Please download to get full document.

View again

of 24
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

BALIKESİR İLİNDE İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞLERİNİN REHBERLİK ROLLERİNİ YERİNE GETİRME DÜZEYİNE İLİŞKİN MÜFETTİŞ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Category:

Software

Publish on:

Views: 13 | Pages: 24

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
BALIKESİR İLİNDE İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞLERİNİN REHBERLİK ROLLERİNİ YERİNE GETİRME DÜZEYİNE İLİŞKİN MÜFETTİŞ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Inspector and Teacher Opinions on The Performing Level of the Guidance Roles
Transcript
BALIKESİR İLİNDE İLKÖĞRETİM MÜFETTİŞLERİNİN REHBERLİK ROLLERİNİ YERİNE GETİRME DÜZEYİNE İLİŞKİN MÜFETTİŞ VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Inspector and Teacher Opinions on The Performing Level of the Guidance Roles of the Primary School Inspectors ÖZET 30 Yalçın ERGÜNEŞ * Çiğdem OVALI ** Problem Durumu: Öğretmenlerin, karşılaştıkları eğitim - öğretim problemlerinin çözümünde, eğitim-öğretim faaliyetlerinin daha verimli bir hâle gelmesinde birçok yönlerden yardıma ihtiyaçları vardır. Modern eğitimde müfettişten beklenen başlıca görev, okuldaki eğitim-öğretim çalışmalarının daha verimli olabilmesi için, eğitim-öğretim faaliyetlerinde öğretmene yardımcı ve rehber olmaktır. Yukarıdakilerden anlaşılacağı üzere müfettişlerden en önemli beklenti konusu rehberlik alanında yoğunlaşmaktır Araştırmanın problemini, ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerini uygulama düzeyine ilişkin müfettiş ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın temel amacı, Balıkesir ili merkez ilköğretim kurumlarının teftişinde ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerinin uygulanma düzeyine ilişkin müfettiş ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın Yöntemi: müfettişlerinin denetim rollerinden biri olan rehberlik rollerini yerine getirme düzeyleri hakkındaki görüşleri irdelemeyi amaçlayan çalışma tarama modelinde planlanmıştır. Verilerin toplanması amacıyla, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesinde 2007 yılında, Dr. Mustafa Aydın Başar danışmanlığında, Muzaffer Korkmaz ın yüksek lisans tezi için hazırlamış olduğu anketler izni alınarak kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Balıkesir ilinde 35 ilköğretim müfettişi ve 315 öğretmen oluşturmuştur. Anket formu iki ana bölümden oluşmaktadır ve birinci bölümde kişisel bilgilere, ikinci bölümde de denetim sürecine ilişkin sorular yer almaktadır. İkinci bölümde yer alan sorular, Millî Eğitim Bakanlığı Müfettişleri Başkanlıkları Rehberlik ve Teftiş Yönergesi ekinde bulunan Öğretmen Teftiş Formu nda yer alan değerlendirme maddeleri dikkate alınarak düzenlenmiştir. * Yrd.Doç.Dr. Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü ** Bilim Uzmanı Eğitim Bilimleri 31 Sonuçlar: Araştırmada elde edilen sonuçlar şunlardır: 1. müfettişlerinin, rehberlik rollerini uygulama düzeyine ilişkin olarak, öğretmenler ile ilköğretim müfettişlerinin görüşleri arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Okulu Öğretmenleri; rehberlik rollerinin uygulanma düzeyine ilişkin olarak olumsuz bir görüş belirtirken, Müfettişlerinin daha olumlu bir görüşte oldukları sonucu elde edilmiştir. 2. Araştırmada, öğretmenler kendilerine uygulanan rehberlik düzeyinin yeterince yerine getirilmediğini belirtirken onlara bu konularda rehberlik yapacak olan müfettişler ise rehberlik görevlerini yeterli düzeyde gerçekleştirdiklerini ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Teftiş, Rehberlik, ABSTRACT Status of the Problem: Teachers are need of help in many ways to solve educational problems they have met once to make the educational activities more effective. In modern education, inspectors are mainly expected to help and guide teachers, to make the school s educational studies better. As it is understood above, inspectors must focus on the field of guidance. Determination of the opinions of inspectors and teachers on the performing level of guidance roles of primary school inspectors forms the problem of the research. Purpose of the Study: The main aim of this research, is the determination of the opinions of inspectors and teachers on the performing level of guidance roles of primary school inspectors assigned in the investigation of the primary schools in Balıkesir. Method of the Study: The study aiming at considering the opinions on the performing level of their guidance roles which is one of primary school inspector s inspection role has been planned in the model of ingury. To gather the data the surveys prepared by Muzaffer Korkmaz master thesis, in the consultancy of Mustafa Aydın Başar in the university of Çanakkale Onsekiz Mart in 2007 has been used. The different survey sheets for primary school teachers and primary school inspectors have been developed. 35 Inspectors and 315 teachers have formed this sampling of the research. The survey sheets for teachers are composed of two main parts. In the first part, there is individual information and in the second part, there are questions about the process of inspection. The questions taking part in the second part have been organized according to evaluation criteria s Teacher review form ; that are found in Ministry of Education, Primary School Inspectors Chairmanship, Guidance and Checking Instruction Annex as in the school manager s survey sheets. 32 Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Findings and Conclusions: The findings of the research are: There have been many differences between inspectors and teachers opinions on the performing level of the guidance roles of the primary school inspectors. It has been concluded that primary school teachers have negative opinions on performing level of guidance roles; whereas primary school inspectors have positive opinions. 1. The difference between inspector s and teacher s opinions on the performing level of guidance roles of primary school inspectors has been found significant. It has been concluded that primary school teachers have negative opinions on performing level of guidance whereas primary school inspectors have positive opinions. 2. In research, teachers have explained that performing level of guidance roles is very poor however, inspectors have expressed that they have fulfilled their guidance roles successfully. Key Words: Inspection, Guidance, Primary School Inspector 1. GİRİŞ Eğitim, toplumların çağdaşlaşmasında rol oynayan en önemli etkenlerden biridir. Eğitim sistemini toplum sisteminden ve toplumsal ihtiyaçlardan bağımsız düşünmek mümkün değildir. Toplumsal sistemler sürekli olarak değişim içerisindedirler. Günümüz dünyasında ki hızlı bilgi artışı, hızlı gelişme ve iletişim değişimi zorunlu kılmaktadır. Bir toplumun değişen sosyal, siyasal, ekonomik, kültürel ve teknolojik şartlara uyum sağlayabilmesi o toplumun sahip olduğu eğitim sistemine bağlıdır. Eğitimin vazgeçilmez unsuru olan okullar da, çevrenin bir ürünü olarak değişime ayak uydurmak zorundadır. Günümüzde, sosyal, siyasal ve ekonomik alanlarda meydana gelen değişiklikler, bilginin zenginleşmesi, bilgiye hızlı ulaşılabilmesi vb. faktörler öğretmenlik mesleğini daha karmaşık bir hale getirmektedir. Öğretmenlerin sürekli yenilikleri takip etmesi ve bu doğrultuda kendilerini yenilemeleri gerekmektedir. Öğretmenlerin kendilerini geliştirmeleri ve yenilemeleri için kendi çabalarıyla birlikte, öğretmeni yetiştirip geliştirmekle görevli ve sorumlu olanların da çaba ve destekleri gerekmektedir. Sosyal, ekonomik ve politik vb. tüm sistemlerin alt sistemleri vardır. Eğitim, toplumsal bir sistemdir. Bir ülkenin eğitim sistemi o ülkenin diğer alt sistemleri ile sürekli etkileşim halindedir. Eğitim sistemi bir yandan diğer alt sistemlerden etkilenirken bir yandan da onları etkiler. Teftiş sistemi, sosyal bir sistem olan eğitim sisteminin alt sistemlerinden biridir. Kurumlarda uyumu sağlamak için önleyici ve düzeltici eylemler gerçekleştirilmelidir. Bu yüzden teftiş okul yönetiminin de bir öğesi olmuştur (Bursalıoğlu, 1994). Eğitimde teftiş; rehberlik, iş başında yetiştirme ve değerlendirme kavramlarının yer aldığı bir bütün olarak görülür. Eğitim Bilimleri 33 Karagözoğlu na (1972) göre teftiş, okuldaki eğitim, öğretim faaliyetlerinin verimini artırmak amacı ile müfettişler veya uzmanlar tarafından öğretmenlere ve diğer görevlilere sağlanan mesleki yardım ve rehberlik hizmetlerinin tümünü içine alan bir süreçtir. Ayrıca teftiş, eğitim ve öğretim kurumlarında yapılan çalışmaları denetlemek ve değerlendirmek, daha verimli hale getirilmeleri için önerilerde bulunmak, kurumlardaki personele çalışmalarında ve yetişmelerinde rehberlik yoluyla yardımda bulunmak, ortaya çıkacak disiplin ve yasa dışı olayların soruşturma ve incelemelerini yaparak sonucu üst ve ilgili kademelere bildirmek işlemlerini kapsayan bir süreçtir şeklinde de tanımlanmaktadır (Su, 1974). Öğretmenlik mesleği, hizmet öncesi yetiştirmenin yanı sıra bizzat işbaşındaki deneyimlerle pekiştirilebilen ve geliştirilebilen bir meslektir. Bu nedenle, öğretmenlerin hem bireysel açıdan ve hem de mesleki açıdan gelişebilmeleri için iş başında alacakları mesleki yardım ve rehberlik oldukça önemlidir (Arslantaş, 2007). Değişen dünya koşullarına uyum sağlamak ve öğrencileri bu koşullara göre yetiştirmek için eğitimciler; eğitim alanında meydana gelen gelişmeleri anında eğitim sistemine aktarmalıdır. Eğitimcilerin bu aktarma işlevinde de; müfettişlerin rehberlik rollerini yerine getirmelerinin büyük önemi vardır. Eğitim iş görenlerinin, karşılaştıkları problemlerin çözümünde, eğitim-öğretimin daha verimli bir hâl almasında birçok yönlerden yardıma ihtiyaçları vardır. Çağdaş eğitim anlayışında öğretmene bu yardımı denetmenlerin sağlaması gerekmektedir. Buna göre denetmenden beklenen başlıca görev, okuldaki eğitim-öğretim çalışmalarının daha verimli olabilmesi için öğretmene yardımcı ve rehber olmaktır. Fakat bugünkü araştırmalara baktığımızda sistemimizin içerisinde öğretmenlerimize yeterli ölçüde bir yardım ve rehberlikte bulunulamadığını görmekteyiz (Yalçınkaya, 2003). Gedikoğlu na (2005) göre eğitim, yirmi birinci yüzyılda kalkınma çabalarında veya daha zengin ve müreffeh ülke olma hedefine varmak için sürdürülen uğraşlarda, çok önemli ve işlevsel bir araç haline gelmiştir. Eğitim sisteminin amaçlarının gerçekleşmesi, eğitim faaliyetleri ile ilgili kararları alan, çalışanlar arasında eşgüdümü sağlayan ve diğer yönetsel süreçleri işleten yöneticilere; eğitim-öğretim faaliyetlerinin asıl yürütücüsü olan öğretmenlere ve bu sürecin işleyişini kontrol ederek aksaklıkları ve eksiklikleri belirleyerek ilgili makamlara ve kişilere bu konularda rehberlik eden teftiş elemanlarına bağlıdır. Teftişin temel amacı, bir örgütün amaçlarının gerçekleştirilme derecesini izlemek ve sonuca ulaşabilmek için gerekli tedbirleri almaktır. Eğitimde teftiş, eğitim ve öğretimin amaçlarına uygun yöntemleri bulmak ve ürünün nitelik ve nicelik bakımından geliştirilmesini sağlama amacını güder (Altıntaş, 1980). Bu nedenle amaçların sağlıklı ve istenilen düzeyde yerine getirilmesi için, örgütün faaliyetleri kontrol altında tutulur. 34 Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Eğitim sisteminde, teftişin esas işlevi eğitim süreci ile ilgili problemleri tespit etme, bu problemlere yönelik çözümler geliştirme, eğitim ortamlarını iyileştirme, eğitim iş görenlerini işbaşında yetiştirme; öğretmenlere ve eğitim yöneticilerine mesleki yardım ve rehberlik hizmetini sunmaktır (Arslantaş, 2007). n rolünün ne olması gerektiği konusunda değişik görüşler vardır. Bununla birlikte, bir takım yazarlar müfettişlerin görevleri arasında, yönetici ve öğretmenleri mesleki gelişimleri için gerekli koşulların hazırlanması, ortak amaçlara ulaşmada birlikte hareket etmelerinin sağlanması, yönetici ve öğretmenleri eğitsel etkinlikleri planlama ve uygulamaları için güdülenmesi ve uygulamanın başarısının objektif olarak değerlendirilmesi gibi konuları saymaktadırlar. Bununla birlikte çoğu ülkede yapılan ilgili araştırmalar, müfettiş hakkında genel imajın ya otoriter ve korkutucu ya da müfettişin davranışlarının gerçekte destekleyici, yardımcı ve işbirlikçi olmadığını göstermektedir. Ülkemizde teftiş alanında yapılan araştırmaların bulguları da bu görüşlere paralel bir durumu yansıtmaktadır (Aktaran: Dündar, 2005). Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği (1999) ve Kurumları Rehberlik ve Teftiş Yönergesi nde (2001) ilköğretim müfettişlerinin görevleri arasında teftiş, inceleme, soruşturma ve rehberlik bulunmaktadır. Çağdaş eğitim teftişi anlayışında, ilköğretim müfettişlerinin rolleri ve görevleri; yargıçlık, sırdaşlık, danışmanlık, güdüleyicilik, eğiticilik, uzmanlık, yöneticilik gibi başlıklar altında ele alınmıştır. Başar a göre (2000), müfettişlerin rolleri liderlik, yöneticilik, rehberlik ve yardım, eğiticilik, araştırma ve soruşturma olarak sıralanmaktadır. Taymaz a göre (1997); müfettişlerin, eğitim kurumlarının denetimlerinde pek çok rolü bulunmaktadır. Fakat bunların içerisinde en önemlisi rehberlik rolüdür. Rehberlik rolü sayesinde; bir kurumda nelerin nasıl en iyi şekilde yapılabileceği ve izlenecek yolun ilgili kişilere, müfettişler tarafından açıklanması ve böylece o kurumun başarısının ve veriminin artması sağlanmaktadır. Denetimde, müfettişler rehberlik rollerine daha fazla önem verdiği takdirde öğretmen ve idareciler, müfettişleri okullarının gelişmesi, kalitesinin ve başarısının artması için yol gösteren, eğitim alanındaki yenilikleri ve gelişmeleri öğretmen ve idarecilere aktaran bir lider olarak göreceklerdir (Akt: Kılıç, 2006). Teftiş hizmetlerinin en önemli boyutu olan mesleki yardım ve rehberlikte esas amaç, eğitim-öğretim sürecinin geliştirilmesidir. Müfettişten beklenen başlıca görev, okuldaki eğitim-öğretim çalışmalarının daha verimli olabilmesi için eğitim-öğretim faaliyetlerinde öğretmene yardımcı ve rehber olmaktır. müfettişlerinin öğretmenlere yaptığı mesleki yardım ve rehberlik sadece eğitim-öğretim sürecinin işletilmesi ile sınırlı değildir aynı zamanda öğretmenlere mesleklerini daha etkili bir şekilde gerçekleştirmeleri için kişisel gelişimleri yönünden de mesleki yardım ve rehberlikle bulunmalıdırlar. Eğitim Bilimleri 35 Eğitim sürecinde rehberlik; eğitim-öğretim alanındaki her türlü yardım faaliyetlerini kapsamaktadır. Eğitimde rehberlik; bireyin gelişimi ve çevresine uyumu olarak açıklanabilir. (Bakırcıoğlu, 2003). Teftişte yapılan rehberlik, bireyin kendisini ve çevreyi tanıması, bireysel sorunlarını çözmesi, karar vermesi, bulunduğu ortama uyum sağlaması, kendisini geliştirmesi ve mutlu olması için yapılan çalışmadır (Taymaz, 2002). müfettişlerinin öğretmenlere rehberlik görevleri, şu şekilde sınıflandırılabilinir (Arslantaş, 2007): (1) Sınıf içi eğitim-öğretim etkinlikleri ile ilgili rehberlik, (2) Sınıf dışı eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili rehberlik. Sınıf içi eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili rehberlik etkinlikleri; derse uygun yöntem-teknikleri kullanma, öğrencileri derse motive etme, etkin katılımını sağlama, onlarla etkili iletişim kurabilme, istenmeyen davranışlarla baş edebilme gibi sınıf yönetimi etkinliklerini kapsamaktadır (Arslantaş, 2007). Sınıf dışı eğitim-öğretim faaliyetleri ile ilgili rehberlik etkinlikleri; öğrencileri tanıma, okul yönetimi ve öğretmenlerle olumlu ilişkiler kurma, okul çevresi ve velilerle iletişim, mesleki yayınları takip etme, öğretmenlik mesleği ve eğitim-öğretimle ilgili bilimsel etkinlikleri izleme, eğitici ve sosyal etkinliklere katılma, eğitim-öğretimle ilgili mevzuatı bilme ve takip etme gibi konuları kapsamaktadır (Arslantaş, 2007). İlk yıllarda, öğretmenin sınıfta ziyaret edilmesi ve görülen eksikliklerin rapor edilmesi olarak görülen denetim hizmeti bugün, öğretmene çeşitli eğitim öğretim faaliyetlerinde yardımcı olma, okulun fiziki şartlarının geliştirilmesi, öğretmenin işbaşında yetiştirilmesi, eğitim amaçlarını tespit ve geliştirme, öğretmene moral ve motivasyon sağlama ve eğitim sürecini bir sistem yaklaşımı içinde değerlendirmek gibi çok çeşitli faaliyetleri içeren bir süreçtir. Çağdaş eğitim denetiminin amacı; öğretmenin yetiştirilmesinde, olumlu tutum ve davranış kazandırmada ve bu yolla öğretimi geliştirmede çaba harcamak, hizmet sırasında istekli yetenekli elemanların üst göreve hazırlanmasına ve geliştirilmesine yardımcı olmaktır. Amaçları ve tanımlarından da görülebileceği gibi denetim, sadece kontrol veya karşılaşılan yasadışı davranış ve işlemleri rapor etme olmayıp; bunlardan daha çok rehberlik ve işbaşında yetiştirme etkinliklerini kapsamalıdır. Mesleki rehberlik ve işbaşında pratik yardımla, öğretmenin davranışında ve mesleki tutumunda önemli bir değişme sağlanabilir (Balcı, 2001: ). Rehberlik ve işbaşında yetiştirme, Yaparak yaşayarak öğrenme en iyi öğrenmedir. ilkesine dayanır ve öğretmenin; çevresini ve ortaya çıkan durumları daha doğru tanıyabilmesi, öğrenciler ve eğitim-öğretimle ilgili sorunları çözebilmesi, kapasitesini arttırabilmesi, dengeli ve sağlıklı uyum sağlayabilmesi ve böylece kendini 36 Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi gerçekleştirebilmesini sağlar. Birçok yönden yardıma gereksinim duyan öğretmenlere bu yardım ve rehberliğin, çağdaş denetim anlayışına göre müfettişler tarafından yapılması temel ilke olarak kabul edilmektedir (Karagözoğlu, 1972: 1). Bugünkü sistemimizin içerisinde öğretmenlerimize yeterli ölçüde bir yardım ve rehberlikte bulunulamadığı bir gerçektir. Öğretmenlerin, karşılaştıkları eğitim öğretim problemlerinin çözümünde, eğitim-öğretim faaliyetlerinin daha verimli bir hâle gelmesinde birçok yönlerden yardıma ihtiyaçları vardır. Modern eğitimde müfettişten beklenen başlıca görev, okuldaki eğitim- öğretim çalışmalarının daha verimli olabilmesi için, eğitim-öğretim faaliyetlerinde öğretmene yardımcı ve rehber olmaktır. Yukarıdakilerden anlaşılacağı üzere müfettişlerden en önemli beklenti konusu rehberlik alanında yoğunlaşmaktır (Yalçınkaya, 2003). Araştırmanın problemini, ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerini uygulama düzeyine ilişkin müfettiş, yönetici ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. 2. AMAÇ Bu araştırmanın amacı, Balıkesir ili merkez ilköğretim kurumlarının teftişinde ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerinin uygulanma düzeyine ilişkin, müfettiş ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Bu genel amaca ulaşabilmek için aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1. Müfettişleri ve Okulu Öğretmenlerinin; Müfettişlerinin Dersliğin Eğitim-Öğretime Hazırlık Durumu konusunda mesleki yardım ve rehberlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? 2. Müfettişleri ve Okulu Öğretmenlerinin; Müfettişlerinin Eğitim-Öğretim Durumu konusunda mesleki yardım ve rehberlik rollerini gerçekleştirme düzeylerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? 3. YÖNTEM 3.1. Araştırma Modeli Bu çalışmanın araştırma modeli, tarama modelidir. müfettişlerinin öğretmenlere yönelik denetim sürecindeki rehberlik rolleri, okuldaki görev alanlarına bağlı olarak 3 ayrı başlık altında ele alınır. Öğretmenlerin görev alanları; a)dersliğin eğitim öğretime hazırlık durumu, b) eğitim-öğretim durumu, c) yönetim - çevre ilişkileri ve mesleki gelişim olarak üç boyutta düzenlenmiştir. Bu çalışmada; öğretmenlerin görev alanlarından; dersliğin eğitim- öğretime hazırlık durumu ve eğitim- öğretim durumu boyutlarında yapılan rehberliğe ilişkin öğretmen ve müfettiş görüşleri ele alınmıştır. Eğitim Bilimleri Evren ve Örneklem Çalışmanın evrenini, eğitim ve öğretim yılında Balıkesir ili resmi ilköğretim kurumlarında görev yapan ilköğretim okulu öğretmenleri ve ilköğretim müfettişleri oluşturmaktadır. Çalışmanın yapıldığı eğitim ve öğretim yılında, Balıkesir ilinde 42 ilköğretim müfettişinin görev yapmakta olduğu, Balıkesir ili merkezinde 36 ilköğretim okulunun bulunduğu ve bu okullarda; 1417 öğretmenin görev yaptığı belirlenmiştir. 42 n %83 ü olan 35 kişi, 1417 öğretmenin %23 ü oranında 315 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur Veri Toplama Aracı Verilerin toplanması amacıyla, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesinde 2007 yılında, Dr. Mustafa Aydın Başar danışmanlığında, Muzaffer Korkmaz ın yüksek lisans tezi için hazırlamış olduğu anketler izni alınarak kullanılmıştır. Anket formları iki ana bölümden oluşmaktadır. Anket formlarının, birinci bölümünde kişisel bilgiler ve ikinci bölümünde ise denetim sürecinde rehberlik rollerinin sergileneceği denetim konuları sıralanmıştır. Anket taslak haline getirildikten sonra, Muzaffer Korkmaz tarafından, alanla ilgili uzmanların görüşleri de alınarak anketin kapsamı sağlanmaya çalışılmış ve anketin pilot uygulaması, örneklem dışında kal
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks