Please download to get full document.

View again

of 30
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELİ İLLERLE BİRLİKTE ORTAYA ÇIKAN MERKEZ İLÇE VE İL MERKEZİ SORUNSALI. Ali ÖZÇAĞLAR *, Kerime KARABACAK **

Category:

Government Documents

Publish on:

Views: 110 | Pages: 30

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELİ İLLERLE BİRLİKTE ORTAYA ÇIKAN MERKEZ İLÇE VE İL MERKEZİ SORUNSALI Ali ÖZÇAĞLAR *, Kerime KARABACAK ** Öz Yapılan son yasal düzenlemelerle iller, büyükşehir belediyeli ve büyükşehir
Transcript
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELİ İLLERLE BİRLİKTE ORTAYA ÇIKAN MERKEZ İLÇE VE İL MERKEZİ SORUNSALI Ali ÖZÇAĞLAR *, Kerime KARABACAK ** Öz Yapılan son yasal düzenlemelerle iller, büyükşehir belediyeli ve büyükşehir belediyesiz olmak üzere iki farklı yapıya kavuşmuştur. Büyükşehir belediyesi bulunmayan 51 ilde, illerin yönetsel alanını oluşturan ilçelere ait listelerde ilk sırada merkez ilçeler yer alırken; büyükşehir belediyeli 30 ilde, merkez unvanı taşıyan ilçelere rastlanılmamaktadır. Bu illerde 24 merkez ilçenin yönetsel alanı, il merkezi konumundaki şehrin yerleşim alanıyla birlikte metropol ilçelere bölünmüşlerdir. Bu şekilde oluşturulan büyükşehir merkez ilçelerine, il merkezindeki (şehirdeki) semtlerin adları veya başka adlar verilmiştir. Buna karşılık büyükşehir belediye teşkilatı kurulan Aydın, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ ve Trabzon illerinin merkez ilçeleri, il merkezi durumundaki şehirlerin yerleşim alanlarının darlığı yüzünden alt ilçelere bölünmemiştir. Bu illerde il merkezinin bölünmesiyle oluşan yeni ilçelere merkezle ilgili olmayan adlar verilmiş olması ilin merkez ilçesinin ve il merkezinin neresi olduğu sorusunu gündeme getirmiştir. Anahtar kelimeler: Büyükşehir belediyeli il, merkez ilçe, il merkezi, yönetsel alan, şehir alanı * Prof. Dr., Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Coğrafya Bölümü, ** Ar. Gör. Dr., Ankara Üniversitesi D.T.C.F. Coğrafya Bölümü, Makale gönderim tarihi: Makale kabul tarihi : memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s THE ISSUE OF CENTRAL DISTRICTS AND PROVINCIAL CENTRES CAUSED BY PROVINCIAL METROPOLITAN MUNICIPALITIES Abstract With the recent legal regulations, provinces have been structured to consist of two: with or without metropolitan municipalities. In 51 provinces with no metropolitan municipalities, central districts have been placed at the top of the list of districts under provincial administration, whereas there have been no central districts in 30 provinces with metropolitan municipalities. In those provinces, the administrative division of 24 central districts have been divided into sub-districts together with the settlement area of the city considered as the centre. The central districts of such metropolitan municipalities have been named after the neighbourhoods in the centre or called differently. On the other hand, the central districts of Aydın, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ and Trabzon provinces with metropolitan municipalities have not been split into sub-districts because of narrow settlement areas of the cities considered to be provincial centres. The fact that the new districts emerged as a result of splitting the provincial centre have been assigned irrelevant names has created a new agenda: which parts are to be taken as the provincial central district and provincial centre? Keywords: Provincial metropolitan municipality, central district, provincial centre, administrative area, urban area Giriş Türkiye nin mülki idare bölümlemesinde illerin alt bölümü durumundaki ilçeler arasında önemli bir konuma sahip olan merkez ilçeler ile il merkezi konumundaki şehirlerin 1 mekânsal ölçekte günümüzdeki durumları bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır döneminde büyükşehir belediyeli hale getirilen 30 il ile diğer 51 ildeki merkez ilçelerin ve il merkezlerinin yönetsel statüleri farklılıklar göstermektedir. 1 İl ve ilçe merkezi konumundaki yerleşmelerin tümü şehirsel özellik göstermemektedir. Günümüz koşullarında nüfusu ve üzerinde olan belediye teşkilatlı yerleşmelerin tümü (beldeler dahil) şehir olarak kabul edilmektedir. 2 Büyükşehir Belediyeli İllerle Birlikte Ortaya Çıkan Merkez İlçe ve İl Merkezi Sorunsalı İçişleri Bakanlığı İller idaresi Genel Müdürlüğü nün mülki idare bölümleriyle ilgili sayısal verileri arasında Türkiye deki ilçe sayısı 919 olarak gösterilmektedir. 2 Kaymakamlık teşkilatı kurulmadan valilik makamınca yönetilen merkez ilçeler, il merkezi konumundaki şehirle birlikte çok sayıda köy yönetsel alanını; (varsa) belde statüsündeki bir veya birkaç belediye teşkilatlı yerleşmeyi kapsayan yönetsel bölümlerdir. Mekânsal ölçekte diğer ilçelerden farkları olmamasına, hatta onlardan daha gelişmiş olmalarına rağmen kaymakamlık teşkilatı bulunmadığı için 51 merkez ilçe dikkate alınmamıştır. Mekânsal ölçekte Türkiye nin yüzölçümü içinde 76,785 km 2 alan kaplayan ve nüfus barındıran merkez ilçelerin 3, mülki idare bölümlenmesinde ilçe sayısına eklenmemiş olması, üzerinde durulması gereken bir konudur. Yönetsel coğrafya bakımından büyükşehir belediye teşkilatının bulunmadığı iller normal statüdeki il; yönetim merkezlerinde valilik teşkilatının yer aldığı ilçelerin yönetsel alanları merkez ilçe, merkezlerinde kaymakamlık teşkilatı bulunan ilçelerin yönetsel alanları da taşra ilçesi 4 olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde normal statüdeki 51 ilde, merkez ilçelerin kaymakamlık düzeyindeki işleri valilikler tarafından yürütülmektedir. Merkez ilçelerde valinin il ölçüsünde görevlerini yerine getirebilmesi ve özellikle kalkınma ve gelişme problemleri ile daha fazla meşgul olabilmesi bakımından merkez ilçenin valilik tarafından değil, diğer ilçelerde olduğu gibi kaymakamlık tarafından yönetilmesi gerektiği eskiden beri gündemde tutulmuş ancak bir türlü gerçekleştirilememiştir. Payaslıoğlu nun da belirttiği gibi, 1929 yılında kabul edilen 1426 sayılı Vilayet İdaresi Kanunu nun 3. maddesinde gerek duyulan il merkezlerinde bir merkez ilçe kaymakamlığı kurulması hükmü yer almasına rağmen, herhangi bir ilde böyle bir teşkilat kurulmamıştır. Daha sonra 1949 yılında kabul edilen 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu nun 1964 yılında yenilenmesi sırasında merkez ilçelerde kaymakamlık kurularak ilçe statüsü kazandırılması yönündeki yasa teklifleri personel ve mali kaynak sıkıntısı yüzünden uygun görülmemiştir. 5 Çizelge 1: Türkiye deki ilçelerin türleri ve sayıları (2016 yılı) İlçe Türleri Sayısı Normal statüdeki illerin merkez ilçeleri (İlçe sayısına katılmamaktadır) 51 Normal statüdeki illerin diğer (taşra) ilçeleri 400 Büyükşehir belediyeli illerdeki ilçeler (metropol ilçeler ve diğer ilçeler) 519 Toplam İlçe Sayısı https://www.e-icisleri.gov.tr/anasayfa/mulkiidaribolumleri.aspx (Erişim: ) 3 Ali, Özçağlar: Yönetsel Coğrafya, Ankara, 2015, s İl merkezi durumundaki kentsel yerleşmelerin içinde yer aldığı ilçeler merkez ilçe, merkez ilçenin dışında kalanlar ise diğer ilçeler veya taşra ilçeleri olarak tanımlanmıştır. 5 T. Arif, Payaslıoğlu: Merkezi İdarenin Taşra Teşkilatı Üzerinde Bir İnceleme, Ankara, 1966, s memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s Devletin yönetimi altındaki ülke arazisinin (mülkün) yönetimi için yapılan dikey örgütlenmeye yönetsel kademelenme denilmektedir. Mülki idare kademelenmesi olarak bilinen bu yapı, 5442 sayılı kanunda il-ilçe-bucak şeklinde tanımlanmıştır. Teşkilatlanma bakımından dikey biçimde oluşan bu yönetsel kademelenme, araziye düzlemsel olarak yansımakta ve harita üzerinde yapılan sınırlandırmalarla yönetsel bölünüş elde edilmektedir. Bu bölünüşe göre üst kademede yer alan illeri oluşturan ilçeler, Osmanlı döneminde 1842 yılında yönetsel bir birim haline gelen kazâ 6 adıyla sancak (liva) ve vilayetlerin içinde yer aldığı yönetsel bölümlerdi. Osmanlı dönemi livaları (sancaklar), Cumhuriyet dönemindeki illere (vilayetlere), livaları oluşturan kazalar ise ilçelere karşılık gelmektedir Teşkilat-ı Esasiye Kanunu nun (1924 Anayasası) 1945 yılında Türkçeleştirilmesiyle, kazâ sözcüğünün yerini ilçe sözcüğü almış; bu durum 5-6 yıl sürdükten sonra Demokrat Parti iktidarı döneminde ( ) tekrar kazâ sözcüğü kullanılmıştır Anayasası nın yürürlüğe girmesini takiben 1963 yılında yayınlanan 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı bülteninde kazanın yeniden ilçe şeklinde yazıldığı görülmektedir. 7 İlçe sözcüğünün etimolojik kökenine bakıldığında, il sözcüğünden türetildiği ve aslının ilce olduğu anlaşılır. İlden küçük yönetsel birim anlamını vermesi için il sözcüğüne eklenmesi gereken küçültme (ce) ekinin Türkçe ses kuralına uyulmadan çe olarak eklenmesi sonucunda ilçe ye dönüşmüştür. 8 Bir zamanlar önemli işlevler üstlenmiş olan bucakların mülki idarenin alt kademesinden kaldırılmasıyla ara kademede yer alan ilçeler, tabandaki kırsal yerleşmelerle belediye teşkilâtlı yerleşmelerin (şehir ve kasabaların) yönetsel alanlarını ve diğer arazileri kapsayan yönetsel bölümler olmuşlardır (Çizelge 3). Bu durumun oluşmasında ülke çapındaki sosyoekonomik kalkınmaya bağlı olarak ulaşım ve iletişim araçlarının gelişmesi, il ve ilçe merkezlerine olan bağlantının kolayca sağlanması, elverişli konumda bulunan köy özellikli bucak merkezlerinin fonksiyonel bakımdan gelişerek kasaba niteliği kazanması ve bu aşamaya gelen bucak yönetim alanlarının ilçe ye dönüştürülmesi etkili olmuştur. 9 Bu durumla ilişkili olarak 1975 ten sonraki dönemde özellikle 1985 yılından sonra bucakların büyük kısmı ilçeye dönüştürülmüş ve ilçe sayısında önemli artışlar meydana gelmiştir (Çizelge 2). 6 Musa Çadırcı: Tanzimat tan Cumhuriyet e Ülke Yönetimi, Tanzimat tan Cumhuriyet e Türkiye Ansiklopedisi, Cilt I, İletişim Yayınları, (İstanbul 1985), s Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. 8 (son erişim: ). 9 Hülya, Özçağlar: Türkiye de Bucak Yönetimi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara, 2015, s Büyükşehir Belediyeli İllerle Birlikte Ortaya Çıkan Merkez İlçe ve İl Merkezi Sorunsalı Çizelge 2: yıllarında ilçelerle ilgili veriler Yıllar İl sayısı İlçe sayısı (merkez ilçeler dâhil) En az ilçesi bulunan iller ve ilçe sayısı Amasya, Burdur, Çankırı Kırşehir, Muş Bayburt 3 En fazla ilçesi bulunan iller ve ilçe sayısı İstanbul, İzmir 15 Ankara 21 İstanbul 39 İl başına düşen ortalama ilçe sayısı İlçe başına düşen ortalama köy sayısı İlçe başına düşen nüfus miktarı İlçe başına düşen alan (km 2) (400 ilçeye göre) İlçelerin ortalama nüfus yoğunluğu Yararlanılan Kaynaklar: Özçağlar, H., (2015) Türkiye de Bucak Yönetimi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara, 2015, s. 129; TÜİK (https://biruni.tuik.gov.tr/ - son erişim: ); İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü (https://www.e-icisleri.gov.tr/anasayfa/mulkiidaribolumleri.aspx - son erişim: ). Günümüzde illeri oluşturan ilçelerin sayısına bakıldığında alt sınırının 3 (Bayburt ili), üst sınırın 39 (İstanbul ili) olduğu görülmektedir arasındaki 80 yıllık dönemi 40 ar yıllık periyotlar halinde ele aldığımızda, döneminde ilçe sayısında % 55 lik; ilçe başına düşen nüfus miktarında ise % 60 lık bir artış meydana geldiği, ilçe sayısındaki artışın alansal küçülmeye ve köy sayısında azalmaya yol açtığı görülmektedir. Bu arada il kurulmasında ilçe sayısının merkez ilçeyle birlikte en az üç ilçe olması gerektiği anlaşılmıştır Üç ilçesi (Merkez ilçe, Aydıntepe, Demirözü) bulunan Bayburt ili, Türkiye nin en az ilçeli ilidir. 39 ilçeye sahip olan İstanbul ili büyükşehir belediyeli ve büyükşehir belediyesi bulunmayan iller arasında birinci sırada yer almaktadır yılında Amasya, Burdur ve Çankırı illerinin, 2015 yılında ise sadece Bayburt ilinin üç ilçeden oluştuğu görülmektedir. 5 memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s Normal Statüdeki İllerde Yönetsel Bölünüş: Merkez İlçe, İl Merkezi Büyükşehir belediyesi bulunmayan normal statüdeki 51 ilde 12, ili oluşturan ilçelerin en başında merkez ilçe yer almaktadır. Merkez ilçelerin diğer ilçelerden (taşra ilçelerinden) farkı, valiliğin içinde yer aldığı şehrin (il merkezinin) bu ilçelerin yönetsel sınırları içinde yer almasıdır. Merkez ilçeler, sadece il merkezlerini değil, aynı zamanda bu ilçeye bağlı köyleri ve diğer belediye teşkilatlı yerleşmeleri (belde statüsündeki köyleri) de kapsamaktadır. Bu itibarla merkezlerinde valilik teşkilatının yer aldığı ilçeleri merkez ilçe; merkezlerinde kaymakamlık teşkilatı bulunanları da diğer ilçeler (taşra ilçeleri) olarak adlandırmaktayız (Şekil 1 ve 2). Şekil 1: Büyükşehir belediyesi bulunmayan normal statüdeki bir ilin temsili yönetsel bölünüş haritası. 12 Büyükşehir belediyesi olmayan, normal statüdeki iller: Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Amasya, Artvin, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Edirne, Elazığ, Erzincan, Giresun, Gümüşhane, Hakkâri, Isparta, Kars, Kastamonu, Kırklareli, Kırşehir, Kütahya, Muş, Nevşehir, Niğde, Rize, Siirt, Sinop, Sivas, Tokat, Tunceli, Uşak, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye, Düzce. 6 Büyükşehir Belediyeli İllerle Birlikte Ortaya Çıkan Merkez İlçe ve İl Merkezi Sorunsalı İlçelerin yönetsel sınırları içindeki arazinin yönetsel bölünüşü, mekânsal olarak köy ve belediye yönetsel alanlarına göre gerçekleşmektedir. Coğrafi ortamdaki köyler, kasabalar ve şehirler yararlandıkları arazilerle birlikte sınırlandırıldığında yereldeki yönetsel bölünüş elde edilmektedir. Köy muhtarlıkları ve belediyeler tarafından yönetilen bu alanlar yönetim merkezi olarak belirlenen bir şehir veya kasaba etrafında yan yana gelerek ilçeyi oluşturmaktadır (Şekil 1 ve 2, Çizelge 3). Çizelge 3: Büyükşehir belediyesi bulunmayan normal statüdeki illerde yönetsel kademelenme ve yönetsel bölünüş I. YÖNETSEL KADEME İLLER II. YÖNETSEL KADEME İLÇE İLÇE MERKEZ İLÇE İLÇE İLÇE İLÇELERİN YÖ- NETSEL ALAN- LARINI OLUŞ- TURAN UNSUR- LAR MERKEZ İLÇEDE: İl merkezi durumundaki şehir ile belde statüsündeki kasaba ve köy nitelikli yerleşmelerin belediye yönetsel alanları + Köylerin yönetsel alanları + Diğer araziler (dağlık alanlar, doğal sit alanları, hazine arazileri, orman, yayla vb.) DİĞER İLÇELERDE: İlçe merkezi durumundaki şehir ve kasabalar ile belde statüsündeki kasaba ve köy nitelikli yerleşmelerin belediye yönetsel alanları + Köylerin yönetsel alanları + Diğer araziler (dağlık alanlar, doğal sit alanları, hazine arazileri, orman, yayla vb.) 7 memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s Şekil 2: Büyükşehir belediyesi bulunmayan normal statüdeki bir ilde merkez ilçe ve diğer ilçeler (taşra ilçeleri) Merkez ilçe, il merkezi konumundaki şehirle birlikte çok sayıda köy yönetsel alanını; (varsa) belde 13 statüsündeki bir veya birkaç kasaba ve köy nitelikli yerleşmeyi kapsayan bir yönetsel alandır (Çizelge 4). Başka bir ifadeyle merkez ilçeler, çok sayıda yerleşim alanından ve çeşitli tipte arazilerden oluşan bir coğrafi mekândır. İlin alt yönetsel bölümlerinden biri olan merkez ilçenin yönetim merkezi, valilik teşkilatının bulunduğu şehirdir. Merkez ilçenin ilçe merkezi konumunda olan bu şehirde kaymakamlık teşkilatı kurulması gerekirken kurulmamıştır. Valiliğin burada bulunması ve ilin bütününe yönetim merkezliği yapmasından dolayı merkez ilçelerin ilçe merkezi konumunda olan şehirlere il merkezi denilmektedir. Şekil 2 de il merkezi olarak gösterilen şehir, aynı zamanda merkez ilçenin ilçe merkezidir. Merkez ilçelerde ayrıca kaymakamlık teşkilatı kurulmadığı için İçişleri Bakanlığının resmi kayıtlarında ilçe sayısına dâhil edilmemektedirler. 13 Belediye teşkilatı bulunan şehir veya kasabaların bir kısmı mülki idare bakımından il merkezi veya ilçe merkezi görevi üstlendikleri için farklı bir konumda bulunmaktadırlar. Belediyesi olduğu halde il merkezi veya ilçe merkezi görevi üstlenememiş şehir ve kasabalar ile köy nitelikli belediye teşkilatlı yerleşmeler belde olarak tanımlanmaktadır. Arapça bir sözcük olan beldenin gerçek anlamı şehirdir. Gerçek bu iken belde sözcüğü anlamına uymayan tarzda kullanılır olmuştur. Siyasi partilerin belediye seçimleri için il merkezi ve ilçe merkezleri dışındaki belediye teşkilatlı yerleşmelerde de teşkilatlanmaları zorunluluğu söz konusu durumun oluşmasına sebep olmuştur. 8 Büyükşehir Belediyeli İllerle Birlikte Ortaya Çıkan Merkez İlçe ve İl Merkezi Sorunsalı Normal statüdeki 51 ilde, merkez ilçe dışındaki ilçeleri, il merkezinin uzağında yer aldıkları için taşra ilçesi ya da diğer ilçeler olarak da adlandırmaktayız. Bu ilçeleri merkez ilçelerden ayıran özellik, ilçe merkezi konumundaki şehir veya kasabada kaymakamlık teşkilatının bulunmasıdır (Çizelge 5). Bu itibarla, bir ilçenin yönetsel alanı içinde kaymakamlık teşkilatının yer aldığı belediye teşkilatlı yerleşmelere (şehir ve kasabalara) ilçe merkezi denilmektedir. Çizelge 4: Büyükşehir belediyesi bulunmayan illerde merkez ilçelerin coğrafi ve yönetsel unsurları MERKEZ İLÇENİN YÖNETSEL ALANIN- DAKİ COĞRAFİ UN- SURLAR MERKEZ İLÇE İÇİN- DEKİ YÖNETSEL ALANLAR MERKEZ İLÇE İÇİNDEKİ MÜLKİ İDARE VE YEREL YÖNETİM ORGANLARI Doğal coğrafi unsurlar ve çeşitli tipte araziler Yerleşim alanları: İl merkezi konumundaki şehir / belde statüsündeki yerleşmeler / köyler ve diğer kırsal yerleşmeler İl merkezi konumundaki şehrin belediye yönetsel alanı Belde belediyelerinin yönetsel alanları Köylerin yönetsel alanları Çeşitli tipte araziler / hazine arazileri Çizelge 5: Taşra ilçelerinin yönetsel alanlarındaki coğrafi ve yönetsel unsurlar Valilik İl Özel İdaresi İl merkezi konumundaki şehrin belediyesi, belde belediyeleri ve bu belediyelerin yönetsel sınırları içinde yer alan mahalle muhtarlıkları Köy Muhtarlıkları TAŞRA İLÇELERİ- NİN YÖNETSEL ALANLARINDAKİ COĞRAFİ UNSURLAR Doğal coğrafi unsurlar ve çeşitli tipte araziler Yerleşim alanları: İlçe merkezi konumundaki şehir veya kasaba / belde statüsündeki yerleşmeler / köyler ve diğer kırsal yerleşmeler TAŞRA İLÇELERİN- DEKİ YÖNETSEL ALANLAR İlçe merkezi konumundaki şehir veya kasabadaki belediyenin yönetsel alanı Belde belediyelerinin yönetsel alanları Köylerin yönetsel alanları Çeşitli tipte araziler / hazine arazileri TAŞRA İLÇELERİNDEKİ MÜLKİ İDARE VE YEREL YÖNETİM ORGANLARI Kaymakamlık İlçe Özel İdare Müdürlüğü İlçe merkezi konumundaki şehrin veya kasabanın belediyesi, belde belediyeleri ve bu belediyelerin yönetsel sınırları içinde yer alan mahalle muhtarlıkları Köy Muhtarlıkları 9 memleket Siyaset Yönetim (MSY), Cilt 11, Sayı 25, Ocak 2016, s Büyükşehir Belediyeli İllerde Yönetsel Bölünüş: Metropol İlçe, Metropol Merkez İlçe ve İl Merkezi 1982 Anayasası nın 127. maddesinde geçen Kanun, büyük yerleşim merkezleri için özel yönetim biçimleri getirebilir. hükmü uyarınca 1984 te üç ilde (Ankara, İstanbul, İzmir); 1987 de beş ilde (Adana, Bursa, Gaziantep, Kayseri, Konya); 1993 te yedi ilde (Antalya, Erzurum, Eskişehir, Diyarbakır, Kocaeli, Mersin, Samsun); 2000 de bir ilde (Sakarya) ve son olarak 2012 yılında 14 ilde (Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van) olmak üzere toplam 30 ilde büyükşehir belediyesi kurulmuştur (Şekil 3). 12 Aralık 2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı yasa ile büyükşehir belediyesine sahip illerin tümünde yeni düzenlemeler yapılmıştır. Şekil 3: Büyükşehir belediyeli ve büyükşehir belediyesiz iller. Büyükşehir belediyeli 30 ilde mülki idare kademelenmesi, diğer illerde olduğu gibi il-ilçe şeklindedir. Bu illerde, il sınırları içindeki saha tümüyle büyükşehir belediyesinin yönetsel alanı haline getirildiğinden ilin alt kademesini oluşturan ilçelerde de farklı bir yönetsel yapı meydana gelmiştir tarihinde kabul edilen 6360 sayılı yasaya göre günümüzde normal statüdeki bir ilde büyükşehir belediyesi kurulması için ilin toplam nüfusunun in üzerinde olması gerekmektedir. Bu koşulu sağlayan illerde, mevcut il merkezi belediyesi büyükşehir belediyesine dönüştürülerek merkez ilçenin yönetsel alanı il merkeziyle birlikte alt ilçelere (metropol ilçelere) bölünmekte (Şekil 5); küçük alanlı ise bölünmeden tek ilçe olarak kalmaktadır. 10 Büyükşehir Belediyeli İllerle Birlikte Ortaya Çıkan Merkez İlçe ve İl Merkezi Sorunsalı döneminde büyükşehir belediyesi kurulan 16 ilde ve 2012 yılında büyükşehir belediyeli hale getirilen 14 ilin 8 inde (Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Van) merkez ilçeler bölünerek toplamda 130 metropol ilçe oluşturulmuştur (Çizelge 6). Buna karşılık Aydın, Mardin, Muğla, Ordu Tekirdağ ve Trabzon illerinin merkez ilçe alanlarında ve il merkezi konumundaki şehirlerin alanında bölünme olmamıştır. Büyükşehir belediyeli illerdeki ilçeleri, il merkezi konumundaki şehirlerin yerleşim alanlarını kapsama/ka
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks