Please download to get full document.

View again

of 15
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

İki Kriz Arasında Yönetim: Yeni Kamu İşletmeciliği. The Case of Administration Between Two Crises: New Public Management

Category:

Book

Publish on:

Views: 12 | Pages: 15

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı: 30, 2013, ss Selcuk University Journal of Institute of Social Sciences Volume: 30, 2013, p İki Kriz Arasında Yönetim: Yeni
Transcript
Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı: 30, 2013, ss Selcuk University Journal of Institute of Social Sciences Volume: 30, 2013, p İki Kriz Arasında Yönetim: Yeni Kamu İşletmeciliği Aziz TUNCER * Sefa USTA ** ÖZET Refah Devleti ekseninde şekillenen Weberyen bürokrasi anlayışı 1980 li yıllardan itibaren ne-liberal politikaların da katkısıyla dönüşmeye ve değişmeye başlamıştır. Bu değişimin asıl yansıması Yeni Kamu İşletmeciliği yaklaşımının yönetimde uygulanmaya başlamasıdır. Yen kamu işletmeciliği ile birlikte, planlı ekonomi ve merkeziyetçi yönetimden vazgeçilerek, serbest piyasa düşüncesi ve âdem-i merkeziyetçi bir yönetim anlayışı yerleştirilmeye çalışılmıştır. Devletin bu yapısındaki değişim ve dönüşüm çabaları, 2008 sonrası dönemde, ortaya çıkan mali krizle birlikte sekteye uğramıştır. Bu minvalden hareketle, çalışmada, yeni kamu işletmeciliğinin tarihsel arka planı, ortaya çıkışı, gelişimi ve unsurları ele alınmaktadır. Bununla birlikte, yeni kamu işletmeciliğinin sonuçları ve yeni kamu işletmeciliğinin sorun alanları ve eleştiriler irdelenmektedir. Bu kapsam çerçevesinde hazırlanan çalışmanın temel amacı, yeni kamu işletmeciliğinin sonuçlarının ele alınıp, beklenilen ve istenilen sonuçların alınıp alınmadığının tespiti ve buna yönelik görüş ve eleştirilerin değerlendirilmesidir. Anahtar Kelimeler: Refah Devleti, Weberyen Bürokrasi, Yeni Kamu İşletmeciliği, Yeni Kamu İşletmeciliğinin Sonuçları Çalışmanın Türü: Araştırma The Case of Administration Between Two Crises: New Public Management ABSTRACT It is generally accepted that, years between 1870 and 1914 were golden years of liberal practices; likewise, planned economy and centralization experienced heyday between 1945 and Thanks to the impact of welfare state approach, bureaucratic administration has carried on activities in a wide range within framework of planned development. Criticism appeared in the agenda regarding lower performance related to expanding public institutions following the oil shock. In addition, the existence of large scaled and inflexible public institutions that are close to the influence of environment and innovations. Those institution, perform on the basis of noncompetition and process rather output an efficiency. What is more, along with the increasing cost of public services and performance problem in expanding institutions, scarcity of financial resource was begun to emerge; and, in time it was perceived as the main outcome of the traditional administrative ills; and, this couldn t be remedied through traditional administrative methods. It is impossible to attain goals only by cosmetic measures through Weberian mechanisms. So the planning, implementation and motivation processes were started to be scrutinized. First results of diagnostic studies related to the problems of bureaucratic administration system revealed that the problem stemmed from planning, which was founded upon insufficient knowledge. For the efficient solutions the capacities of planning processes and structures of planning units were to be enhanced. However, no successful results were obtained through efficient planning, hence, the causes of the problem were searched in different elements of administration, and implementation process became the focal point. By taking account of Implementation Deficit, insufficiency of executive agencies was emphasized. In order to overcome the implementation deficit, it was aimed to increase the institutional capacity. On the other hand, further studies showed that in addition to the implementation deficit, the impact of target groups low level motivation to participate administration could have been a factor of problem; and motivation deficit came to the fore. Motivation deficit means that the target group (citizens), as the service receiver, is not eager enough to put into practice the government s implementation targets. As long as individuals do not participate or contribute to the administrative and political processes willingly, implementations cannot be oriented to the desired directions. It is suggested that methods like briefing, incentive, and persuasions should be installed to make social groups a part of this process. However, more deeply-rooted reforms are necessary to solve the administrative problems. As the ungovernability appeared as the stem of the problem, the necessity of replacing bureaucratic administration with new public management mechanisms came into prominence. New public management emphasized the importance of output and gave priority to customer-citizens preferences. So day by day management techniques became pervasive to enhance competitiveness and increase performance. The most important point of new public management is to reduce the rise the public resources and to limit the numbers of administrative service areas by * Yrd. Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi ** Arş. Gör. Dr., Sakarya Üniversitesi İki Kriz Arasında Yönetim: Yeni Kamu İşletmeciliği activating cutback management. Together with new public management, private and public sectors converged, and the belief that performance problem in public administration can be solved by using competitive and output-oriented management style, so and private sector s management techniques became more and more dominant. New public management has been criticized after 1990s especially due to its democratic weaknesses. In the early 2000s, as tangible side effects of new public management were begun to be observed, the studies covering the general results of new public management implementations came to be visible. As a result of studies, the following items, like creating performance ranks, providing financial source through service purchase, and successful use of technologies were accepted as accomplishment of new public management, and they are continued to be applied. On the other hand, subjects like distinction between service provider and purchaser developing semi-public institutions, strenghting competition by comparison, establishment of market-like intuitions, outsourcing, deregulation, performance related pay and build operate transfer based on private sector finance were defined new public management s partial or complete failures. The theoretical rules and policies were put into the practices on the basis of new public management became a subject of discussion in academic circles. Debates related to new public management were focused on the difficulty of system formation costs, construction of single purpose institutions on the basis of devolution, the increasing complexity of administration as a side effect of enriching variety of institution through deregulation and subsidiarity, privatization, contract system, motivation of personnel; and especially regarded public interest and legitimacy of new public management. The practices with respect to citizen as customer give birth to the problem of legitimacy and low level administrative accountability was perceived as the outcome New Public Management under valuation of democratic principles what s more all including Welfare State Policies were terminated and social exclusion arose as the concrete product of new approach. In sum, new public management, overemphasized economic aspect administration while disregarding democratic aspects, which in midterm will create a fertile domain for the rise of governance approach which gave priority to democratic and cultural aspects as well as economic aspect. In the early 70 s there were dissents about bureaucratic administration yet observable outcomes appeared after the 1974 oil crisis. Likewise following the 2008 financial crisis initial indicators of turnaround from new public management obviously observed. This study tries to reveal that, there are reversals from New Public Management s and a move toward regulatory policies and governance emphasizing citizenship and legitimacy. Keywords: Welfare State, Weberian Bureaucracy, New Public Management, The Concrete Results of New Public Management The Type of Study:Research GİRİŞ Yönetim tercihleri bir sarkaç hareketi şeklinde devam etmektedir ile 1914 yılları arası liberal yaklaşımların altın yılları olarak değerlendirilmesine rağmen, 1945 ve 1975 yılları arası planlı ekonomi ve merkeziyetçi yönetimin altın yılları olarak görülmektedir lerin ortalarından itibaren ise yeniden neoliberal politikalar ön plana çıkmaya başlamış ve bu durum 2008 mali krizine kadar tartışmasız ayrıcalıklı konumunu sürdürmüştür. Ancak 2008 den sonra neo-liberal politikalar ve bunun yönetimdeki yansıması olan yeni kamu işletmeciliği eleştirilmeye hatta bazı yazarlarca artık bu dönemin bittiği iddia edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada ilk olarak refah devleti eksenli şekillenen bürokratik yönetim anlayışı ile birlikte sorun alanları ele alınmakta ve Weberyen bürokrasi anlayışının kendi içinde sorunu aşma çabaları ve sistem içi değişim önerileri geniş bir şekilde tartışılmaktadır. Bununla birlikte, bürokratik yönetimin refah devleti uygulamalarıyla genişlemesi sonucunda mali ve kurumsal yapılarda ortaya çıkan sorunların sürdürülemez noktaya varmasından sonra, bürokratik yönetim-refah devleti yaklaşımı doğrultusundaki faaliyetlerini azaltması veya vazgeçmesi sürecinde öncelikle kamu kurumlarının ıslahında piyasa mekanizmalarından faydalanılmasını öneren yeni kamu işletmeciliğinin tarihsel arka planı ve doğuşu irdelenmektedir. Çalışmada daha sonra, neo-weberyen bürokrasi anlayışının şekillendirdiği yeni kamu işletmeciliğinin gelişimi ve temel unsurları ele alınarak, yeni kamu işletmeciliği anlayışı beklenen hedefler, ortaya çıkan sonuçlar çerçevesinde değerlendirilmekte ve yeni kamu işletmeciliğinin sorun alanları ve eleştiriler de göz önüne alınarak analiz edilmektedir Mali Krizi ile birlikte, yeni kamu işletmeciliği uygulamalarında bir geri dönüş olacağına yönelik iddialar incelenerek, genel değerlendirmelerin olduğu sonuç bölümüyle çalışma nihayetlendirilmektedir. Bu kapsam çerçevesinde hazırlanan çalışmanın temel sorunsalı; 1980 sonrası dönemde bürokratik yönetim anlayışında egemen olan yeni kamu işletmeciliği ile ortaya konulan düzenleyici ve denetleyici devlet düşüncesinden, 2008 sonrası krizle birlikte yeniden müdahaleci devlete doğru bir geri dönüş olduğuna dair kanaat ve iddiaların ortaya konulmasıdır. Bu iddiaların hangi temele dayandığının ve gerekçelerin neler olduğunun tespiti ve yeni kamu işletmeciliğinden geri dönüş olup/olmayacağının incelenmesi çalışmanın temel amacıdır. 182 Aziz TUNCER Sefa USTA Bu amaç ve sorunsal ekseninde hazırlanan çalışmada literatür taraması yöntemi kullanılarak yeni kamu işletmeciliği yaklaşımı eleştirel bir pencereden ele alınarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, refah devleti, yeni kamu işletmeciliği ve yeni kamu işletmeciliğine yönelik eleştiriler ile ilgili yazılmış ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. 1. REFAH DEVLETİ EKSENİNDE WEBERYEN BÜROKRATİK YÖNETİM ANLAYIŞI II. Dünya Savaşı sonrasında savaşın maddi yıkımı çok büyük olmuş ve pekçok Avrupa ülkesinde devletin maddi kaynakları ve öncülüğü olmadan bu sorunların üstesinden gelinmesi mümkün görünmemeye başlanmıştı. Dolayısıyla devletin müdahalesi tepki çekmek bir yana memnuniyetle karşılanmaktaydı. Refah devleti anlayışı sonucunda bürokratik makine giderek ekonomik alandaki regülasyon fonksiyonunu (Christensen& Laegreid,2007: 499) ve hizmet faaliyetlerini arttırarak genişlemekteydi ki bu genişleme istihdamın artması ve kalkınma anlamına gelmekteydi. Hatta Fransa örneğinde olduğu gibi, 1970 lerin ortasına kadar devam eden bu dönem altın yıllar olarak adlandırılmıştır. Bu dönemde Beveridge in deyimiyle devlet vatandaşların beşikten mezara kadar tüm ihtiyaçlarını karşılamakla mükellef olarak görülmekte ve bu şekilde algılanmaktaydı (Osborne&McLaughlin, 2002:8). Bürokratik yönetim, bütünü sıkı şekilde kapsayıcı özelliğe sahipti ve bu kapsayıcılığını devam ettirebilmesi için mali kaynaklar büyük önem arzediyordu. Planlama mantığına dayalı kalkınma anlayışı ile devlet mali kaynakları tedarik etmekte zorluk çekmediği için bu süreç 1970 lerin ortalarına kadar herhangi bir engelle karşılaşmadan devam etmiştir. Ancak bu anlayış doğrultusunda sunulan emeklilik, yaşlı ve çocuk bakımı, ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetleri 1975 ten sonra merkezi bütçe ile sürdürülemeyecek bir noktaya gelmiştir. Genişleyen merkezi kurumlara yönelik verimlilik ve halkın taleplerine hassas olmama (Denhardt&Denhardt, 2000: 551) konusunda ciddi şikâyetler gündemde önemli yer tutmaya başlamıştır Bürokratik Yönetimin Sorun Alanları 1970 li yılların ikinci yarısından sonra refah devleti ekseninde genişleyen Weberyen bürokrasi anlayışının uygulanmasında belli başlı sorun alanları ortaya çıkmış ve bürokratik yönetim anlayışının bizzat kendisi sorun olarak görülmeye başlanmıştır lerde bürokratik yönetim anlayışının sorun olarak görülmeye başlanan unsurları şu şekilde sıralanabilir: Bizzat yönetimin kendisinin daha karmaşık hale gelmesi ki II. Dünya Savaşı sonrasına göre daha fazla alanda hizmet veriyordu (Caiden 1991;487) lerde kurum içi ve kurumlar arası karmaşıklığın artması ile yönetimin artık her zamankinden daha zor bir hal almış olması (Peters, 2001: 379), Kurumların gereğinden fazla büyük yapıları (Hood,1974: 440; Milward& Provan, 2000: 361), Ölçülmesi ve ulaşılması muallâk amaçları olan ve geniş yelpazede hizmet sunan kurumlar (Drucker, 1980: 103), Yönetim yapılarının kendi içlerinde bütün ve çevre etkisine kapalı olarak değerlendirilmesi (Denhardt& Denhardt, 2000: 551), Süreçlerin yasallığının ön plana çıkarılması ve sonuçlara yeterince önem verilmemesi (Lynn, 2001: 146; Alistair&Jones, 2005: 567), Esnek olmayan yapılar (Caiden, 1991: 487), Değişimlere tepkisizlik veya öze dokunmayan küçük düzenlemeler ile geçiştirilmesi (Hood, 1974: 440), Yönetim nesnesinin etkin şekilde kontrol edilebilir ve yönlendirilebilir olarak görülmesi, Toplumun daha karmaşık bir yapı alması ve yönetimin bunu teşhis ederek bu doğrultuda yeniliklere girişmedeki yavaşlığı (Caiden, 1991: 487), Yöneticilere ve yönetim tekniklerinin başarılarına yönelik güvensizlik sonucunda yönetim direktiflerine uymada görülen zaaf, Aşırı istihdam ile genişleyen kadrolar (Drucker, 1980: 104), Yönetimde rekabetçilikten uzak olunması, 183 İki Kriz Arasında Yönetim: Yeni Kamu İşletmeciliği Hizmet maliyetlerinin yüksekliği (Hood, 1974: 441), Mali kaynak kıtlığı ve kaynakların verimli kullanılmaması, Bu sorunlardan belki de en önemlisi mevcut mali kaynak kıtlığı ve bunun devletin elindeki kaynakları verimli bir şekilde kullanmadığından kaynaklandığına yönelik yaygın kanaattir 1. Bürokratik kurumlar genellikle devletin idari yetki alanının genişletilmesi amacıyla tasarlanmış olduğu (Lynn, 2001: 145) için çözüm yolu olarak yönetim kapasitesinin artırılması yolu denenmiş ancak artık yapılan idari teknik düzenlemeler ile zaaf giderilememeye başlanmıştır. Mali kaynakların temin edilememesinden dolayı istenen sonuçlara ulaşılamamıştır. Tüm bu unsurlardan geriye yönetim ihtiyacının azaltılması kalmıştır ve bu hususun ekonomik alanda farklı usullerle denenmesi öngörülmüştür. 1.2.Weberyen Bürokrasi Anlayışının Sorunu Aşma Çabaları ve Sistem İçi Değişim Önerileri 1890 lardan beri işlemekte olan (Osborne&McLaughlin, 2002: 7) ve refah devleti uygulamaları ile oldukça genişleyen bürokratik yönetim proaktif olmaktan çok reaktif bir yapıdaydı. Bürokratik yönetimin istenilmeyen durumlarla muhatap olduğunda ilk tepkisi sorunu küçümseyerek yok sayma yoluna gitmekti. Sorunların bu şekilde üstesinden gelinmesi mümkün olmadığı durumlarda karşı harekette bulunarak sorunu kendine uygun gördüğü bir zemine çekmek ve istisnai olarak da mevcut duruma uyum sağlamak amacıyla (Mayntz,1994: 11) derinliği olmayan yüzeysel ve sistemin ana unsurlarını etkilemeyecek reorganizasyon (Hood, 1974:449; Frederickson, 1976: 566) şekline bürünmekteydi. Ancak sistem bu kez li yıllardan sonra- esastan eleştirilmeye başlanmıştı ve artık ana çerçeveye dokunmadan kozmetik düzenlemelerle bu eleştirilerin giderilmesi mümkün görünmemekteydi. Bürokrasinin yöntemleri, 1960 lara kadar ortaya çıkan sorunların çözümünde etkili olmuş ancak 1960 larda demokratik ve kültürel köklere dönüş açısından önemli bir dalga oluşmuş ve bunun sonucunda toplum ile yönetim arasındaki farklılık derinleşmiştir. Ancak yönetim, ekonomik performansı ve refah devleti anlayışı ekseninde sunduğu hizmetler ile kendini kabul ettirmiş ve eleştirilerin üstesinden gelmiştir (Kooiman,1994: 1). Yani 1970 lere kadar bürokratik yönetim anlayışının varsaydığı unsurlarda köklü bir değişim olmamış ve kurumsallaşmadaki değişiklikler kurumların genişlemesi ve aynı doğrultuda uzmanlığın derinleşmesi şeklinde devam etmiştir. Sorunlar bir şekilde geçiştirilmiş olmasına rağmen toplumdaki hızlı değişimi anlamak ve kabullenmek konusundaki yavaşlık, toplumun gerisinde kalma, gereğinden fazla büyük olma ve azalan etkinlik gibi konular ekseninde yönetime yönelik tepkiler varlığını sürdürmüştür (Rose, 1981: 5; Dunsire,1994: 21) sonrasında ekonomik krizin ortaya çıkması ile devletin refah hizmetleri sunmakta zorlanması ve mali kaynaklarının yetersizliği bürokratik yönetim anlayışının esastan tartışılmasının önünü açmıştır. Çünkü önceki dönemlerde yönetime dair tartışmalar yönetimin ekonomik performansı sayesinde esasa girmeden kapatılabiliyordu, ancak artık yönetimin en güçlü olduğu alanda zaafları üstü kapatılamayacak şekilde ortaya çıkmıştı. Kamu sektörü kaynak kıtlığının üstesinden gelemiyor, ekonomik krizin kısa dönemde aşılacağına dair herhangi bir işaret olmadığı gibi istihdam sorunu gittikçe büyüyordu (Peters, 2001: 372) ve istenilen sonuçlar elde edilmesi mümkün görünmüyordu. Savaş sonrasında planlamanın etkin kullanılması ve alınan olumlu sonuçlar sayesinde planlamaya büyük önem verilmiş ve pek çok sorunun planlama tekniklerinin aktif kullanımı ile aşılacağı kanaati güçlenmişti (Mayntz,1994: 12). Pek çok sosyal idari ve ekonomik sorunu çözmek için yönetim tekniklerinin özellikle planlamanın bu kadar etkin kullanılmış olması sayesinde insanlarda yönetimin başarısına yönelik oluşan şüpheye rağmen hala sorunların çözümü için yönetimden yana büyük beklentiler de varlığını korumaktaydı. Yönetimde herhangi bir aksama ile karşılaşıldığında bunun teknik unsurlardaki bir zaaftan kaynaklandığının düşünülmesi bir teamüldü ki bu doğrultuda ilk olarak zaafın teşhis edilmesi gerekliydi. Teşhis çalışmalarının ilk sonuçları, sorunun yetersiz bilgi üzerine inşa edilmiş planlamadan kaynaklandığı yönünde olmuş ve tedavi için planlama süreçleri ve planlama birimlerinin planlama kapasitesinin güçlendirilmesi yoluna gidilmiştir. Daha önceki dönemlerde planlama teknikleri ile oldukça başarılı sonuçlar alındığı için sorunun bu unsurun güçlendirilmesi ile aşılacağına dair güçlü bir inanç söz konusuydu. Kısaca sorun önceki dönemlerde olduğu gibi tamamen yönetim mekanizması ile ilgili olarak 1 Bu dönemde bürokrasinin sorunları veya hastalıkları hakkında yaygın bir kabul vardı ve bu bağlamda Caiden (1991: 92) bürokrasinin yaklaşık 200 hastalığını dile getirmiştir. 184 Aziz TUNCER Sefa USTA görüldü ve planlamada bilgi toplama ve işleme kapasitesinin arttırılıp güçlendirilmesinin sadece kriz dönemlerinde geçici çözüm olarak değil de sürekli bir faaliyet tarzına dönüştürülmesi (Frederickson,1976: 571) ile bu sorunun çözüleceğine inanılmaktaydı. Ancak daha etkili planlamaya rağmen başarılı sonuçlara ulaşılamayınca sorun başka bir unsurda aranmaya başlanmış ve uygulama süreci üzerinde durulmuştur. Sorunun mevcut yönetim mekanizması içinde çözülmesi yönündeki ikinci adım olarak uygulama açığı dikkate alınmış uygulayıcı kurumların yetersizliği noktası üzerinde durulmaya başlanmıştır (Mayntz, 1994: 14; Donald, 1990: 412). Uygulama açığının giderilmesi ile kurumsal kapasitenin arttırılması anlaşılmaktadır. Oysa 1970 lerin sonlarına doğru ekonomik krizin gittikçe derinleşmesi ile birlikte, refah devleti anlayışı ekseninde işleyen bürokratik yönetimin sorunlarının planlama ve uygulama kapasitesini arttırarak yani Hood un geçmişin savaşların
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks