Please download to get full document.

View again

of 91
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Een evenwicht tussen flexibele financiering en investeerdersbescherming

Category:

Science

Publish on:

Views: 5 | Pages: 91

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Equity crowdfunding Een evenwicht tussen flexibele financiering en investeerdersbescherming Pieter Lavens Onder wetenschappelijke onder begeleiding van Prof. Dr. Christoph Van der Elst en mevr. Ines Vandevelde
Transcript
Equity crowdfunding Een evenwicht tussen flexibele financiering en investeerdersbescherming Pieter Lavens Onder wetenschappelijke onder begeleiding van Prof. Dr. Christoph Van der Elst en mevr. Ines Vandevelde 1. INLEIDING While all our ancient beliefs are tottering and disappearing, while the old pillars of society are giving way one by one, the power of the crowd is the only force that nothing menaces, and of which the prestige is continually on the increase. The age we are about to enter will in truth be the era of crowds. 1 Gustave Le Bon 1. Zoals uit het citaat van LE BON blijkt, leven we in een tijdperk waarin het volk, the crowd centraal staat. Het onderwerp van deze masterproef sluit hier naadloos bij aan. Deze masterproef behandelt namelijk een aantal aspecten van equity crowdfunding, een specifieke vorm van het fenomeen crowdfunding. Crowdfunding is een actueel thema dat de laatste twee jaar regelmatig aan bod kwam in de media. 2 Bovendien stelde de regering in het regeerakkoord van 9 oktober 2014 dat ze zich zal inspannen om de financiering van projecten en ondernemingen via crowdfunding verder te stimuleren en de activiteiten van crowdfunding platformen beter te omkaderen. 3 Daarenboven wordt de specifieke vorm equity crowdfunding gezien als een alternatieve financieringswijze voor KMO s en start-ups die 1 Citaat van G. LE BON, in K. DE BUYSERE, O. GAJDA, R. KLEVERLAAN en D. MARON, in samenwerking met European Crowdfunding Network, A Framework for European Crowdfunding, oktober 2012, Zie oa (chronologisch): M. VAN MELCKEBEKE, KBC lanceert crowdfundingplatform, De Tijd 27 september 2014, 15; B. STAES, Heel Gent slaat aan het crowdfunden, De Standaard 18 februari 2015, 32; D. DE SMET, Crowdfunding wint eindelijk vaart, De Standaard 11 maart 2015, 27; D. DE SMET, Crowdfunding lukt alleen als je idee leeft, De Standaard maart 2015, E8-E9; F. DECEUNYNCK, Kleine belegger wordt business angel, De Standaard april 2015, E10. 3 Federaal regeerakkoord van 9 oktober 2014, _Regeerakkoord.pdf, Jura Falconis Jg. 52, , nr PIETER LAVENS na de financiële crisis moeilijk financiële steun vinden. 4 Op die manier heeft equity crowdfunding de potentie om te zorgen voor jobcreatie en economische groei. 5 Het hoeft dan ook geen betoog dat een masterproef over dit onderwerp maatschappelijk relevant is. 2. Hoewel equity crowdfunding heel actueel is, bestaat er op dit moment in België geen duidelijk juridisch kader dat het equity crowdfunding proces regelt. Deze masterproef heeft tot doel om na te gaan welke reglementering naar positief recht moet worden toegepast, of een aangepaste regelgeving noodzakelijk is en, zo ja, hoe die dan best wordt uitgewerkt. 3. De centrale onderzoeksvraag van deze masterproef is dan ook: Is er nood aan specifieke equity crowdfunding wetgeving en, zo ja, hoe moet die wetgeving dan worden uitgewerkt? Om een antwoord te vinden op deze centrale onderzoeksvraag, wordt ze verdeeld in vijf subvragen, waarbij elk deel een subvraag behandelt. Om te weten in welk kader equity crowdfunding moet worden gezien, is het ten eerste nuttig om equity crowdfunding te plaatsen onder het fenomeen crowdfunding in het algemeen. De eerste subvraag is: Wat houdt het fenomeen crowdfunding in het algemeen in en welke varianten bestaan er naast equity crowdfunding? In deel 2 (deel 1 omvat deze inleiding) wordt aldus bekeken wat crowdfunding in zijn algemene betekenis inhoudt en wat, naast equity crowdfunding de verschillende verschijningsvormen zijn. Als laatste onderdeel van deel 2 wordt de ontstaansgeschiedenis, de opkomst en de verdere ontwikkeling van equity crowdfunding besproken. Om te oordelen of specifieke equity crowdfunding wetgeving noodzakelijk is, moet worden bestudeerd welke wetgeving op dit moment van toepassing is op equity crowdfunding. De tweede subvraag luidt als volgt: Wat is het huidig juridisch kader voor equity crowdfunding in België? In deel 3 wordt bijgevolg het huidige Belgische kader voor equity crowdfunding besproken. Indien wordt vastgesteld dat de huidige reglementering niet volstaat, dan rijst ten derde de vraag hoe een specifieke equity crowdfunding wetgeving dan best wordt uitgewerkt. De derde subvraag luidt dus: Hoe ziet een specifieke equity crowdfunding wetgeving er best uit en wat houdt die in? In deel 4 wordt, vertrekkende vanuit de posities van de verschillende actoren bij het equity crowdfunding proces, bestudeerd wat de mogelijkheden zijn om een equity crowdfunding reglementering in te voeren. Daarbij wordt onder andere ook aandacht besteed aan de risico s die equity crowdfunding met zich meebrengt voor investeerders en aan de regulering van de Amerikaanse funding portals. Aangezien de praktische invulling van equity crowdfunding wordt beïnvloed door het vennootschapsrecht, is het noodzakelijk om te kijken hoe equity crowdfunding vennootschapsrechtelijk verloopt. De vierde subvraag is dan ook: Zijn er vennootschapsrechtelijke aspecten waarmee 4 P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) Jura Falconis Jg. 52, , nr. 3 EQUITY CROWDFUNDING rekening moet worden gehouden bij equity crowdfunding? In deel 5 worden een aantal vennootschapsrechtelijke regelingen besproken waarmee investeerders, ondernemers en equity crowdfunding platformen rekening moeten houden. Zo wordt aandacht besteed aan hoe een vennootschap kan worden opgericht bij equity crowdfunding, hoe de ondernemers de controle kunnen behouden over de verdere ontwikkeling van hun idee en hoe investeerders kunnen worden beschermd tegen het risico dat zij bij een succesvol equity crowdfunding project toch geen financiële return zouden ontvangen. Ten slotte rijst de vraag of het nuttig zou zijn om equity crowdfunding op Europees niveau te regelen. De laatste subvraag is dan ook: Is er nood aan een Europees kader voor equity crowdfunding? In deel 5 wordt kort bekeken of een Europees initiatief wenselijk is. Tot slot wordt in de conclusie (deel 6) een algemeen besluit geformuleerd dat een antwoord geeft op de centrale onderzoeksvraag. 4. De onderzoeksmethode bij het bestuderen van deze onderzoeksvragen bestaat vooreerst uit het bestuderen van de Belgische wetteksten en rechtsleer die betrekking hebben op equity crowdfunding. Aangezien deze op dit moment vrij beperkt zijn, wordt daarnaast hoofdzakelijk beroep gedaan op de Amerikaanse rechtsleer. Nu en dan worden ook een aantal bronnen uit Nederland en Frankrijk gebruikt, maar dit is eerder beperkt. Tot slot worden ook een aantal teksten van de Europese Unie over equity crowdfunding bekeken. Voor de verdere uitwerking van de subvragen die betrekking hebben op het Belgische positieve recht, kan uiteraard wel beroep worden gedaan op de Belgische rechtsleer en, in mindere mate, rechtspraak. 5. Het is belangrijk om aan te geven dat met deze masterproef geen allesomvattende bespreking van equity crowdfunding wordt beoogd. In deze masterproef wordt aandacht besteed aan een aantal financieel- en vennootschapsrechtelijke aspecten van equity crowdfunding, waarbij opmerkingen en voorstellen worden geformuleerd. Daarbij is het onmogelijk om rekening te houden met alle andere aspecten zoals antiwitwaswetgeving, fiscale wetgeving, boekhoudwetgeving, privacywetgeving en andere wetgeving. Jura Falconis Jg. 52, , nr PIETER LAVENS 2. SITUERING VAN EQUITY CROWDFUNDING 6. In dit deel wordt een antwoord gezocht op de eerste subvraag: Wat houdt het fenomeen crowdfunding in het algemeen in en welke varianten bestaan er naast equity crowdfunding? Daarbij wordt eerst bekeken wat de algemene term crowdfunding inhoudt. 6 Om equity crowdfunding goed te kunnen plaatsen ten opzichte van de andere vormen van crowdfunding wordt vervolgens kort ingegaan op de verschillende verschijningsvormen van crowdfunding. 7 In het laatste onderdeel van dit deel wordt aandacht gegeven aan de ontstaansgeschiedenis, de recente sterke opkomst die het fenomeen equity crowdfunding heeft gekend en de noodzaak aan een wettelijk kader voor de verdere ontwikkeling ervan CROWDFUNDING ALS OVERKOEPELENDE TERM 7. De term crowdfunding 9 wordt door de Oxford Dictionary gedefinieerd als: The practice of funding a project or venture by raising money from a large number of people who each contribute a relatively small amount, typically via the Internet. Vrij vertaald betekent dit: De praktijk van het financieren van een project of onderneming door het inzamelen van geld bij een grote groep van mensen die elk een relatief kleine bijdrage leveren, gewoonlijk via het internet. In de rechtsleer omschrijven heel wat auteurs crowdfunding als een alternatieve financieringswijze waarbij een onderneming, een artiest, een persoon of een groep van personen een bepaalde activiteit probeert te financieren door beroep te doen op het publiek in zijn geheel. 10 Volgens de meerderheid is hierbij kenmerkend dat een groot aantal mensen elk een 6 Zie deel Zie deel Zie deel In sommige krantartikels wordt volksfinanciering gebruikt als Nederlandstalige benaming voor crowdfunding. In de Franse rechtsleer wordt crowdfunding ook wel financement participatif of financement par la foule genoemd, zie D. RAES, Le crowdfunding: un mode de financement issu de la pratique, in M. GREGOIRE, Le droit bancaire et financier en mouvement, Brussel, Bruylant, 2013, (85) 92, nr. 5; S. DECOSTER en C. LEWALLE, Le crowdfunding: réglementation applicable, enjeux et perspectives, Rev.banc.fin. 2014, (455) 455; T. BONNEAU, La régulation du crowdfunding dans le monde, RISF 2014, afl. 2, (3) D. RAES, Le crowdfunding: un mode de financement issu de la pratique, in M. GREGOIRE, Le droit bancaire et financier en mouvement, Brussel, Bruylant, 2013, (85) 92, nr. 5; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) 468; S. DECOSTER en C. LEWALLE, Le crowdfunding: réglementation applicable, enjeux et perspectives, Rev.banc.fin. 2014, (455) Jura Falconis Jg. 52, , nr. 3 EQUITY CROWDFUNDING kleine bijdrage levert. 11 Deze omschrijving valt samen met de definitie uit de Oxford Dictionary. 8. Het fenomeen waarbij individuen of groepen zich wenden tot het grote publiek om geld in te zamelen voor een bepaald doel, is niet nieuw 12 en omvat daarenboven heel verscheiden activiteiten: de wafelenbak van de plaatselijke jeugdbeweging, sponsortochten en allerhande inzamelacties voor goede doelen, alsook de oprichting van een naamloze vennootschap 13 vallen hier bijvoorbeeld allemaal onder. De term crowdfunding is met andere woorden een nieuwe, moderne naam die al lang bestaande praktijken omvat. 9. Deze nieuwe, moderne benaming voor dit fenomeen valt samen met de opkomst van het internet en de sociale media. Hierdoor zijn de mogelijkheden om het grote publiek aan te spreken enorm toegenomen. 14 Meer en meer maken de crowdfunding initiatieven gebruik van het internet 11 Europese Commissie, Consultation document, Crowdfunding in the EU Exploring the added value of potential EU Action, 3 oktober 2013, 3; C. S. BRADFORD, Crowdfunding and the federal securities laws, Colum. Bus. L. Rev. 2012, Vol. 2012, (1) 10; E. MOLLICK, The dynamics of crowdfunding: An exploratory study, J. of Business Venturing 2014, Vol. 29, (1) 2; J. J. WILLIAMSON, The JOBS Act and Middle-Income Investors: Why It Doesn t Go Far Enough, Yale L. J , Vol. 122, (2069), ; P. BELLEFLAMME, T. LAMBERT en A. SCHWIENBACHER, Crowdfunding: Tapping the right crowd, J. of Business Venturing 2013, Vol. 29, (585) 589; P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) C. S. BRADFORD, Crowdfunding and the federal securities laws, Colum. Bus. L. Rev. 2012, Vol. 2012, (1) 11; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) 468; K. DE BUYSERE, O. GAJDA, R. KLEVERLAAN en D. MARON, in samenwerking met European Crowdfunding Network, A Framework for European Crowdfunding, oktober 2012, 9; S. DECOSTER en C. LEWALLE, Le crowdfunding: réglementation applicable, enjeux et perspectives, Rev.banc.fin. 2014, (455) D. MEULEMANS en C. CALLENS, Krachtlijnen van de Wet van 22 april 2003 op de openbare aanbieding van effecten, T.Fin.R. 2005, afl. 3, (1106) 1106, nr C. LEWALLE, Publication, par la FSMA, de deux communications relatives au crowdfunding, Bank Fin. 2012, afl. 3-4, (224) 224; S. J. CHOI, Gatekeepers and the internet: rethinking the regulation of small business capital formation, J. Small & Emerging Bus. L. 1998, Vol. 2, (27) 35-41; K. E. WILSON en M. TESTONI, Improving the role of equity crowdfunding in Europe s capital markets, Bruegel Policy Contribution 2014, afl. 9, 2; K. DE BUYSERE, O. GAJDA, R. KLEVERLAAN en D. MARON, in samenwerking met European Crowdfunding Network, A Framework for European Crowdfunding, oktober 2012, 9; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) 469; M. VITINS, Crowdfunding and Securities Laws: What the Americans are Doing and the Case for an Australian Crowdfunding Exemption, J.L. Inf. & Sci , Vol. 22, (92) 94; S. DECOSTER en C. LEWALLE, Le crowdfunding: réglementation applicable, enjeux et perspectives, Rev.banc.fin. 2014, (455) 456. Jura Falconis Jg. 52, , nr PIETER LAVENS en van internetplatformen om investeerders of sponsors te zoeken. 15 Deze internetplatformen krijgen de benaming crowdfunding platform en spelen een centrale rol bij de opmars en het succes van het fenomeen crowdfunding. 16 Daardoor wordt de nieuwe, moderne benaming door veel mensen enkel geassocieerd met het inzamelen van geld via dergelijk internetplatform, terwijl dit slechts één van de mogelijke manieren is om het grote publiek aan te spreken VERSCHILLENDE VERSCHIJNINGSVORMEN VAN CROWDFUNDING 10. Crowdfunding, zoals hierboven beschreven, 17 is een term die een hele reeks activiteiten overkoepelt. In de rechtsleer vinden we dan ook meerdere opdelingen in verschillende categorieën. De rechtsleer maakt hoofdzakelijk een onderscheid op basis van hetgeen de crowd verwacht terug te krijgen voor hun bijdrage. 18 Op basis van ditzelfde kenmerk, stellen auteurs verschillende onderverdelingen voor. Sommige auteurs komen tot een onderverdeling in vier types, 19 anderen onderscheiden dan weer vijf categorieën 20 en nog anderen maken zelfs een opdeling met twaalf varianten D. RAES, Le crowdfunding: un mode de financement issu de la pratique, in M. GREGOIRE, Le droit bancaire et financier en mouvement, Brussel, Bruylant, 2013, (85) 94, nr. 10; FSMA, Mededeling van 12 juli 2012, Reglementair kader voor crowdfunding, FSMA_2012_15, 5, voetnoot 9; P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) C. S. BRADFORD, Crowdfunding and the federal securities laws, Colum. Bus. L. Rev. 2012, Vol. 2012, (1) Zie deel C. S. BRADFORD, Crowdfunding and the federal securities laws, Colum. Bus. L. Rev. 2012, Vol. 2012, (1) 14-27; E. MOLLICK, The dynamics of crowdfunding: An exploratory study, J. of Business Venturing 2014, Vol. 29, (1) 3-4; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) E. MOLLICK, The dynamics of crowdfunding: An exploratory study, J. of Business Venturing 2014, Vol. 29, (1) 3-4; KPMG en STIBBE, Crowdfunding: actiegericht onderzoek tot stimuleren van crowdfunding als financieringswijze van (startende) ondernemingen via het opzetten van een digitaal en kennisplatform, 2 augustus 2013, 11; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) 470; P. BELLEFLAMME, T. LAMBERT en A. SCHWIENBACHER, Crowdfunding: Tapping the right crowd, J. of Business Venturing, Vol. 29, (585) 588; P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) C. S. BRADFORD, Crowdfunding and the federal securities laws, Colum. Bus. L. Rev. 2012, Vol. 2012, (1) 14-15; M. VITINS, Crowdfunding and Securities Laws: What the Americans are Doing and the Case for an Australian Crowdfunding Exemption, J.L. Inf. & Sci , Vol. 22, (92) K. DE BUYSERE, O. GAJDA, R. KLEVERLAAN en D. MARON, in samenwerking met European Crowdfunding Network, A Framework for European Crowdfunding, oktober 2012, Jura Falconis Jg. 52, , nr. 3 EQUITY CROWDFUNDING Om een duidelijk overzicht te krijgen van de verschillende vormen van crowdfunding wordt trapsgewijs te werk gegaan met een indeling met twee niveaus, waarbij elke hoofdcategorie wordt onderverdeeld in subcategorieën. 22 Zoals vermeld, wordt de hoofdindeling gemaakt op basis van wat de crowd verwacht terug te krijgen voor hun bijdrage. Daarbij worden vier hoofdcategorieën onderscheiden: donaties, 23 investeringen met een niet-financiële tegenprestatie, 24 leningen 25 en financiële participaties. 26 Vervolgens delen we deze vier hoofdcategorieën verder in volgens de specifieke bedoelingen en investeringsredenen 27 van de investeerders Donaties (donation-based crowdfunding) 11. Crowdfunding initiatieven binnen de categorie van de donaties worden gefinancierd door bijdragen van mensen die daarvoor niets terugkrijgen. 28 In deze categorie bevinden zich bijvoorbeeld de meeste inzamelacties voor goede doelen, sociale projecten en kunst. 29 De vraag of binnen deze categorie nog verdere onderverdelingen kunnen worden gemaakt valt buiten het bestek van deze masterproef Investeringen met niet-financiële tegenprestatie (rewards-based crowdfunding sensu lato) 12. Crowdfunding initiatieven binnen deze categorie worden gefinancierd door bijdragen van mensen die daarvoor wel iets (reward) terugkrijgen. Wat ze terugkrijgen is echter geen financiële tegenprestatie. De investeerders worden beloond voor hun investering met iets materieels. Op basis van wat de investeerders terugkrijgen maakt de literatuur hier een onderscheid tussen koop-verkopen en beloningen. 22 Europese Commissie, Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, Unleashing the potential of Crowdfunding in the European Union, COM (2014) 172 final, 27 maart 2014, communication_en.pdf, Zie nr Zie nrs Zie nrs Zie nrs L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) C. LEWALLE, Publication, par la FSMA, de deux communications relatives au crowdfunding, Bank Fin. 2012, afl. 3-4, (224) 224; P. BELLEFLAMME en T. LAMBERT, Crowdfunding: Some Empirical Findings and Microeconomic Underpinnings, Bank Fin. 2014, afl. 4, (288) E. MOLLICK, The dynamics of crowdfunding: An exploratory study, J. of Business Venturing 2014, Vol. 29, (1) 3; L. COLEBUNDERS, Crowdfunding: waarom, soorten en werking, Bank Fin. 2014, afl. 6, (468) 469. Jura Falconis Jg. 52, , nr PIETER LAVENS a. Koop-verkopen (pre-purchase or pre-sale crowdfunding) 13. De koop-verkopen omvatten de crowdfunding initiatieven waarbij de investeerders een bepaald bedrag betalen in ruil voor het verkrijgen van een nog te vervaardigen product, waarbij de waarde van de investering min of meer overeenkomt met de waarde van het verkregen product. Dit is met andere woorden een koop-verkoop van een nog te vervaardigen product. De investeerders betalen namelijk een bepaalde bijdrage waarvoor zij in ruil een nog te vervaardigen product verwerven. 30 Praktisch werkt dit als volgt: een ondernemer plaatst zijn idee voor het vervaardigen van een bepaald product op een internetplatform en vermeldt daarbij het bedrag dat hij nodig heeft om het product te kunnen produceren en op de markt te brengen. Geïnteresseerde investeerders kunnen dan een bepaald deel van het gevraagde bedrag investeren en in ruil daarvoor krijgen ze een exemplaar van het geproduceerde product. Om investeerders aan te moedigen om te investeren, is het gevraagde b
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks