Please download to get full document.

View again

of 12
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII(ALBO) HEIDEGGER A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII

Category:

Spiritual

Publish on:

Views: 10 | Pages: 12

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
IDEA Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych XXII Białystok 2010 VLADIMÍR LEŠKO (Koszyce) HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII(ALBO) HEIDEGGER A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII Przez
Transcript
IDEA Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych XXII Białystok 2010 VLADIMÍR LEŠKO (Koszyce) HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII(ALBO) HEIDEGGER A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII Przez licznych filozofów, i to nie tylko heideggerystów, Bycie i czas Martina Heideggera wciąż uważane jest za jedną z najważniejszych prac dwudziestego wieku. Często w literaturze fachowej pomija się natomiast fakt, że jej autor już na początku lat czterdziestych ubiegłego wieku zajął wobec swego dzieła zdecydowanie krytyczne stanowisko, które może przypominać Wittgensteinowskie odrzucenie Traktatu logiczno-filozoficznego. Jednak, w odróżnieniu od Wittgensteina, podjął on próbę starannego ukrycia tego faktu przed fachową publicznością. Przedmiotem mojego studium jest przedstawienie ważnych powodów takiego właśnie postępowania Heideggera. WUwagachwstępnychdosiódmegowydaniaByciaiczasuz1953roku, Martin Heidegger pisze, że wyrażenie pierwsza część, które pojawiało się we wszystkich poprzednich wydaniach, ostatecznie zostało porzucone. I zaraz potem dodaje, że po dwudziestu pięciu latach od ukazania się pierwszego wydania, bez ponownego opracowania części pierwszej, nie można dołączyć drugiej połowy. Heidegger ma na myśli próbę samokrytyki, która miałaby zarazem zabezpieczyć to, co możliwe jest jeszcze do uratowania. Tak zatem przedstawia się jedyna droga, której podjęcie według Heideggera jest konieczne, jeżeli kwestia bycia ma pozostaćżywa 1.W1942roku,wliściedopisarzaMaxaKommerella,owieleradykalniejoceniłswedzieło: Bycieiczasbyłoporażką 2.Ztymstwierdzeniem 1 WpolskimwydaniuByciaiczasuniemawspomianchprzezautoraVorbemerkung(przyp. tłum).por.m.heidegger,bytíačas,prel.i.chvatík,p.kouba,m.petříčekjr.aj.němec, Praha2008,s.7. 2 Cyt.zaG.Figal,ÚvoddoHeideggera,prel.V.Zátka,Praha2007,s.48. 64 VLADIMÍR LEŠKO należy się zdecydowanie zgodzić. Niemniej jednak potrzebna jest historyczno-filozoficzna analiza, by wykazać, w czym leży sedno porażki Heideggera, dlaczego to ambitne dążenie filozoficzne nie mogło skończyć się inaczej. Heidegger jest zupełnie świadomy, że jego filozoficzne dzieło nie mogło zrealizować wyznaczonego przezeń celu, że musi on poszukiwać innego sposobu jego realizacji. Nadal otwarte pozostaje pytanie, w jaki sposób miałaby być na nowo opracowana pierwsza część Bycia i czasu, a także jak można by dołączyć do niejdrugą,zaplanowanączęść 3.Aleodrazuwsposóbnieuniknionypowstałby nowy, poważny problem. Nawet jeżeli Heideggerowi udałoby się ponownie napisać pierwszą część pracy, to tym razem porażką zakończyłaby się druga przygotowana część, czyli podstawy fenomenologicznej destrukcji dziejów ontologii, których motyw przewodni stanowi problematyka temporalności. Zakończenie Bycia i czasu analizami filozofii Kanta, Descartesa i Arystotelesa byłoby po prostu ślepą uliczką, ponieważ przede wszystkim uniemożliwia to, z wielu istotnych powodów, urzeczywistnienie tego, by kwestia bycia pozostała żywa, tj. filozoficznego przemyślenia bycia bez bytu. Heidegger stopniowo doszedł do wniosku, że jeżeli ma znacząco wkroczyć na drogę poszukiwania odpowiedzi na pytanie o bycie, to wymienionych wyżej filozofów muszą zastąpić inni. Tymi innymi w rzeczywistości okazali się: Hegel, Leibniz oraz Heraklit i Parmenides. Niekonsekwencja Heideggera, polegająca na tym, iż zbyt wiele czasu stracił na możliwym urzeczywistnieniu pierwszej opublikowanej koncepcji w Byciu i czasie, kontynuowanej w pracy Kant a problem metafizyki(1929), prowadzi w końcu do zaskakującego paradoksu. Wyrażony został on w takiej formie: Byt znamy ale bycie? Czy próba określenia bycia czy choćby uchwycenie go nie przyprawia nas o zawrót głowy? Czy bycie nie jest czymś w rodzaju nicości? Rzeczywiście, takwłaśniepowiadasamhegel:»czystebycieiczystanicośćsątymsamym«4. Heidegger wyraźnie dostrzega konsekwencje tego faktu w tym, że radykalniej niż dla kogokolwiek przedtem, filozofia stała się dla Hegla logiczną metafizyką. Dlatego musimy stwierdzić, że Heideggerowskie dzieło Kant a problem metafizyki nie mogło skończyć się inaczej, niż tylko filozoficznym peanem na cześć Hegla. To,copowiodłosięw1929roku,powtórzysiętrzydzieścilatpóźniejwartykule Kanta teza o byciu(1962), zakończonym w podobny sposób. Kantowska teza o byciu została opracowana przez Heideggera w kontekście rozumienia bycia jako absolutnegopojęcia.zatemwszystkoto,cojestistotnewfilozofiikantaitakwrezultacie kieruje nas w stronę Hegla. Oczywiście, nie są to wszystkie perspektywy, z jakich można efektywnie patrzeć na filozofię Kanta w XX wieku. Wśród innych 3 Por.M.Heidegger,Bycieiczas,tłum.B.Baran,Warszawa2008,s M.Heidegger,Kantaproblemmetafizyki,tłum.B.Baran,Warszawa1989,s.252. HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII zpewnościąwyróżniasięinterpretacjaneokantowska 5,filozofiaanalitycznatakże nie jest zupełnie bez znaczenia. Zdaniem Eugena Andreanského, w ramach filozofii analitycznej wpływ ten widoczny jest nie tylko w czysto historyczno-filozoficznychrekonstrukcjach,aletakżepodczastworzeniawłasnychkoncepcji(...) 6. Günter Figal, jeden z najważniejszych obecnie badaczy filozofii Heideggera, w swej pracy Wstęp do Heideggera słusznie zauważa, iż ten, kto chce rozumieć sposób filozofowania Heideggera, musi poddać się eksperymentalnemu charakterowi jego dzieła. Dostęp do niego znajdziemy przede wszystkim w miejscach przełomów i zwrotów. W tych miejscach widać, z jaką konsekwencją Heidegger realizuje swój problem oraz jak jest przygotowany, by w przypadku niepowodzenia,natychmiastsformułowaćgoinaczej 7.Możnasięzgodzićztąteząbez zastrzeżeń. To samo zresztą dotyczy następnego twierdzenia Figala: Kto chce zrozumieć filozofię Heideggera, nie może zadowolić się tym, by zrozumieć tylko samego Heideggera. Do swych licznych i często przy tym najważniejszych myśli doszedł Heidegger zwracając się ku innym filozofom, rozwijając ich poprzez interpretacje tekstów. Dla filozofii Heideggera charakterystyczne jest właśnie to, że stworzył on swą własną, nadzwyczaj oryginalną metodę interpretacji tekstów. Wprowadzenie do Heideggera nie jest zatem możliwe bez tego, abyśmy również nie mówili o Heglu, Husserlu i Diltheyu, Arystotelesie i Platonie, Hölderlinie i Nietzschem,czyErnstcieJüngerze 8. Nie ze wszystkim jednak w interpretacji Figala możemy się zgodzić. Figal stwierdza: Przy tym najważniejszymi są Arystoteles i Platon. Wszelka próba zrozumienia Heideggera niezależnie od klasycznej filozofii greckiej będzie skazana naporażkę 9.Niestety,tezytejniemożnautrzymać.Prawdąjest,żeznaczenie filozofii Platona i Arystotelesa dla filozofii Heideggera na początku lat trzydziestych dwudziestego wieku jest ogromne, z czasem jednak wyraźnie maleje. Po zwrocie stopniowo najważniejszymi z greckich filozofów stają się bez wątpienia Heraklit i Parmenides. Dlatego musimy skorygować ocenę Figala, i powiedzieć, że wszelka próba zrozumienia filozofii Heideggera niezależnie od filozofii przedsokratejskiej(anaksymander, Heraklit i Parmenides) pozostanie bezskuteczna. Jednak Heraklit oraz Parmenides nie stali się przedmiotem jego zainteresowania, mówiąc 5 Por.A.J.Noras,Kantaneokantyzmbadeńskiimarburski,Katowice E.Andreanský,ObrazKantavanalytickejfilozofii,w:Kantovodkazvkontextefilozofickej prítomnosti, ed. L. Belás, Prešov 2005, s. 111; por. także E. Andreanský, Premeny transcendentalizmu v analytickej filozofii, Prešov 2008, s, 80 91; E. Andreanský, Kant v dimenziách filozofie mysle,w:človek dejiny kultúraiii,eds.l.belás,e.andreanský,prešov2009,s, G.Figal,ÚvoddoHeideggera...,wyd.cyt.,s.9. 8 Tamże. 9 Tamże. 66 VLADIMÍR LEŠKO metaforycznie,samiwsobieidlasiebie.poto,bymożnabyłowpełniukazaćich filozoficzne znaczenie, należy skonfrontować ich myślenie z filozofią Hegla. Do czego jest zatem konieczna taka historyczno-filozoficzna konfrontacja Heideggera z Heglem? Przede wszystkim do wyeksponowania dwóch kluczowych problemów: 1) filozofii dziejów filozofii; 2) zrozumienia, że sens filozofii nie może być osiągnięty bez odpowiedzi na pytanie: czym jest bycie. Bardzo dobrze rozumie to Figal, kiedy pisze, że już Filozofia dziejów Hegla pokazuje, jak można udostępnić tradycyjne teksty w taki sposób, iż interpretuje się je w kategoriach współczesnej terminologii i ujęcia problemowego: Heglowskie rozumienie staje się dla Heideggerawiążące 10.Pozostajesięztymjedyniezgodzić,alepowstajeproblemze zrozumieniem, a następnie także z ukazaniem tego, co zbliża Heideggera do Hegla. Za najważniejsze należy uznać wyznaczenie, a następnie treściowe wypełnienie filozofii dziejów filozofii, która stanowi najważniejszy motyw osiągnięcia znaczącej drogi poznania zarówno dla Heglowskiej, jak i Heideggerowskiej wypowiedzi ontologicznej 11. Istotę filozofii dziejów filozofii najwyraźniej jak dotychczas przedstawił w 1942 rokujanpatočka 12.Filozofia dziejów filozofiistanowiwyjątkowymetateoretyczny ruch historyczno-filozoficznego myślenia, którego sensem nigdy nie jest zewnętrzno-empiryczna historyczno-filozoficzna analiza, ale odnalezienie wewnętrznej jedności dziejów filozofii z najważniejszymi logiczno-ontologicznych problemami. Wyznacza ona wspólną filozoficzną platformę dla Hegla i Heideggera. Jeżeli tego nie dostrzeżemy, to stracimy decydującą możliwość zrozumienie ich wzajemnego, nie podlegającego wątpliwości, myślowego związku. Zapewne najzwięźlej swoje teoretyczne stanowisko filozofii dziejów filozofii przedstawił Hegel w 86 Małej logiki: (...) zasadnicza treść dziejów filozofii nie odnosi się do czegoś przeszłego, lecz jest wieczna i istotnie obecna, a wynik tych dziejów nie przedstawia galerii błędów ludzkiego ducha, lecz raczej panteon bogów.tymibogamisąjednakróżnestopnieidei,wynurzającesięposobiewdialektycznym procesie rozwoju(...) początek logiki zbiega się zatem z początkiem właściwych dziejów filozofii. Ów początek znajdujemy w filozofii eleackiej, a konkretnie u Parmenidesa, który rozumie absolut jako byt, mówiąc: istnieje tylko byt, niebyt nie może istnieć. Należy uznać to za właściwy początek filozofii, ponieważ 10 Tamże,s Por.M.Heidegger,Czasibycie,w:M.Heidegger,Kurzeczymyślenia,tłum.J.Mizera,Warszawa 1999, s. 5 35; por. M. Ješič, Husserlova transcendentálna fenomenológia a Descartes I, Filozofia, r. 61, 2006, č , s. 9 99, ; M. Ješič, Husserlova transcendentálna fenomenológia a Descartes II, Filozofia, r. 61, 2006, č. 6, s Por.J.Patočka,Dějepisfilosofieajejíjednota, Českámysl,36,1942,č.2,s.61;por. także V. Leško, Filozofia dejín filozofie, Prešov s. 254 n. HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII filozofia jest w ogóle myślącym poznawaniem i tu po raz pierwszy czyste myślenie uprzedmiotowiającsię uchwyciłosamosiebie 13. Główny rdzeń swej filozofii dziejów filozofii Heidegger bodaj najspójniej przedstawiłjużw1922rokuwtakiejotopostaci: Dziejefilozofiisą(...)dlabadań filozoficznych przedmiotem możliwym do przyjęcia wtedy i tylko wtedy, gdy nie poddają się różnorodnym efektownym przejawom, ale temu, co jest w swej radykalnej jasności godne myślenia, a nauka tak rozumiejąca teraźniejszość nigdy nie wzbogaca wiedzy, lecz idzie dokładnie w przeciwnym kierunku, do niej samej, w celu spotęgowania jej problematyczności(...). W drodze powrotnej od Arystotelesa do jego poprzedników można będzie także rozważyć Parmenidesa teorię o byciu oraz zrozumieć ją jako decydujący krok, który wyznaczył sens i los zachodniejontologiiilogiki 14.Uświadomieniesensuzachodniejontologiiilogiki stanowi wspólny filozoficzny cel tak Hegla, jak i Heideggera. Ale każdy z nich realizował to na swój niepowtarzalny sposób. Dopóki jakikolwiek badacz dzieła Heideggera nie dostrzeże(a to się niestety przydarzyło Figalowi) owej wspólnej filozoficznej przestrzeni wyznaczającej początek zachodniej ontologii i logiki, dopóty nie można ani zrozumieć, ani ukazać tego,coheideggermiałnamyśli,kiedymówiłoheglu,iżbyłonostatnimwielkim Grekiem. W najbardziej przekonywujący sposób dowód owego doniosłego filozoficznego powinowactwa(bliskości) Hegla z filozofią antyczną przedstawił Heidegger w swym wykładzie Hegel a Grecy(1958). Filozofia dziejów filozofii Hegla jest zdominowana przez kategorię rozwoju i zasadę historycyzmu, bez których autor nie mógłby w ogóle przedstawić swej teorii. Heidegger uważał inaczej. Najcelniej przedstawił to w swych wykładach z semestru zimowego 1927/1928 roku, które opublikowane zostały pod tytułem Fenomenologiczna interpretacja Krytyki czystego rozumu Kanta: Rozwój filozofii nie ma charakteru postępu, ale stara się rozwijać i wyjaśniać stale kilka tych samych problemów, jest niezależną, wolną i zasadniczą walką ludzkiej egzystencji z ciemnością, która w niej stale dochodzi do głosu. A każde wyjaśnienie odkrywa tylko nowe przepaści. Milczenie i upadek filozofii nie oznacza zatem końca postępu, lecz zapomnienie centrum. Dlatego wszelkie filozoficzne odrodzenie jest przebudzeniemsiępodczaspowrotudotegosamegomiejsca 15. Dziesięć lat później, w wykładzie Europa i filozofia niemiecka Heidegger ponownie przypomina, że: Do istoty filozofii należy, że o tym samym mówi stale 13 G.W.F.Hegel,Logika,prel.T.Münz,Bratislava1961,s M.Heidegger,RozvrhfenomenologickéinterpretaceAristotela,prel.I.Chvatík,Praha2008, s. 12, 33; por. także H.-G. Gadamer, Heideggerův teologický spis z mládí, w: M. Heidegger, Rozvrh fenomenologické interpetace Aristotela, wyd. cyt., s M. Heidegger, Fenomenologická interpretace Kantovy Kritiky čistého rozumu, prel. J. Kuneš, Praha 2004, s 68 VLADIMÍR LEŠKO to samo. A najważniejszymi, wyróżniającymi się myślicielami są ci, którym się to udało. Oznacza to, że: właściwe dzieje filozofii są dziejami tylko kilku prostych pytań. Rzekome dowolne bogactwo stanowisk oraz wymienność systemów jest zatemwzasadzietylkoiwyłącznietymsamymjednymjedynym,takjakjesttego zdolnydoświadczyćdokładnietenanieinnymyśliciel 16. Zrozumienie początków filozofii greckiej, a tym samym filozofii zachodniej w ogóle, jest w decydujący sposób dla Heideggera połączone z właściwym rozumieniem słów, jakimi Grecy określali bycie i prawdę. We wczesnej filozofii greckiej podstawowym słowem dla oznaczanie bycia było ϕύσις. Tutaj jednak powstaje pierwszy poważny błąd w rozumieniu wczesnej filozofii greckiej, jeżeli wprost pojmujemy ją jako filozofię przyrody. Jak dowodzi Heidegger pogląd ten jest nieporozumieniem. Powód jest oczywisty. Φύσις oznacza: wykiełkowanie na przykład wykiełkowanie róży w znaczeniu wychodzenia na jaw, wschodzenie, wydawania się;wydawaćsię takjakmówimy:książkazostaławydana,jesttu.wϕύσις pobrzmiewa Grekom nazwa dla bycia: prezentuje się i równocześnie pozostaje nieruchome. Dopiero w byciu, tj. w tym, co tu pozostaje nieruchome i spoczywa samo w sobie, w greckich rzeźbach i greckich świątyniach, życie tego narodu osiąga bycie,jasneipoważnetrwanie;owerzeźbyiświątynieniesąaniimitacją,aniwyrazemczegoś,aleustanowionymimocamiiprawamigreckiegobycia 17. Rozpoznając dalej problem bycia, Heidegger próbuje obalić jedną z najbardziej błędnych interpretacji wczesnej filozofii greckiej, która uwidacznia sprzeczność filozoficznych teorii Heraklita i Parmenidesa. I tak, jeżeli Heraklit rzekomo miał ponad bycie przekładać stawanie, tak Parmenides z kolei nad stawianie wynosił bycie. Tak wyrażony pogląd Heidegger stanowczo odrzuca. Parmenides mówi wyłącznieobyciujakoojednymitymsamym,ponieważwie,żebyciejest nieustanniezagrażającympozorem,którynależydoniegojakcień 18.Heraklit przeciwnie, mówi o stawianiu tylko dlatego, by włączyć go do Jednego, do jedności bycia, którym jest λóγoς. Jednak w tym przypadku λóγoς nie oznacza, jak się to później tłumaczyło, rozum i mowę, ale zbieranie, pierwotne skupienie wszelkich przeciwieństwdojednego(...) 19. Heraklit i Parmenides to filozofowie, którzy jak zauważa Heidegger poszukują tego samego, lecz z przeciwnych stron, ponieważ myślą oni o bycie nie w kontekście pozoru i stawiania, ale równocześnie z niezmienności. Przy takim początku nie było można jednak pozostać; ponieważ początek ten nie jest 16 M.Heidegger, Evropa a německá filosofie, preli.šnebergová, J.Šindelář, Filosofický časopis,r.44,1996,č.1,s Tamże,s Tamże,s Tamże. HEIDEGGER, BYCIE I CZAS A PROBLEM DZIEJÓW FILOZOFII jak zamierzam wyjaśnić później, zawładnięty rozwojem czymś niedoskonałymimałoznaczącym,alejesttym,conajwiększewcałościswojejtreści 20. W tym jednoznacznie została wyrażona zasadnicza różnica między Heglowskim i Heideggerowskim rozumieniem dziejów filozofii. Podczas gdy dla Hegla rozumienie dziejów filozoficznego myślenia nie jest możliwe bez kategorii rozwoju, dla Heideggera takie założenie absolutnie jest nie do przyjęcia. Tym, o czym będzie starał się nas przekonać autor Bycia i czasu, nieprzerwanie aż do końca swej kariery, to przeświadczenie, że najtrudniejsze w filozofii jest zachowanie początku. W ten sposób chciał wyrazić fakt, że zasadnicze określenie bycie i prawdy przeszło przemianę, która wprawdzie zakłada początek, ale jużgonieprzezwycięża 21.ZerwaniezpoczątkiemHeideggerjednoznaczniewiąże z Platonem i Arystotelesem. W 1936 roku jest Heidegger niezłomnie przekonany późniejtęocenęzmieni żenalogicehegla kończysiędrogafilozofiizachodniejodplatonaiarystotelesa,aleniedrogaodjejpoczątku.tentuniepolega na tym, aby został przezwyciężony a dzięki spojrzeniu wstecz stał się wyłącznie osiągalny ze stanowiska, które się od niego odwróciło, to znaczy, którego go nie doświadczyło 22. W trzech obszernych seriach wykładów poświęconych kolejno AnaksymandrowiiParmenidesowi(1923) 23,Parmenidesowi(1942) 24 orazheraklitowi(1944) 25 podjął Heidegger ogromny wysiłek, by zmierzyć się z interpretacją początków zachodniej filozofii. Naczelną strategią wspomnianych wyżej wykładów była próba zbadania rozległej przestrzeni początków zachodniego myślenia, kładąc nacisk na problemprawdybyciaorazcelumyśleniametafizycznego 26.Stanowiąonepomost dotego,cozostałopóźniejwwykładziecotojestfilozofia?z1955rokuwypowiedziane wprawdzie krótko, ale zdecydowanie: Heraklit i Parmenides nie byli jeszcze»filozofami«.dlaczego?ponieważbyli»bardziej«myślicielami 27.Słowa bardziej nie użył w tym przypadku Heidegger po to, by ocenić filozoficzny rezultat, ale po to, by ukazać drogę do innego wymiar myślenia. Heraklit i Parmenides byli większymi myślicielami w tym sensie, że pozostawali jeszcze w zgodności 20 Tamże. 21 Tamże,s Tamże,s Por.M.Heidegger,DerAnfangderabendländischenPhilosophie(AnaximanderundParmenides), GA Bd. 35, Frankfurt am Main Por.M.Heidegger,Parmenides,GABd.54,FrankfurtamMain Por.M.Heidegger,Herakleitos,GA55,FrankfurtamMain Por.tamże,s.378in.;por.takżeM.Heidegger,Przyczynkidofilozofii.(Zwydarzenia), tłum. B. Baran, J. Mizera, Kraków M.Heidegger,Cotojestfilozofia,tłum.S.Blandzi,w:Heideggerdzisiaj,P.Marciszuk, C. Wodziński(red.), Alehteia 1(4), Warszawa 1990, s. 39. 70 VLADIMÍR LEŠKO zλóγoς,toznaczyzeνπάντα.ówkrokku»filozofii«przygotowanyprzezsofistykę,dokonanyzostałprzedewszystkimprzezsokratesaiplatona 28.Skąd jednak Heidegger wie o tym, iż Heraklit i Parmenides pozostawali jeszcze w zgodności z λóγoς, zostanie z kolei dla czytelnika tajemnicą. Ale to przynależy zapewne do jednej z owych nie przemyślanych strategicznych właściwości Heideggerowskiej twórczości po zwrocie. W 1949 roku we Wprowadzeniu do artykułu Czym jest metafizyka? wyraźniepisze,żepytanieosensbycia,zawarteporazpierwszywpracybycieiczas, przekształca się teraz w kwestię prawdy bycia. Pociąga to za sobą bardzo poważne konsekwencje. Idzie bowiem teraz o drogę od metafizyki, jako refleksji nad bytującym bytem, do myślenia o prawdzie bycia. Innymi słowy, główne pytanie metafizyczne zostaje przekształcone z początkowego pytania Leibniza( dlaczego istniejeraczejcośniżnic?)dopostaci: dlaczegowogólejestbyt,niezaśraczej Nic? 29 Heideggerzatemsłuszniezapytuje:cojestterazbardziejzagadkowe:byt czy bycie? Odpowiedź na pierwszy rzut oka jest łatwa. Niewątpliwie to bycie jest bardziej zagadkowe. Problem powstaje jednak podczas ponownego uświadomienia sobie nierozerwalności bytu i bycia. W Posłowiu do artykułu Czym jest metafizyka(1943) zdecydowanie ostrzega, żebycieniejestbytującąjakościątego,cojest. Bycianiemożnanawzórbytu przedmiotowoprzedstawićidostawić 30.Takotodotarliśmyju
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks