gelişme ve Devlet I.Azerbaycan Cumhuriyeti, halkın ve her bir vatandaşın refahının arttırılmasını, sosyal güvenliğini ve yeterli yaşam koşullarına sahip olmasını gözetir. II.Azerbaycan devleti kültürün, eğitimin, toplum sağlığının, bilimin, sanatın gelişmesine yardım eder, ülkenin doğasını ve halkın tarihi, maddi ve manevi mirasını korur. I.Toplumun temeli olarak aile, Devletin özel koruması altındadır. Madde 17. Aile ve Devlet II.Çocuklara bakmak ve onları eğitmek ebeveynlerin ödevidir. Devlet bu ödevin yerine getirilmesini gözetir. 228 OZAN ERGUL - CAVID ABDULLAYEV Madde 18. Din ve Devlet I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nde din devletten ayrıdır. Kanun önünde tüm dini inançlar eşittir. Il.İnsan onurunu küçük düşüren ve insancıl ilkelerle çelişen dinlerin yayılması ve propogandası yasaktır. III.Devletin eğitim sistemi laiktir. Madde 19. Para Birimi I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nin para birimi Manat'tır. II.Paranın tedavüle çıkarılması ve tedavülden kaldırılması yetkisi sadece Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Banka'sına aittir. Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Bankası bütünüyle devlet mülkiyetindedir. III.Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Manat'tan başka para birimlerinin ödeme aracı olarak kullanılması yasaktır. Madde 20. Devletin Borçlarına Konulan sınırlar Azerbaycan Devletine karşı ayaklanma veya darbe girişimlerine yardım amacıyla alınan borçları Azerbaycan Cumhuriyeti kabul etmez ve bunları ödemez. Madde 21. Devlet Dili I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nin devlet dili Azerbaycan dilidir. Azerbaycan Devleti Azerbaycan dilinin gelişmesini sağlar. II.Azerbaycan Cumhuriyeti, halkın konuştuğu başka dillerin özgürce kullanılmasını ve gelişmesini sağlar. Madde 22. Başkent Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Başkenti Baku şehridir. Madde 23. Azerbaycan Devletinin Sembolleri I.Azerbaycan Cumhuriyeti'nin devlet sembolleri Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Devlet Bayrağı, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Devlet Amblemi ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Milli Marşıdır. AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 229 II.Azerbaycan Cumhuriyet'nin Devlet Bayrağı enlemesine birbirine paralele eşit üç renkten oluşur. Üst bölüm mavi, orta bölüm kırmızı, alt bölüm yeşil renkli olup kırmızı renkli bölümün ortasında bayrağın her iki yüzünde beyaz renkli hilal ile sekiz köşeli yıldız bulunur. Bayrağın eninin boyuna oranı 1/2'dir. III.Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Bayrağının ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Devlet Ambleminin tasviri Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Milli Marşının bestesi ve metni anayasal kanun ile belirlenir. İkinci Bölüm Temel Haklar, Özgürlükler ve Ödevler III. Fasıl Temel İnsan ve Vatandaş Hakları ve Özgürlükleri Madde 24. İnsan ve Vatandaş Haklarının ve Özgürlüklerinin Temel İlkeleri I.Herkesin doğuştan sahip olduğu dokunulmaz, reddedilmez, ayrılmaz hakları ve özgürlükleri vardır. II.Haklar ve özgürlükler topluma ve diğer bireylere karşı ödevleri ve sorumlulukları da kapsar. Madde 25. Eşitlik Hakkı I.Herkes kanun ve mahkeme önünde eşittir. II.Erkek ve kadın eşit haklara ve özgürlüklere sahiptir. III.Devlet herkesin ırkına, milliyetine, dinine, diline, cinsiyetine, kökenine, ekonomik ve sosyal durumuna, mesleğine, siyasi inancına; siyasal partilere, sendikalara ve diğer sosyal birliklere üyeliğine bakmaksızın haklarının ve özgürlüklerinin eşitliğini temin eder. Madde 26. İnsan ve Vatandaş Hak ve Özgürlüklerinin Korunması I.Herkesin hukuk tarafından yasaklanmamış vasıtalar ve yöntemlerle kendi haklarını ve özgürlüklerini savunma hakkı vardır. II.Devlet herkesin haklarının ve özgürlüklerinin korunmasını temin eder. 230 OZAN ERGÜL - CAVİD ABDULLAYEV Madde 27. Yaşam Hakkı I.Herkesin yaşam hakkı vaırdır. II.Yaşam hakkı devlete silahlı saldırıda bulunan düşman askerlerinin öldürülmesi ve mahkemelerin yasaya dayanarak verdiği ölüm cezasının infaz edilmesi ve yasayla belirtilen diğer haller dışında dokunulmazdır. III.Ölüm cezası tamamen kaldırılana kadar sadece devlete, yaşama ve insan sağlığına karşı ağır suçlar için yasa ile belirlenir. Madde 28. Özgürlük Hakkı I.Herkesin özgürlük hakkı vardır. II.Özgürlük hakkı sadece kanunla öngörülen yakalama, tutuklama ve mahkumiyet hallerinde sınırlanabilir. III.Azerbaycan Cumhuriyeti ülkesinde yasal olarak bulunan herkesin serbestçe seyahat etme, ikamet için bir yer seçme ve ülke dışına çıkma hakkı vardır. IV.Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarının, diledikleri zaman ülkelerine dönme hakları vardır. Madde 29. Mülkiyet Hakkı I.Herkesin mülkiyet hakkı vardır. II.Mülkiyetin hiçbir türüne üstünlük verilmez. Mülkiyet hakkı, özel mülkiyeti de kapsar şekilde kanunla korunur. III.Herkes menkul ve gayrimenkul mal mülkiyeti edinebilir. Mülkiyet hakkı, tek başına veya başkaları ile birlikte bir mala sahip olmak, mülkiyet hakkını kullanmak ve sona erdirmek haklarını içerir. IV.Mahkeme kararı olmaksızın hiç kimsenin mülkiyet hakkı ortadan kaldırılamaz. Malvarlığının tümden müsaderesi yasaktır. Devlet ihtiyaçları veya sosyal ihtiyaçlar için bir mala el konulmasına ancak adil bir ücretin önceden ödenmesi şartı ile izin verilir. V.Devlet miras hakkını temin eder. AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 231 Madde 30. Fikrî Mülkiyet Hakları I.Herkesin fikrî mülkiyet hakkı vardır. II.Telif ve patent hakkı ile fikrî mülkiyetin diğer çeşitleri yasa ile korunur. Madde 31. Güvenlik İçinde Yaşama Hakkı I.Herkesin güvenlik içinde yaşama hakkı vardır. II.Yasa ile öngörülen haller dışında kişinin hayatı, fiziksel ve ruhsal sağlığı, mülkiyeti ve konutu ihlal edilemez, kişiye karşı zor kullanılamaz. Madde 32. Kişisel Dokunulmazlık Hakkı I.Herkesin kişisel dokunulmazlık hakkı vardır. II.Herkesin şahsına ve ailesine ait sırları saklama hakkı vardır. Kanunla belirtilen haller dışında kişinin hayatına müdahale edilemez. III.Kişinin izni olmadan özel yaşamına ilişkin bilgiler toplanamaz, saklanamaz, kullanılamaz ve yayılamaz. IV.Devlet, herkesin haberleşmesi ile telefon iletişimi, posta ve telgraf mesajları ve diğer türde bilgi iletişiminin gizliliğini temin eder. Bu hak kanunla öngörülen şekilde bir suçun önlenmesi ve kovuşturulması hallerinde sınırlanabilir. Madde 33. Konut Dokunulmazlığı Hakkı I.Herkesin konut dokunulmazlığı hakkı vardır. II.Mahkeme kararı veya kanunla belirlenen haller dışında hiç kimse, konutta yaşayanların izni olmaksızın konuta giremez. Madde 34. Evlenme Hakkı I.Herkesin kanunda belirtilen yaşa geldiğinde aile kurma hakkı vardır. II.Evlilik gönüllü rıza esasına dayanır. Hiç kimse zorla evlendirilemez. 232 OZAN ERGUL - CAVID ABDULLAYEV III.Aile ve evlilik devletin koruması altındadır. Annelik, babalık ve çocukluk yasa ile korunur. Devlet çok çocuklu ailelere yardım eder. IV.Karı ve kocanın hakları eşittir. Çocuklara bakmak ve onları eğitmek ebeveynlerin hem hakikidir hem de ödevidir. V.Ebeveynlerine saygı göstermek ve onlara bakmak çocukların ödevidir. Madde 35. Çalışma Hakkı I.Çalışma bireysel ve toplumsal refahın esasıdır. II.Herkesin yeteneklerine göre ve bağımsız olarak bir faaliyet, meslek ve çalışma yeri seçme hakkı vardır. III.Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. IV.İş sözleşmesi özgürce yapılır. Hiç kimse iş sözleşmesi yapmaya zorlanamaz. V.Süresi ve koşulları yasa ile belirlendiği şekilde ve bir mahkeme kararına dayanılarak; askerlik hizmeti sırasında yetkili kişilerin emirleri üzerine ve savaş ile olağanüstü hal durumlarında zorla çalıştırma mümkündür. VI.Herkesin sağlıklı ve güvenli bir ortamda hiçbir ayrıma tabi tutulmadan ve devletin belirlediği asgari ücretten az olmayacak bir ücret karşılığında çalışma hakkı vardır. VlI.İşsizlerin devletten sosyal yardım alma hakkı vardır. VIII.Devlet işsizliğin ortadan kaldırılması için tüm olanakları kullanır. Madde 36. Grev Hakkı I.Herkesin tek başına veya başkaları ile birlikte grev yapma hakkı vardır. II.İş sözleşmesi ile çalışanlar için grev hakkı, sadece kanunla belirlenen hallerde sınırlanabilir. Azerbaycan Cumhuriyetinin silah- 11 U 'I I IH 'i»îi'ih ^Mı ..''..»n,,^, AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ANAYASASI 233 lı kuvvetlerinde ve diğer silahlı birliklerde hizmet eden askerler ve sivil görevliler grev yapamazlar. III.Bireysel ve toplu iş uyuşmazlıkları kanunla belirlenen şekilde çözülür. Madde 37. Dinlenme Hakkı I.Herkesin dinlenme hakkı vardır. II.İş sözleşmesi ile çalışanlara, kanunla belirlenen fakat günde sekiz saatten fazla olmayan iş günü, dinlenme ve bayram günleri, yılda en az bir defa ve 21 günden az olmayan ücretli yıllık izin verilmesi temin edilir. Madde 38. Sosyal Güvenlik Hakkı I.Herkesin sosyal güvenlik hakkı vardır. II.Yardıma muhtaç olan kişilere yardım etmek öncelikle aile üyelerinin ödevidir. III.Herkes kanunda belirtilen yaş haddine geldiğinde*, hastalık, maluliyet, aile reisinin kaybı, çalışma yeteneğini yitirme, işsizlik ve kanunda öngörülen diğer hallerde sosyal güvenlik hakkına sahiptir. IV.Emeklilik maaşlarının ve sosyal yardımların asgari düzeyi kanunla belirlenir. V.Devlet, yardım faaliyetlerinin, isteğe bağlı sosyal sigortanın ve sosyal güvenliğin diğer türlerinin gelişmesi için olanaklar yaratır. Madde 39. Sağlıklı Çevrede Yaşama Hakkı I.Herkesin sağlıklı çevrede yaşama hakkı vardır. II.Herkesin çevrenin durumu hakkında bilgi toplamak ve çevrenin kirletilmesinin sonucu olarak sağlığına ve malvarlığına gelen zararların tazminini isteme hakkı vardır. Azerbaycan'da belli bir yaşa gelindiğinde, çalışanlar emekli olmakta ve çalışmayanlara da yaşlılık parası adı altında sosyal yardım yapılmaktadır.(ç.n.) 234 OZAN ERGÜL - CAVİD ABDULLAYEV Madde 40. Kültür Hakkı I.Herkesin kültürel hayata katılma, kültür kurumlarından ve kültürel kaynaklardan yararlanma hakkı vardır. II.Herkes tarihî, kültürel ve manevi mirasa saygılı olmalı, bunlar ile tarih ve kültür yapıtlarını korumalıdır. Madde 41. Sağlığın Korunması I.Herkesin sağlığının korunmasını isteme ve tıbbi yardım alma hakkı vardır. II.Devlet, çeşitli mülkiyet türleri esasında faaliyet gösteren sağlık hizmetlerinin gelişimi için gerekli tedbirleri alır, toplum sağlığının sağlanmasına güvence verir, sağlık sigortasının değişik türleri için olanaklar yaratır. IILİnsanların hayatı ve sağlığı için tehlikeli olan gerçekleri ve olayları gizleyen görevliler kanun gereği cezaî sorumluluk
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks