Please download to get full document.

View again

of 14
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących a II Sobór Watykański

Category:

Internet & Web

Publish on:

Views: 6 | Pages: 14

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Polonia Sacra 18 (2014) nr 4 (37) s ks. Artur Hałucha 1 Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących a II Sobór Watykański
Transcript
Polonia Sacra 18 (2014) nr 4 (37) s ks. Artur Hałucha 1 Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących a II Sobór Watykański 19 sierpnia 2011 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał w Sejmie Polskim ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się 2. Zwrócił w ten sposób uwagę na grupę ludzi, która stanowi ważną część naszego społeczeństwa, a jej głos i potrzeby są niekiedy marginalizowane. Warto w takiej sytuacji podjąć refleksję nad tym, co czyni Kościół wobec osób niesłyszących. Założyciel Kościoła Jezus Chrystus podczas spotkań z ludźmi szczególną uwagę poświęcał osobom chorym, niepełnosprawnym, żyjącym na marginesie życia społecznego (zob. Mt 8, 1 4; 14 17; 9, 1 8; 18 38; 12, 9 14; 14, 34 36; 15, 29 31; 17, 14 21; 20, 29 34; Łk 23, 33 34). Apostołowie byli kontynuatorami tej troski. Św. Paweł napisał: bylebyśmy pamiętali o ubogich, co też gorliwie starałem się czynić (Ga 2, 10). Do ubogich tego świata ze względu 1 Artur Hałucha magister licencjat teologii, kapłan diecezji Ełckiej, od 2011 roku doktorant homiletyki na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, od 2002 Diecezjalny Duszpasterz Niesłyszących Diecezji Ełckiej, posiadający certyfikat zaawansowanej znajomości języka migowego. Wykładowca języka migowego i spowiednik w WSD w Ełku; absolwent Studium Retoryki na wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. 2 Zob. Dz. U. z 2011 nr 209 poz. 1243, DU ks. Artur Hałucha na brak słuchu zaliczyć można także niesłyszących, czyli takich, którzy nie słyszą od urodzenia lub wczesnego dzieciństwa i nie rozwinęli umiejętności mówienia 3. Zwani są także głuchymi, głuchoniemymi lub niesłyszącymi kulturowo 4. Jest to niemała populacja. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia z 2013 roku na świecie żyje ich ponad dwieście siedemdziesiąt pięć milionów, z czego w Polsce blisko pięćdziesiąt tysięcy 5. Ze względu na brak słuchu niesłyszący posługują się w komunikacji językiem migowym, ze specyficzną jego gramatyką, uwzględniającą mimikę twarzy i przestrzeń. Jest to gramatyka odmienna od gramatyki języków narodowych. Niesłyszący mają utrudnioną komunikację ze światem ludzi słyszących, stąd niestety przez szereg lat byli postrzegani jako osoby z niższym stopniem rozwoju intelektualnego. W 1927 roku Aleksander Brücnker w Słowniku etymologicznym języka polskiego 6 postulował, aby uznać, że wyraz głuchy i głupi pochodzą z tego samego rdzenia. Ta krzywdząca etymologia oraz brak odpowiedniej znajomości języka migowego przez większość słyszących zbudowały barierę komunikacyjną, w której populacja słyszących zaczęła traktować osoby niesłyszące jako upośledzone. Choć do czasów współczesnych wiele zmieniło się na plus w podejściu do niesłyszących, to jednak słowa cenionego surdopedagoga Kazimierza Kirejczyka ( ), napisane już prawie 60 lat temu, nie tracą na aktualności: Głusi jeszcze dzisiaj napotykają często w swym życiu mur uprzedzeń, niechęci, niedowierzania, a nawet niekiedy nieuzasadniony lęk 3 K. Półtorak, Duszpasterstwo niesłyszących, [w:] Duszpasterstwo specjalne, red. R. Kamiński i D. Drożdż, Lublin 1998, s Por. B. Szczepankowski, Słownik liturgiczny języka migowego, Katowice 2000, s Liczba osób z uszkodzonym słuchem w Polsce jest trudna do ustalenia, a precyzyjna ocena w tym zakresie jest praktycznie niemożliwa. Według badań Polskiego Związku Głuchych, zgodnych z badaniami ze spisów powszechnych, liczba osób z uszkodzonym słuchem w stopniu znacznym i głębokim, a więc głuchych i głuchoniemych, na rok 1999 w Polsce wahała się pomiędzy 45 a 50 tysięcy, a osób z uszkodzonym słuchem w stopniu umiarkowanym, czyli słabosłyszących, pomiędzy 800 a 900 tysięcy. Por. B. Szczepankowski, Niesłyszący głusi głuchoniemi, Warszawa 1999, s. 46; Polski Związek Głuchych w sprawozdaniu z działalności statutowej za 2012 rok wykazał rejestrację członków niesłyszących i słabosłyszących oraz niezrzeszonych osób niesłyszących i słabosłyszących. Ponadto 1793 osoby z otoczenia osób niesłyszących. Razem osoby. Por. A. Dębski, Głuchoniemi w Polsce, ( ). 6 A. Brücnker, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1927, s Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących ludzi słyszących przed nimi 7. Kościół katolicki umocniony słowami św. Jana: w miłości nie ma lęku, lecz doskonała miłość usuwa lęk (por. 1 J 4, 18) od szeregu lat wychodzi naprzeciw oczekiwaniom niesłyszących jako inicjator licznych dzieł edukacyjnych i ewangelizacyjnych na rzecz tego środowiska. Ze względu jednak na specyfikę funkcjonowania tych ludzi w świecie duszpasterze niesłyszących potrzebują stałego, pokornego podejścia i pogłębionego studium z surdopedagogiki, aby rzetelnie pomagać osobom niesłyszącym w przyjmowaniu zbawczego orędzia Chrystusa. Zadaniem niniejszego artykułu będzie prezentacja działań duszpasterskich na rzecz środowiska osób niesłyszących z uwzględnieniem wkładu Soboru Watykańskiego II. Na wstępie zostaną sprecyzowanie i rozróżnione pojęcia duszpasterstwa specjalnego i specjalistycznego. Następnie przedstawiony zostanie zarys historii duszpasterstwa niesłyszących. Na jego kanwie przeprowadzona zostanie analiza troski i braku troski Kościoła wobec osób niesłyszących po Soborze Watykańskim II. 1. Wyjaśnienie pojęć Zostaną w tym miejscu wyjaśnione i sprecyzowane pojęcia duszpasterstwa specjalnego i specjalistycznego. Mówiąc o duszpasterstwie specjalnym, poruszamy się na gruncie teologii pastoralnej, zwanej też teologią praktyczną. Czym zatem jest to duszpasterstwo i jeśli mówimy o niesłyszących czy jest to duszpasterstwo specjalistyczne, czy może raczej specjalne i dlaczego w tym przypadku nie wystarcza duszpasterstwo tradycyjne? Współczesny Leksykon teologii pastoralnej pod redakcją ks. Ryszarda Kamińskiego nie wprowadza podziału na duszpasterstwo specjalne i specjalistyczne, a duszpasterstwo niesłyszących włącza w zakres duszpasterstwa specjalistycznego i określa jako formę duszpasterstwa specjalistycznego zaadresowaną do osób pozbawionych słuchu od urodzenia bądź wczesnego dzieciństwa, gdy jeszcze nie rozwinęła się u nich umiejętność mówienia 8. Podobnie 7 Por. K. Kirejczyk, Głusi, Warszawa 1957, s K. Półtorak, Niesłyszących duszpasterstwo, [w:] Leksykon teologii pastoralnej, red. R. Kamiński, W. Przygoda, M. Fijałkowski, Lublin 2006, s ks. Artur Hałucha ks. Kazimierz Półtorak, podkreślając niewystarczające oddziaływanie duszpasterstwa tradycyjnego wobec niesłyszących, pisząc o niesłyszących, posługuje się terminem duszpasterstwo specjalistyczne : Duszpasterstwo parafialne tylko w pewnym zakresie zaspokaja potrzeby religijne inwalidów słuchu i ich rodzin. Wszechstronne zaspokajanie tych potrzeb wymaga duszpasterstwa specjalistycznego 9. Inne stanowisko prezentują: wieloletni wykładowca duszpasterstwa specjalnego w Instytucie Teologicznym w Tarnowie ks. Adam Nowak, a także zasłużeni duszpasterze niesłyszących: wywodzący się ze środowiska krakowskiego ks. infułat Jerzy Bryła czy pochodzący z Piekar Śląskich ks. Konrad Lubos ( ), pierwszy kierownik i jednocześnie referent Ogólnopolskiego Duszpasterstwa Głuchoniemych. Opowiadają się oni za podziałem na duszpasterstwo specjalne i specjalistyczne. Duszpasterstwo specjalne rozumieją jako kolejne ogniwo duszpasterstwa ogólnego i stanowego, które podejmuje się rehabilitacji osób defektywnych religijnie. Według ks. Adama Nowaka duszpasterstwo specjalne to fachowa posługa w sprawach religijnych i moralnych w odniesieniu do osób defektywnych, pozbawionych jakiegoś zmysłu, sprawności psychicznej lub dotkniętych jakimś innym kalectwem 10. Duszpasterstwo specjalne nie jest wyizolowanym bytem. Jest połączone z różnymi dziedzinami wiedzy, z których często korzysta. Można tu zaliczyć chociażby surdopedagogikę, medycynę, szczególnie otolaryngologię, psychologię, pedagogikę, socjologię, nauki teologiczne. Duszpasterstwo specjalne, a w nim duszpasterstwo niesłyszących wchodzi w skład teologii pastoralnej i z niej czerpie zasady. Tak rozumiane duszpasterstwo specjalne przygotowuje i włącza do życia Kościoła te osoby, które z powodu niepełnosprawności nie mogłyby w pełni czerpać z nauczania i źródła sakramentalnego Kościoła. Do takich osób ks. Nowak zalicza: niesłyszących, niewidomych i oligofreników. Ponadto zauważa on, że w odróżnieniu od tego rodzaju duszpasterstwa duszpasterstwo specjalistyczne jako przedmiot swojego zaangażowania włącza wyselekcjonowane grupy wiernych, takie jak: ubodzy, chorzy i ministranci 11. Być może 9 Por. K. Półtorak, Duszpasterstwo niesłyszących, dz. cyt., s Por. K. Lubos, Ks. Bp Herbert Bednorz Protektor Duszpasterstwa Specjalnego, Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 22 (1989), s A. Nowak, Duszpasterstwo głuchoniemych, Tarnów 1983, s Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących nazwa specjalne ukształtowała się od powiedzenia ludzie specjalnej troski, bo przecież te osoby potrzebują szczególnego zainteresowania i wsparcia od tych, którzy ewangelicznie rzecz ujmując więcej otrzymali. 2. Zarys historii zagadnienia Pierwsze formy działalności na rzecz osób niesłyszących w świecie związane były z Kościołem 12, i to właśnie Kościół katolicki na przestrzeni wieków trwał przy głuchych, prowadząc ewangelizację z wykorzystaniem języka migowego 13. Początki jego działalności sięgają ósmego wieku 14. Z tego właśnie okresu pochodzi nota historyka Kościoła angielskiego, św. Bedy 15, który opisał posługę świętego biskupa Hexham, a potem Yorku, Johna z Beverley (zm. 721), który ok. 683 roku uczył osobę głuchoniemą mówić. Pierwszym znanym nauczycielem niesłyszących był żyjący w XVI-wiecznej Hiszpanii Pedro Ponce de Leon ( ), benedyktyn. W XVII wieku w historii duszpasterstwa niesłyszących zapisał się biskup Genewy, św. Franciszek Salezy ( ) uznano mu to, że przygotowywał głuchoniemego chłopca o imieniu Marci do przyjęcia sakramentów. Dzięki tej posłudze jest dziś uznawany za patrona niesłyszących. Jedną z pierwszych szkół dla niesłyszących założył w Paryżu ks. Charles-Michel de l Épée. Kontynuatorem jego działań był ks. Roch-Ambroise Sicard. Pierwszą w Polsce instytucją kościelną, która zajęła się wyłącznie pomocą niesłyszącym, był Instytut Głuchoniemych w Warszawie. Założył go w 1817 roku zasłużony 16 dla polskiej surdopeda- 12 A. Nowak, Opieka duszpasterska głuchych, Ateneum Kapłańskie 76 (1984) 452, s ; Z. Staszkiewicz, Głuchoniemych duszpasterstwo, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 5, pod red. L. Bieńkowskiego, kol Effatha! Język migowy, red. B. Szczepankowsk i in., Warszawa 2005, s Por. B. Szczepankowski, Słownik liturgiczny, dz. cyt., s Beda (Bede) Venerabilis (ok ), uczony i kronikarz anglosaski, benedyktyn, doktor Kościoła, święty (kanonizowany w 1899 roku), autor Historii Kościoła angielskiego (Historia ecclesiastica gentis Anglorum). 16 Por. B. Szczepankowski, Osoby duchowne zasłużone dla polskiej surdopedagogiki, [w:] Pedagogika chrześcijańska. Tradycja nowoczesność nowe wyzwania, red. J. Michalski, A. Zakrzewska, Toruń 2010, s ks. Artur Hałucha gogiki ks. Jakub Falkowski ( ) 17. W 1879 roku dwóch księży Józef Hollak i Teofil Jagodziński opracowało pierwszy słownik języka migowego w Polsce 18. W początkach XX wieku kształcenie niesłyszących dzieci przejęli świeccy pedagodzy, natomiast duchowni skupili się głównie na katechezie i posłudze sakramentalnej. Rok 1905 stał się przełomowym dla zorganizowanej działalności na rzecz osób niesłyszących w Polsce. W Katowicach zostało utworzone jedno z pierwszych stowarzyszeń zrzeszających dorosłe osoby niesłyszące: Katolischer Taubstummen Verein St. Joseph (Katolickie Stowarzyszenie Głuchoniemych im. św. Józefa). W niedługim czasie po tym wydarzeniu w 1909 roku ks. Jan Wolarz wprowadził nabożeństwa tłumaczone na język migowy, skierowane do dorosłych niesłyszących 19. Po nim te nabożeństwa kontynuował ks. Maksymilian Wojtas. Z czasem zaczęły powstawać inne stowarzyszenia niesłyszących 20. W swych nazwach podkreślały chrześcijański charakter. W 1953 roku w Panewnikach koło Katowic zaczęto organizować cykliczne szkolenia dla duszpasterzy i katechetów osób niesłyszących. Szkolenia prowadzili ks. Konrad Lubos i ks. Jan Urbaczka. W lutym 1958 roku z inicjatywy prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego powstał Ogólnopolski Sekretariat Duszpasterstwa Głuchoniemych z siedzibą w Kurii Diecezjalnej w Katowicach. Jego opiekunem z ramienia Episkopatu Polski został bp Herbert Bednarz. Tylko w latach przeszkolono w Polsce 1136 duchownych w dziedzinie katechizacji i duszpasterstwa niesłyszących 21. W 1980 roku Kościół nawiązał współpracę z Polskim Związkiem Głuchych, co ułatwiło szkolenie kandydatów na duszpasterzy niesłyszących. Od 2001 roku z inicjatywy ks. Grzegorza Sokalskiego, duszpasterza niesłyszących diecezji gliwickiej i wykładowcy języka migowego, nieprzerwanie od roku 2001 do 2013 organizowane były dwutygodniowe letnie kursy języka migowego dla duszpasterzy i katechetów. Dotychczas wzięło w nich udział 220 osób. W każdej diecezji są ustanowieni przez biskupa miejsca 17 J. Bryła, Głusi słyszą, Kraków 1998, s B. Szczepankowski, Niesłyszący głusi głuchoniemi, dz. cyt., s Por. B. Szczepankowski, Słownik liturgiczny, dz. cyt., s Stowarzyszenia takie powstały: w Poznaniu (1919), Warszawie (1919), Łodzi (1920), Grudziądzu (1920), Bydgoszczy (1929), Wilnie (1932), Wejherowie(1933). Por. J. Pałyga, Ludzie szczególnej troski, Warszawa 2003, s Por. B. Szczepankowski, Niesłyszący, dz., cyt., s Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących diecezjalni referenci niesłyszących, z którymi współpracują duszpasterze, siostry zakonne i świeccy, często wywodzący się ze środowisk ludzi niesłyszących. W punktach dla niesłyszących przynajmniej raz w miesiącu sprawowana jest msza święta niedzielna w języku migowym oraz istnieje możliwość spowiedzi w tym języku. W ramach duszpasterstw diecezjalnych organizowane są pielgrzymki, rekolekcje adwentowe, wielkopostne i okazjonalne, dni skupienia, kursy przygotowujące niesłyszących do zawarcia sakramentu małżeństwa, a także peregrynacje relikwii 22 w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży niesłyszącej prowadzona jest systematycznie nauka religii. 3. Troska czy beztroska soboru w sprawie duszpasterstwa niesłyszących? Przeglądając historię duszpasterstwa niesłyszących, nie znajdzie się w niej jakiegoś konkretnego przełomu związanego z pracami II Soboru Watykańskiego czy latami następującymi bezpośrednio po nim. Zatem należy zadać pytanie, czy za przyczyną dokumentów soborowych dokonał się jakiś rozwój w stosunku do lat wcześniejszych? Jeśli tak, to jaki i w jakiej dziedzinie duszpasterstwa niesłyszących? Zastanawia, a nawet niepokoi fakt, że w skorowidzu rzeczowym dokumentów soborowych nie występuje ani razu słowo niesłyszący, głuchy, głuchoniemy ani nawet niepełnosprawny. Może wynika to z faktu, że sobór nie potraktował niesłyszących jako niepełnosprawnych. Prof. Bogdan Szczepankowski zaznacza, że osoby niesłyszące kulturowo są niepełnosprawne tylko relatywnie, w otoczeniu ludzi słyszących. Profesor wnioskuje, że w równej mierze można potraktować jako niepełnosprawne te osoby słyszące, które nie znają języka migowego. Taka niepełnosprawność słyszących jest 22 Z inicjatywy ks. Grzegorza Sokalskiego, duszpasterza niesłyszących diecezji gliwickiej, w roku 2012 przeprowadzona została ogólnopolska peregrynacja relikwii patrona niesłyszących, świętego Filipa Smaldone, kanonizowanego 5 października 2006 przez Benedykta XVI. Relikwie zostały sprowadzone do Polski z Lecce we Włoszech, gdzie posługuje założone przez świętego Zgromadzenie Sióstr Salezjanek Najświętszych Serc, całkowicie poświęcone pracy na rzecz ludzi niesłyszących. 107 ks. Artur Hałucha doskonale widoczna, gdy osoba, która słyszy, ale nie zna języka migowego, znajdzie się sama w otoczeniu osób niesłyszących 23. Czuje się ona wyobcowana i niedostosowana do życia w takiej grupie, można powiedzieć: niepełnosprawna. Wydaje się, że niesłyszący, a także niewidzący czy oligofrenicy zostali w dokumentach soborowych potraktowani zbiorowo i zaliczeni do osób chorych czy ubogich, o których dokumenty wspominają w wielu miejscach. Zatem należy zadać pytania: co twórczego sobór wniósł do efektywniejszego działania duszpasterstw specjalnych? Do jakich inicjatyw poprowadził ich duszpasterzy? Odpowiadając na te pytania, warto podkreślić, że sobór zwrócił szczególną uwagę na ewangelizację wszystkich ludzi. W jego dokumentach czytamy, że Kościół jako wspólnota wiary, nadziei i miłości wszystkich wierzących 24 jest powołany do przekazywania zbawienia wszystkim swym członkom. W deklaracji o wychowaniu chrześcijańskim sobór naucza: Wszyscy chrześcijanie jako dzieci Boże mają prawo do wychowania w duchu Ewangelii, a więc do pełnego uczestnictwa w życiu sakramentalnym 25. Podobnie czytamy w konstytucji dogmatycznej o Kościele, która obok uczestnictwa w życiu sakramentalnym wszystkich wiernych zauważa prawo każdego wiernego do korzystania z dóbr Kościoła zawartych w słowie Bożym: każdy chrześcijanin ma prawo w obfitości otrzymywać duchowe dobra Kościoła, zwłaszcza pomoc słowa Bożego i sakramentów 26. Te stwierdzenia soborowe są zgodne z duchem Ewangelii, który bardzo dobrze wyraża się w słowach św. Pawła: Bóg [...] pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy (por. 1 Tm 2, 4). Jeżeli stwierdza się wszyscy, to na pewno i osoby niesłyszące, które zostały przecież wezwane do szczególnego naśladowania Chrystusa w niesieniu Jego krzyża. Troskę ojców soborowych o osoby niesłyszące można wnioskować także z słów dekretu o pasterskich zadaniach biskupów w Kościele: Specjalną troską należy otoczyć tych wiernych, którzy ze względu na warunki życia 23 B. Szczepankowski, Niesłyszący, dz. cyt. s Sobór Watykański II, konst. Lumen gentium, Sobór Watykański II, dekl. Gravissimum educationis, Sobór Watykański II, konst. Lumen gentium, Duszpasterstwo specjalne na przykładzie duszpasterstwa niesłyszących nie mogą dostatecznie korzystać z ogólnej zwykłej opieki duszpasterskiej proboszczów lub całkowicie są jej pozbawieni 27. Osoby głuchonieme czują się opuszczone przez duszpasterza, gdy ów przez brak znajomości języka migowego, a czasami i dobrej woli, pozostawia je samym sobie. Często znajdują się wówczas sekty, które po odpowiednich lektoratach języka migowego próbują zaopiekować się takimi osobami, wyprowadzając je z Kościoła. Czasem zastanawia i niepokoi brak zainteresowania i pomocy niesłyszącym ze strony duszpasterzy. Jeśli tak zróżnicowany pod względem etnicznym i klasowym Kościół w Ameryce 28 zaopiekował się całą falą emigrantów, wychodząc naprzeciw ich potrzebom religijnym, to znaczy, że można i trzeba dziś zająć się mniejszościami społecznymi. Potrzeba jest nagląca, bo chodzi o wieczne zbawienie ludzi, którzy nie mogą korzystać z propozycji duszpasterstwa ogólnego. Sobór przyczynił się niewątpliwie do działalności duszpasterzy Kościoła na rzecz osób z duszpasterstw specjalnych i wielu z nich twórczo służy. Przykładem jest św. Jan Paweł II, który w każdej ze swych licznych podróży znajdował czas, aby spotkać się z osobami niepełnosprawnymi czy upośledzonymi 29. W wystąpieniach cytował dokumenty soborowe, odnoszące się do opieki nad osobami chorymi i ubogimi. Napominał pełnosprawnych zgodnie z myślą soborową: Jako członkowie tej samej wspólnoty osoby niepełnosprawne mają prawo oczekiwać niezbędnej pomocy ze strony swoich zdrowych braci 30. Dziedziną życia Kościoła, w której ojcowie soborowi wywarli poważny wpływ również w zakresie duszpasterstwa niesłyszących, jest liturgia. Konstytucja o liturgii świętej zachęca do pełnego, czynnego i świadomego udziału w liturgii. W dokumencie tym czytamy: Duszpasterze powinni czuwać, aby czynności liturgiczne odprawiano nie tylko ważnie i godziwie, lecz także by wierni uczestniczyli w nich świadomie, czynnie i owocnie Sobór Watykański II, dekret Christus Dominus, Por. H. Sławiński, Między ciągłością a zmianą, Kraków 2008, s. 167n. 29 W. Chudy, Powołanie o
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks