Please download to get full document.

View again

of 6
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen?

Category:

Travel & Places

Publish on:

Views: 6 | Pages: 6

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Secretariaat: Arenberggebouw Arenbergstraat Brussel T Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? AUTEUR & CO-AUTEUR(S):
Transcript
Secretariaat: Arenberggebouw Arenbergstraat Brussel T Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? AUTEUR & CO-AUTEUR(S): Vandoorne T. REDACTEUR: Bloemen D. ONDERZOEKSINSTITUUT: Onderzoeksgroep Inspanningsfysiologie, Departement Kinesiologie, KU Leuven ABSTRACT Voeding beïnvloedt in sterke mate het effect van een training. Trainers zijn daarom steeds op zoek naar nieuwe voedingsstrategieën om de prestatie en recuperatie van hun atleet te optimaliseren. Recent werd in diverse media gesuggereerd dat de inname van ketonen zo n strategie kan zijn. Objectieve informatie ontbreekt echter vaak. In dit artikel wordt daarom de wetenschappelijke literatuur omtrent het gebruik van ketonen binnen de sportcontext samengevat. Er wordt eerst stilgestaan bij de gouden standaard wat betreft voeding en sport om vervolgens te bespreken wat ketonen zijn, hoe we deze kunnen verhogen in het bloed en hoe ze prestatie en recuperatie kunnen bevorderen. Sleutelwoorden: ketonen, sportprestatie, recuperatie, beschikbare supplementen, doping Datum: 01/04/2017 Extra bronnen: Contactadres: Disclaimer: Het hierna bijgevoegde product mag enkel voor persoonlijk gebruik worden afgehaald. Indien men wenst te dupliceren of te gebruiken in eigen werk, moet de bovenvermelde contactpersoon steeds verwittigd worden. Verder is een correcte bronvermelding altijd verplicht! Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April 1. Inleiding Ketonen zijn hot. De interesse om via ketonen sportprestatie en -recuperatie te bevorderen is groot. Dit vooral door speculatie in (sociale) media rond het gebruik van ketonen door professionele wielerploegen 1,2. Sindsdien kwamen heel wat ketonsupplementen op de markt. Er is echter nog heel wat onduidelijkheid omtrent hun werking. Het doel van dit artikel is om de trainer objectieve informatie te verschaffen en duidelijk te maken wat (wetenschappelijk) feit is en wat fictie. 2. Optimale voeding voor optimale prestatie Training is het vermogen van het menselijk lichaam om zich aan te passen aan herhaalde fysieke activiteit en zo een volgende prestatie te verbeteren 3. Hoewel het lichaam voornamelijk op de proef gesteld wordt tijdens de inspanning zelf, zijn de eerste uren na de inspanning cruciaal om maximaal rendement uit een trainingssessie te halen. Hierbij speelt voeding een cruciale rol. Zo moeten de verbruikte brandstoffen, voornamelijk koolhydraten, terug aangevuld worden. De inname van voldoende koolhydraten brengt de concentratie glycogeen (de belangrijkste koolhydraatvoorraad) in de spier immers terug op peil, wat bepalend is voor de snelheid van herstel 4. Daarnaast is de inname van voldoende eiwitten belangrijk. Dit is nodig om de aanmaak van eiwitten en dus spiermassa te stimuleren, en spierschade te herstellen 5. Veel onderzoek werd de afgelopen jaren uitgevoerd om de samenstelling en timing van eiwitten 6 en koolhydraten 7 te optimaliseren. Een inname van 0,8 gram koolhydraten en 0,3 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per uur, voor de eerste drie tot vijf uur na een uitputtende inspanning, wordt beschouwd als optimaal 8. Naast deze traditionele aanpak zijn trainers en atleten echter steeds op zoek naar alternatieve voedingsstrategieën om hun prestatie te verbeteren. 3. Wat zijn ketonen? Met ketonen bedoelen we hier de zogenaamde ketonlichaampjes : acetoacetaat, β-hydroxybutyraat en aceton en niet de chemische klasse ketonen. Ketonen worden door ons lichaam aangemaakt wanneer er weinig koolhydraten in ons bloed aanwezig zijn. Ze worden in de lever aangemaakt en zijn een resultaat van de onvolledige afbraak van vetten 9. Wanneer voldoende koolhydraten beschikbaar zijn is de concentratie ketonen in het bloed verwaarloosbaar. Hoewel aceton voornamelijk uit het lichaam verwijderd wordt via het zweet en de urine, kunnen acetoacetaat, β-hydroxybutyraat via het bloed in andere weefsels, zoals de spier, terechtkomen en daar als energiebron gebruikt worden 10. De aanmaak van ketonen door ons lichaam zelf is dus een manier om voldoende energie aan te maken tijdens periodes van voedselschaarste Beschikbaarheid van ketonen? Wanneer men geen koolhydraten eet kan ons lichaam tot 280 gram ketonen per dag aanmaken 12. Dit kan door vasten, maar ook door het volgen van een zogenaamd ketogeen of Atkins dieet. Dit dieet bestaan voornamelijk uit vetten (± 80%), een gemiddelde eiwitinname (± 15%) en vooral een minimale (± 5%) koolhydraat inname. Ter vergelijking: een gezonde maaltijd bestaat uit ± 25% vet, 20% eiwitten en 55% koolhydraten. Een ketogeen dieet zorgt voor de aanmaak van ketonlichaampjes in een vergelijkbare hoeveelheid als vasten. De aanmaak van ketonen wordt daarnaast ook gestimuleerd door een uitputtende 2 Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April 2017 inspanning. Ook hier is voeding echter cruciaal: sporten in nuchtere toestand versterkt dit effect terwijl koolhydraatinname de ketonaanmaak tenietdoet 13. In de sportcontext lijkt vasten of het volgen van een ketogeen dieet echter geen goed idee. Ten eerste wordt de glycogeenvoorraad uitgeput, de voornaamste bron van koolhydraten tijdens een inspanning, en kan dit dieet ook leiden tot een minder efficiënt gebruik van koolhydraten 14. Naast een mogelijk negatief effect op de prestatie gaat een ketogeen dieet ook vaak gepaard met verhoogde cholesterol- en vetwaardes in het bloed 15, wat zorgt voor een verhoogde kans op hart- en vaatziektes. Er zijn echter manieren om ketonconcentraties te verhogen zonder een aangepast dieet te volgen. Sinds de jaren 60 van vorige eeuw zijn er studies waar ketonen oraal of via het bloed (infuus) worden toegediend. Gezien toediening via een infuus moeilijk (en vaak verboden) is in de sportpraktijk, focussen we hier op de mogelijkheden voor orale inname. Ketonen puur innemen is, naast heel duur, ook inefficiënt om de hoeveelheid ketonen in het bloed te doen stijgen 16. Een wijziging die al in de jaren 70 wordt toegepast is om de ketonen te bufferen met zouten. Hoewel deze commercieel beschikbaar zijn, zijn ze relatief inefficiënt om de ketonenconcentratie in het bloed te doen stijgen 17. De recente ontwikkeling van keton-esters vormt een alternatief voor de ketonzouten en worden over het algemeen goed getolereerd 9. De belangrijkste ketonesters die in de wetenschappelijke literatuur beschreven worden zijn R,S-1,3-butanediol acetoacetaat diester 17 en (R)-3-hydroxybutyl (R)-3- hydroxybutyraat keton monoester 15. Inname van beiden verhoogt de ketonconcentratie in het bloed binnen het half uur, tot een concentratie vergelijkbaar aan die na vijf dagen vasten 9. Hoewel beiden op dit moment niet commercieel beschikbaar zijn, worden er online al heel wat keton-esters te koop aangeboden. Hun werking is echter niet beschreven in de wetenschappelijke literatuur en daardoor erg moeilijk te beoordelen. Door de ontwikkeling van keton-esters wordt het ook mogelijk om de concentratie ketonen in het bloed te verhogen zonder het aanpassen van het dieet. 5. Zijn ketonen veilig? Ketonen worden traditioneel gelinkt aan vasten, maar ook aan diabetes. Bij onbehandelde diabetes kunnen ketonconcentraties in het bloed immers heel hoog oplopen. Deze hoge waarden kunnen zelfs tot een levensbedreigende situatie leiden 18. Het volgen van een ketogeen dieet, vasten of inname van ketonzouten of -esters zorgt echter voor ketonconcentraties in het bloed die maximum de helft van de gevaarlijke concentratie bedragen. Het wereld anti-doping agentschap (WADA) beschouwt ketonesters en -zouten dan ook als supplementen en niet als doping. 6. Stimuleren ketonen prestatie? De recente ontwikkeling van keton-esters maakt het mogelijk om het potentieel van ketonen te evalueren binnen een sportcontext, het is nu immers niet meer nodig om de inname van koolhydraten en eiwitten te vermijden. Dit verklaart ook de recente interesse. Naast de berichten in de media rond het gebruik van keton-esters door professionele wielerploegen 1 zijn er ook een (beperkt) aantal studies uitgevoerd. In een eerste experiment toonden onderzoekers uit Oxford (UK) dat de stijging Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April in de bloedconcentratie van ketonen minder groot was tijdens een inspanning dan tijdens rust. Bovendien werd de stijging kleiner wanneer de intensiteit van de inspanning toenam 10. Deze resultaten toonden voor de eerste keer aan dat door inname van keton-esters niet alleen ketonen beschikbaar werden voor het lichaam tijdens inspanning, maar ook gebruikt worden als energiebron. Dezelfde groep onderzoekers toonde aan dat hierdoor de prestatie tijdens een fiets- 10 en roeiprestatie 19 verbeterde. Men toonde ook aan dat ketonen gebruikt werden in plaats van koolhydraten én dat dit bovendien onafhankelijk was van de hoeveelheid insuline in het bloed. Belangrijk is dat deze experimenten werden uitgevoerd met elite atleten, die een verhoogde capaciteit hebben tot opname en verbruik van ketonen 20. Of de resultaten ook van toepassing zijn voor de gematigd getrainde sporter zal toekomstig onderzoek moeten uitwijzen. 7. Stimuleren ketonen recuperatie? Doordat ketonen het verbruik van koolhydraten tijdens een inspanning kunnen verminderen zou dit ook het herstel na de inspanning kunnen versnellen. Herstel, vermoeidheid en het vermogen tot het leveren van een volgende inspanning hangt immers nauw samen met de glycogeenconcentraties in de spier 4. Dit voedde het idee dat keton-ester inname samen met koolhydraten na de inspanning het herstel van glycogeen in de spier zou kunnen bevorderen. Tot nu is er slechts één studie te vinden die dit heeft getest 21. Inname van glucose samen met een keton-ester leidde, ten opzichte van glucose alleen, tot een 50% hogere glycogeen concentratie in de spier. Of dit ook het geval is wanneer eiwitten worden ingenomen, valt af te wachten. Naast het aanvullen van de glycogeenvoorraad in de spier is eiwitinname na de inspanning, om eiwitafbraak te remmen en eiwitsynthese in de spier te stimuleren, een cruciaal onderdeel van spierherstel. Verhoogde ketonconcentraties kunnen ook de afbraak van eiwitten 22,23 uit de spier verminderen. Eén studie vond dat de gedaalde eiwitafbraak gepaard gaat met een stijging van de eiwitsynthese in de spier 23. Bovendien is de aanmaak van eiwitten een zeer duur proces, het kost heel wat energie 24. Wanneer de energiestatus van het lichaam laag is, wordt daarom de eiwitsynthese in de spier geremd 24. Hierdoor kan, naast het voorzien van bouwstenen (aminozuren) voor de spier, ook het voorzien van een extra energiebron een gunstig effect op eiwitsynthese hebben. Op dit moment zijn er echter geen studies die deze hypothese onderzocht hebben. 4 Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April 2017 8. Conclusies Ketonen worden door ons lichaam zelf aangemaakt tijdens periodes van vasten. Keton-esters maken het mogelijk ketonen in het bloed te verhogen zonder het dieet aan te passen. Ketonsupplementen innemen houdt geen gezondheidsrisico in en wordt niet beschouwd als doping. Keton-esters die grondig onderzocht zijn, zijn op dit moment niet commercieel beschikbaar. Studies tonen aan dat keton-esters prestatie kunnen bevorderen bij elite-wielrenners en roeiers. Toekomstig onderzoek zal moeten uitwijzen of keton-esters: recuperatie bevorderen, prestatie bevorderen bij de niet elite-sporter, hetzelfde potentieel hebben in andere sporten. Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April Referenties 1. Abraham R. Ketones: Controversial new energy drink could be next big thing in cycling. 2015; Accessed 22/03/2017, Pinckaers PJ, Churchward-Venne TA, Bailey D, van Loon LJ. Ketone Bodies and Exercise Performance: The Next Magic Bullet or Merely Hype? Sports Med Hawley JA, Tipton KD, Millard-Stafford ML. Promoting training adaptations through nutritional interventions. J Sports Sci. 2006;24(7): Ortenblad N, Westerblad H, Nielsen J. Muscle glycogen stores and fatigue. J Physiol. 2013;591(Pt 18): Churchward-Venne TA, Burd NA, Phillips SM. Nutritional regulation of muscle protein synthesis with resistance exercise: strategies to enhance anabolism. Nutr Metab (Lond). 2012;9(1): Morton RW, McGlory C, Phillips SM. Nutritional interventions to augment resistance training-induced skeletal muscle hypertrophy. Front Physiol. 2015;6: Burke LM, van Loon LJ, Hawley JA. Post-exercise muscle glycogen resynthesis in humans. J Appl Physiol (1985). 2016:jap Beelen M, Burke LM, Gibala MJ, van Loon LJ. Nutritional strategies to promote postexercise recovery. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2010;20(6): Egan B, D'Agostino DP. Fueling Performance: Ketones Enter the Mix. Cell Metab. 2016;24(3): Cox PJ, Kirk T, Ashmore T, et al. Nutritional Ketosis Alters Fuel Preference and Thereby Endurance Performance in Athletes. Cell Metab Cahill GF, Jr. Fuel metabolism in starvation. Annu Rev Nutr. 2006;26: Balasse EO, Fery F. Ketone body production and disposal: effects of fasting, diabetes, and exercise. Diabetes Metab Rev. 1989;5(3): Koeslag JH. Post-exercise ketosis and the hormone response to exercise: a review. Med Sci Sports Exerc. 1982;14(5): Paoli A, Bianco A, Grimaldi KA. The Ketogenic Diet and Sport: A Possible Marriage? Exerc Sport Sci Rev. 2015;43(3): Clarke K, Tchabanenko K, Pawlosky R, et al. Kinetics, safety and tolerability of (R)-3-hydroxybutyl (R)-3- hydroxybutyrate in healthy adult subjects. Regul Toxicol Pharmacol. 2012;63(3): Veech RL. The therapeutic implications of ketone bodies: the effects of ketone bodies in pathological conditions: ketosis, ketogenic diet, redox states, insulin resistance, and mitochondrial metabolism. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 2004;70(3): Kesl SL, Poff AM, Ward NP, et al. Effects of exogenous ketone supplementation on blood ketone, glucose, triglyceride, and lipoprotein levels in Sprague-Dawley rats. Nutr Metab (Lond). 2016;13: Laffel L. Ketone bodies: a review of physiology, pathophysiology and application of monitoring to diabetes. Diabetes Metab Res Rev. 1999;15(6): Clarke K CP, Inventor. Ketone bodies and ketone body esters for maintaining or improving muscle power output. June 18, Johnson RH, Walton JL, Krebs HA, Williamson DH. Metabolic fuels during and after severe exercise in athletes and non-athletes. Lancet. 1969;2(7618): Holdsworth D CP, Clarke K. Oral ketone body supplementation accelerates and enhances glycogen synthesis in human skeletal muscle following exhaustive exercise. Proc Physiol Soc. 2016;35(PC12). 22. Sherwin RS, Hendler RG, Felig P. Effect of ketone infusions on amino acid and nitrogen metabolism in man. J Clin Invest. 1975;55(6): Nair KS, Welle SL, Halliday D, Campbell RG. Effect of beta-hydroxybutyrate on whole-body leucine kinetics and fractional mixed skeletal muscle protein synthesis in humans. J Clin Invest. 1988;82(1): Dreyer HC, Fujita S, Cadenas JG, Chinkes DL, Volpi E, Rasmussen BB. Resistance exercise increases AMPK activity and reduces 4E-BP1 phosphorylation and protein synthesis in human skeletal muscle. J Physiol. 2006;576(Pt 2): Ketonen, een nieuwe voedingsstrategie om sportprestatie en -recuperatie te bevorderen? KU Leuven April 2017
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks