Please download to get full document.

View again

of 24
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET VAR MIDIR?(*)

Category:

Economy & Finance

Publish on:

Views: 50 | Pages: 24

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
EKEV AKADEMİ DERCİSİ Yıl: 10 Sayı: 26 (Kış 2006) KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET VAR MIDIR?(*) Veysel GÜLLÜCE (**) Özet Kuran ve onun mübelliği olan Peygamberimiz tarafından şu ayetler nesh edilmiştir
Transcript
EKEV AKADEMİ DERCİSİ Yıl: 10 Sayı: 26 (Kış 2006) KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET VAR MIDIR?(*) Veysel GÜLLÜCE (**) Özet Kuran ve onun mübelliği olan Peygamberimiz tarafından şu ayetler nesh edilmiştir şeklinde bir açıklama yapılmamasına rağmen, Kuran'da nesh edilmiş, hükmü kaldırılmış ayetler bulunduğuna dair genel bir kanaat vardır. Ancak, bu ayet/erin hangileri olduğu hususunda bir ittifak söz konusu değildir. Anahtar Kelimeler: Nesh( abrogating), nıensuh, hüküm, ayet. Does the Qu'ran Have any Abrogated Verse? Abstract Although the Qur'an and Prophet Mulıammad do not specify any verse wlıich was abrogated, it is generally believed that the Qur 'an contains abrogated ver ses. However, there is no agreenıent as to wlıich verses were abrogated. Key Words: Abrogation, Abrogated, Provision, Verse. *) Bu makale, Ayet/erin Mensuh Sayılmasında Rol Oynayan Yaklaşımlar adlı yayımlanmamış eserimi zin ve neshle ilgili ilave kaynakların ışığında geliştirilerek ele alınmıştır. Bunların önemlileri şunlardır: Ebu Ca'fer Ahmed b. Abdi's-Samed el-hazrecl, Nefesu's-Sabahfi Garibi't-Kur'an ve Nasihihi ve Mensuhihi, thk. Muhammed el-idrisi, ei-mektebetu'i-mağribiyye, 1994; Ebu Abdiilah Şu'le, Safvetu'r-Rasihfi ilmi'l-mensuhi ve'n-nasih, thk. Muhammed Faris, Mektebetu's-Sekafeti'd-Diniyye; Ebu Bekr İbnu'l-Arabi, en-nasihu ve'l-mensuh fl'l-kur'ô.ni'l-kerim, thk., Alıdulkerim el-alevi, Mektebetu's-Sekafeti'd-Diniyye, ez-zahir, 1992; Ali Huseyn Muhammed Süleyman, Fethu'r-Rahmanfi Beyani'n-Neshfl'l-Kur'ô.n, Matbaatu'l-Huseyn, Kahire, 1994; Ali Hasan el-arid, Fethu'l Mennan fi Ne s hi' l-k ur' ô.n, Mektebetu Han ci, Mısır, 1973; el-haşimi et-ticani, Mezhebu 'n-nesh fi 't Tefsir ve Eb'aduhu'l-İctimaiyye, Müessesetu Dahleb li'n-neşr. **)Doç. Dr., Atatürk Üniv. İlahiyat Fak. Tefsir Anabilim Dalı Öğretim Üyesi. (e-posta: 52 1 Doç. Dr. Veysel GULLÜCE------EKEV AKADEMİ DERCİSİ Giriş Sözlükte kaldırmak, iptal (ilga) etmek, izale etmek ve nakletmek manalarma gelen nesh'in (abrogation) terim anlamı ise, şer'! bir hükmün sonradan gelen şer'! bir delille kaldınlmasıdır. Kaldınlan önceki hükme mensuh, onu kaldıran sonraki hükme de nô.sih denirl. Neshin bu anlamı sonraki dönemlere ait olup, sahabe ve tabiin'in ise neshi bu ıstılahi manada değil, daha çok lugavi (sözlük) manasında kullandıkları anlaşılmaktadır. Onlara göre nesh, bir ayetin başka bir ayetteki bazı vasıfları izale etmesidir. Mesela bir ayetle amel etme müddetinin bitmesi, umumiliğin tahsisi, istisna, cahiliye adetlerinin kaldırılması veya ehl-i kitaba ait hükürnlerin kaldırılması böyle değerlendirilmiştir. Neshle ilgili ifadelerde rastlanan nusiha minhfi (ondan -ayetten- neshedildi) ibaresi de bu anlayışın bir tezahürü olarak görülebilir2. Nesh, beşerin tarih boyunca gösterdiği gelişim ve değişime paralel bir şekilde ilahi bir lütuf olarak gündeme gelmiş, bir peygamber zamanında yürürlükte olan bir takım ilahi hükümler daha sonra gelen peygamber devrinde neshedilerek, yerlerine o çağın ihtiyaçlarını karşılayacak, daha uygun ve faydalı yeni hükümler getirilmiştir. Böyle bir ihtiyaçtan kaynaklanan neshin varlığı bütün islam alimlerinin yanı sıra başka dinlerden olan alimler tarafından da kabul görmüştür. İslam Dini'nde, önceki dinlerde bulunan bir takım hükümler kaldınlıp neshedildiği gibi, cahiliye devrinden kalma pek çok batıl adet ve gelenek de kaldırılarak değiştirilmiştir. Topluma iyice yerleşmiş bazı kötü alışkanlıkların kaldmiması ise yavaş yavaş 1) Ebil Ca'fer Ahmed b. Muhammed en-nehhas, en-nasihu ve'l-mensuhfi Kitabi'liahi Azze ve Celle ve İhtilaju'l-Ulemô.i fi Ziilike, thk., Süleyman b. İbrahim el-uihim, Müessesetu'r-Risale, Bt.:yrut, 1991, I, 424 vd.; Ebil Muhammed Mekki b. Ebi Talib ei-kaysi. el-izah li-nasihi'l-kur'an ve Mensuhihi ve Ma'rifeti Usulihi ve İhtilafi'n-Nasfihi ( Kur'an'da Nasih ve Mensuh..Var mıdır?), çev. Musa Kazım Yılmaz, Yeni Asya Neşriyat, İst., 1998, s. 33 vd.; EbuAbdiilah Muhammed b. Ahmed b. Hazmel-Ensari el-endelusi, en-nasih ve'l-mensuhfi'l-kur'ani'l-kerlm, thk. Abdulfettah Süleyman ei-bendari, Diiru'l-Kütübi '1-İlmiyye, Beyrut, 1986, s. 6; Ebu Hilal el-askeri, el-fudikfi'l-luğa, Daru 'l-afaki '1-Cedide, Beyrut, 1980, s. 286; Ra ğı b el-isfehani. el-müfredat fi Garibi'!-Kur 'an, Daru '1- Ma'rife, Beyrut, tsz., s. 490; Ebu Bekr Muhnammed b. Musa b. Hazım el-hemedaıll, el-i'tibfır fi'n Nasih ve'l-mensuh mine'l-asar, tlk, Ratib Hakimi, Matbaatu'l-Endelüs, Humus, 1966, s. 8; Abdurrahman b. el-cevzi, el-kuraşi, Nevasihu'l-Kur'an, Daru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut, tsz., s ) İbnu'l-Barizi, Nasihu'-Kur'ani'l-Azfz ve Mensuhuhu thk. Hatim Salih ed-damin, Alemu'l-Kutub, Beyrut, tsz., (Erbaatu Kutub fi'n-nasihi ve'l-mensuh içinde), s. 61; Dehlevi, Şah Veliyyullah, el Fevzu'l-Kebir, s. 53; keza Bkz. Muhammed Enver el-keşmiri. Feyzu'l-Bfıri ala Sa!ilhi'l-Buhari, Daru'I-Ma'rife, Beyrut, tsz., IV, 160; Muhammed Cemaluddin el-kasım!, Melıasinu't-Te'vil, Daru İhyai'I-Kütübi'l-Arabiyye, Kahire, tsz., I, 33; Abdulmüteal el-cebri,. en-neshji'ş-şeriati'l-islamiyye kemô. Ejhemuhu ( en-nesh beyne' l-isbfıt ve 'n-nefy), Mektebetu Vehbe, K ahi re, 1987, s. 102, 178; Mustafa Zeyd, en-neshfi'l-kur'ani'l-ker'im, Daru'l-Vefa, el-mansure, 1987 I, 7?.; Ahmad Hasan, Nesh Teorisi , çev. Mehmet Paçacı, İsliimi Araştırmalar, sayı: 3, Ocak, 1987, s. 108; Muhammed SalihAli Mustafa. en-neshfi'l-kur'ani'l-kerim, Daru'I-Kalem, Dımeşk, 1988, s ; Celal Kırca. Kur'fın'a Yönelişler, Tuğra Neşriyat, İst., tsz., s. 33; Yakup Çiçek. Tejsir Usulü, Sofya, 1995, s. 55; Ali Eroğlu, Kur'an Tarihi ve Kur'an ilimleri Üzerine, Kültür ve Eğitim Vakfı Yayınevi, Erzurum, 2002, s. 188. KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET VAR MIDIR? tedrici olarak gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında bir imtihan vesilesi olarak, kıble meselesinde olduğu gibi, bazı ilahi hükümlerin kaldınlıp yerine başkalannın getirilmesi de söz konusudur. Acaba nesh, Kuran ayetleri için de geçerli midir? Başka bir ifadeyle, Kuran'da hükmü kaldınlinış, ilga edilmiş ayetler var ınıdır? Bu sorumuzun cevabını öncelikle Kuran'da aramaınız gerekir. Çünkü bildirdiği hükümlerin devamldığı veya kaldınlıp yerine başka bir hükmün getirildiği konusunda asıl söz sahibi Yüce Allah'tır. Böyle bir şey söz konusuysa bu konuda öncelikle Kuran-ı Kerim'de bir açıklamanın bulunması beklenir. Ardından sünnet' e ve sahabeden bu konuyla ilgili nakledilen rivayetlere bakmalıyız. Son olarak da İslam alimlerinin bu konudaki kanaatlerine bakmalı, nesh olunduğu, hükmü kaldmidığı hususunda ittifak ettikleri ayetler var mıdır? diye araştırmalıyız. Şimdi bu tertip üzere sorumuzun cevabını araştıracağız. A. Nesh'le İlgili Ayetler Kuran'da şu ayetler neshedilmiştir, veya şu ayet şu liyetin hükmünü ortadan kaldırmıştır gibi ifadelere değil de sadece nesh'in bir hakikat olarak varlığını bildiren, neshe işaret eden veya nesh ifadesinin geçtiği bazı ayetleri görmekteyiz. Kur'an'da nesh edilmiş ayetler bulunduğu görüşünü savunanlann en önemli dayanaklanndan biri, bu ayetlerdir. Bunlar: Bakara süresi, 106; Nahl süresi, 101; Ra' d suresi 39 ve Al-i İmran süresi, 7. ayetleridir3. Ancak Kuran'da nesh'den bahsedilmesi, Kuran bünyesinde nesh edilmiş ayet bulun duğuna delalet eder mi? Acaba bu ayetlerde bildirilen veya işaret edilen nesh ıstılahi manadaki nesh midir? Başka manada aniaşılamaz mı?.. Bu sorulara, ilgili ayetler hakkındaki değerlendirmeler sonucunda cevap bulmaya çalışacağız: 1. Bir ayeti neshettiğimizde veya onu ertelediğimizde (unutturduğumuzda) ondan daha hayırlısım veya mislini getiririz.. (Bakara, 106) Bu ayetteki /iyet'in neshi hakkındaki değerlendirmeler şöyledir: a. Kur' lin ayet/eridir. Nesh'den açıkça bahsetmesi sebebiyle bu ayet müfessirler tarafından, hükmü neshedilen Kur'an ayetleri manasında yorumlanmış ve ayette bildirilen /iyetin neshi , /iyetin hükmünün neslıi olarak değerlendirilerek ayete, Bir ayetin hükmünü, başka bir lıük- 3) Bkz. Zühr'i. en-nasih ve'l-mensuh, (Erbaatu Kütüb fi'n-nasih ve'l-mensuh içinde). s. 15; Ebu Ubeyd Kasım b. Sellam. en-nasih ve'l-mensuhfi'l-kur'iin, (Topkapı Sarayı, III. Ahmed Kütüphanesi, 143 nolu yazma eserin Fuad Sezgin tarafından sayfalandırılmış tıpkı basımı), s. 5-6; Ebu İshak eş-şatıbi, ei-muvafakat, thk. Abdullah Deraz, Diiru'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut, tsz., III, 79. Yahudilerin zulmü sebebiyle onlara heliii kıldığımız bazı temiz şeyleri haram kıl dık (N isa, 160) ayeti ise geçmiş şeriatierin neshi hakkında delil gösterilmiştir (Bkz.. Muhammed Abdu'J-Azim ez-zerkani, Menfihilu'l-lrjiinfi Ulumi'l-Kur'an, Daru İhyai'I-Kütübi'I-Arabiyye, Kahire, tsz. Il, 89; Muhammed SalihAli Mustafa,. en-neshfi'l-kur'ani'l-kerlm, Daru'I-Kalem, Dımeşk s. 18). 54 1 Doç. Dr. Veysel GÜLLÜCE------EKEV AKADEMİ DERCİSİ me nakledip, onu tebdil ve tağyir etmeyiz ki... manası verilmiştir. Taberl, Allah'ın ayetleri arasında bir üstünlüğün söz konusu olamayacağından hareketle bu görüşü destekler. Buna göre üstünlük ayetin hükmüyle ilgili olup ayetlerin kendisiyle ilgili değildir4 5. Ayetin bu şekilde anlaşılmasında daha çok, 2. sırada zikredeceğimiz Nahl suresi, 101. ayetle ilgili görülen ancak bu ayet hakkında da anlatılan bir sebeb-i nüzul rivayetinin önemli rolü olduğu kanaatindeyiz. Bu ri vayete göre, şiddet ifade eden bir ayetin nüzı1lünden sonra ondan daha yumuşak bir ayet inince müşriklerin Muhammed ashabıyla alay ediyor. Bugün bir şey emrediyor ertesi gün ondan nehyediyor. Bu ancak bir iftiradır. Kendisi uyduruyor demeleri üzerine bu ayet nazil olmuştur . Ancak bu rivayet kendi içinde tutarsızdır. Çünkü, şiddet ifade eden ayetler kafider hakkında, yumuşak üslilba sahip ayetler mü'minler hakkındadır. Kur'an tarihinde bir gün emredilen bir şeyin ertesi gün nehyedilmesi asla söz konusu değildir. Ayrıca, bu iki ayette kasdolunan mananın Kur'an ayetleri olduğuna dair rivayetler, munkatı olmaları. veya senetlerinde meçhul ve zayif kimselerin bulunması sebebiyle şer'i hüküm! erin istinbatı konusunda güvenilmeyecek derecede zayiftırlar7. b. Kıblenin değiştirilmesidir. Kurtubi nin sebeb-i nüzul olarak naklettiği şu rivayet biraz daha açık ve tutarlı olup bu görüşü destekler niteliktedir: Yahudiler, Ka'be'ye yönelmekten dolayı müslümanlan kıskanıp, bunu bahane ederek İslam aleyhinde konuşup, Muhammed ashabına bir şey. emrediyor, sonra ondan nehyediyor, bu Kur'an ancak onun tarafindan uydurulmuş bir kitaptzr, bu yüzden bir kısmı diğer bir kısmına aykırı düşüyor deyince Allah, Bir ayeti başka birinin yerine getirdiğimizde... (N ahi, 101) ve Bir ayeti neshettiğimizde... (Bakara, 106) ayetlerini indirdi. & Görüldüğü gibi bu rivayette genel bir durumdan değil de kıblenin değiştirilmesi gibi özel bir durumdan bahsediliyor. Yahudiler bu olayı bahane ederek, Kur'an hakkında böyle bir iftirada bulunmuş olabilir. Bu rivayetten hareketle bu iki ayette kasdedi!en nesh ve tebdilin kıblenin değiştirilmesi olduğu da söylenebilir. c. Geçmiş şeriatierin neshidir. Şu rivayet ise bu görüşü destekler niteliktedir: Müslümanlar antlaşmalı oldukları yahudilere, Muhammed ( s.a.s) 'e iman edin deyince, onlar: Bizi davet ettiğiniz şey bizim- 4) Ebu Ca'fer Muhammed b. Cerir et-taberl, Cfımiu'l-Beyfmfl Te'v'ili'l-Kur '(ın, Beyrut, 1992, I, ) Bkz. Taberi. I, 522 6) İlgili rivayetler için Bkz. Ebu'I-Hasen Ali b. Ahmed ei-viihidi', Esbabu Nüzuli'l-Kur'fın, thk., Kemal Besyuni' ZağiU!, Daru '1-Küttibi '1-İlmiyye, Beyrut, 1991, s. 37; Abdulfettah el-kadi, Esbab-t Nüzul, çev. Salih Akdemir, Fecr yay., Ankara, 1996, s. 34; Suyutl, Lübabu'n-Nukulfi Esbabi'n-Nuzul, Matbaatu'I-Mellah, Dımeşk, tsz., s. 16; Razi', III, ; Ali b. Muhammed el-bağdadl el-hazin, Lübabu't-Te'vilfi Meani't-Tenzil, Beyrut, tsz. (Mecmuatun mine't-tefasir içinde), I, 174; Ebu Said Abdullah b. Ömer Beydavl, Envfıru't-Tenz'il ve Esrfıru't-Tenzil, Beyrut, tsz. (Mecmuatun mine't-tefasir içinde), I, ) Cebri, Ui Neshafi'l-Kur'fın, Keza Bkz. en-nesh, s.l50, 182 vd., 194; Mustafa Zeyd, s, ) EbuAbdiilah Muhammed b. Ahmed ei-kurtubi', el-cfımiu li-ahkami'l-kur'fın, Beyrut, 1988, II, 43. KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET V AR MIDIR? kinden daha hayırlı değil. Biz isterdik ki, daha hayırlı olsun deyince, Ehl-i kitaptan kafir olanlar ve müşrikler rabbinizden size bir hayır inmesini istemez (Bakara, 105) ayetiyle beraber Biz bir ayeti neshettiğimizde... ayetide indi 9 Ebu Müslim İsfehanl'nin bu ayetle ilgili değerlendirmesi şöyledir: Bu ayette geçen neshedilen ayet le kasdedilen Tevrat, İncil gibi eski kitaplardaki sebt, doğu ve batıya doğru namaz kılmak gibi Allah'ın bizden kaldınp, başkasıyla ibadet etmemizi emrettiği hükümlerdir. Çünkü yahudi ve hıristiyanlar, ancak kendi dininize tabi olanlara iman edin diyordu. Böylece Allah onlann iddialannı bu ayetle çürüttü. ıo Razi, bu ifadelerinden.hareketle, ayette geçen ayet kelimesini bütün müfessirlerin Kur'an ayetimanasında değerlendirdiklerini, sadece Ebu Müslim'in Tevrat ve İncil manasında ele aldığını belirtiyorll. Geçmişte durum öyle olsa da günümüzde farklı olup Kuran'da hükmü neshedilmiş ayet bulunmadığı kanaatinde olan pek çok muasır alim bu konuda Ebu Müslim'le aynı kanaati paylaşmaktadırları2. Örneğin, Doğrul'a göre, bu ayetin daha önceki şeriatıerin neshinden bahsettiği son derece aşikardır. Çünkü nesih'den başka insa'dan yani unutturulan ayetlerden bahsediliyor. A'la suresinde ifade edildiği üzere Kur'an ayetleri için unutma olamaz. Zaten vahyedilen ayetler hemen yazılıyordu. Buna mukabil, İslam'dan önceki din ve şeriatierin mühim bir kısmının unutulduğu şüphe götürmez B. Cebri'ye göre ise ayetin manası şöyledir: Geçmişteki bir hükmii değiştirdiğimizde insanlar için daha hayırlı ve yararlı olanını veya fayda bakımından öncekilerin benzerini getiririz. Böylece bu ayetle Peygamberimiz'i kendi dinlerine ait hükümlere aykın hükümler getiriyor diye ayıplamaya çalışan yahudilere cevap verilerek bu durumun Allah'm emriyle olduğu bildirilmiştir. Nitekim, ayetin öncesi de bu duruma işaret etmektedirı4: Ehl-i Kitap'tan olan inkarcılar ve müşrikler Rabbinizden size bir hayrıo indirilmesini istemez. Halbuki Allah rahmetini dilediğine has kılar. Allah büyük ihsan sahibidir. Biz bir ayeti neshettiğimizde veya unutturduğumuzda... Ayetteki nisyan ise, önceki kitaplardaki hükümlerin nesiller boyunca unutulmasıdır. Daha hayırlı veya misli olması ise, Allah'ın Peygamberlerine indirdiği, daha öncekileri nesheden hükümlerdir. Bu durumda öncekilerden daha hayırlı olan Kur'an'dırı5. 9) Bkz. Cebri, en-nesh, s ) Fahruddin Muhammed b. Ömer Razi, et-tefsiru '1-Kebir ( Mefatihu '1-Gayb), Beyrut, ı 990, III, ı 1) Bkz. Razi, III, ) Bkz. Cebri, La Neshafi'I-Kur'an... li-mii.za, Mektebetu Vehbe, Kahire, 1980, s. 16; Hicaz!, s. 19; Ahmad Hasan, s. 109 (sayı: 3); Muhammed Gazali, Kur'an'ı Anlamada Yöntem, Sor yay., Ankara, 1993, s. 141; M. Sadeddin Evrin. Kur'an Bilgisi, Doğuş Matbaacılık, Ankara, 1970, I, 27; Ebu Zeyd, s. 18; Sait Şimşek, İki Mesele, s. 90; Günümüz Tefsir Problemleri, Düşünce yay., İst., 1995, s. 166; Öztürk, s. 372; Eroğlu, s ) Ömer Rıza Doğru!. Tanrı Buyruğu, A.H. Yaşaroğlu Kitapçılık, İst., s. L. 14) Cebri, La Neshafi'l-Kur'an, s ) Cebri, en-nesh, s. 152, 170. 56 1 Doç. Dr. Veysel GÜLLÜCE------EKEV AKADEMi DERCİSİ Ayetin si yak ve si bakma dikkat çeken Şimşek' e göre de ayetteki neshten maksat Te v rat ve kendisiyle birlikte diğer kitaplann neshi, özellikle de Kudüs'ten Ka'be'ye yönelme (kıblenin tahvili)dir. Ayrıca, neshle ilgili bu ayetten sonra gelen ve kıblenin değiştirilmesinden bahseden, Doğu da batı da Allah'ındır. Nereye dönerseniz Allah'ın rızası oradadır ifadesiyle biten ayetler de bu hususa delalet etmektedir. Bu ayetler geçmiş şeriatierin neshedilme gerekçelerini anlatıyor gibidir1 6. Dolayısıyla bu ayette neshedildiği bildirilen ayetten maksadın bizzat Mescid-i Aksa olduğu da düşünülebilir. Bu ayetteki nesh'in geçmiş şeriaderin neshi manasında değerlendirilmesinin isabetli olacağını gösteren bir delil de, bazı yahudi fırkalannın neshi inkar etmeleri dir. Yani onlar neshi inkar ettikleri için, Allah bu ayette istediğini neshedeceğini, her şeyin kendi elinde olduğunu bildirmiştir diyebiliriz. Mustafa Zeyd, ayet kavramının lügat kitaplannda şeriat masında alınmadığından hareketle bu tür açıklamalara şüpheyle yaklaşmaktadırl7. Ancak, İbnu'l-Cevzl'nin belirtti- ği üzere, Kur' an' daki ayet kelimesi altı rrianada kullanılmış olup bunlardan birisi de emir ve nehiy'dir. İşte böylece Allah size avetlerini açıklıyor'' (Bakara, 266) ayeti bumana için bir ömektir18. Emir ve nehiyler, şer'i hüküm bildirdiğine göre ayet kelimesinin dolaylı olarak bu manada (şer' i hükümler manasında) kullanıldığı söylenebilir. Ayrıca, şeriatler önceki kitaplardaki ayetlerde belirtildiği için, şeriatıerin neshi o ayetlerin neshi manasında düşünülebilir. Yani önceki şeriatierin neshinden maksat, bu hükümleri ihtiva eden ayetlerin neshidir denilebilir. Ateş, ayetlerdeki neshden maksadın eski kitapların neshi olduğu görüşünü uzak bir tevil olarak niteleyerek sebebini şöyle açıklar: Çünkü Kur'an, kendisini, eski kitapları nasih olarak değil, musaddık olarak nitelemekte, onları doğmladığını, kendisinin onlara uygunluğunu her vesileyle vurgulamaktadır. İki kitap arasında uygunluk varsa, arada nesh de söz konusu olmaz. Kaldı ki ayetlerde kitaplardan değil, sadece bireysel ayetlerin neshinden söz edilmektedir. Bir ayetin neshini, bir kitabın hatta kitaplann neshi olarak yommlamak doğru olmaz. 19 Ancak Elmalılı nın da belirttiği gibi, Kur'an'ın Tevrat ve diğer ilahi kitapları tasdik ve teyid edici oluşu o kitaplardaki her konuyla değil, iman ve itikat esaslan gibi haberi ilkelerle ilgilidir. İnşai olan şer'i hükümlerle ilgili olmayıp bu hükümler zamana göre değiştirilebilir. Nitekim Kur' an önceki kitaplardaki iman esaslarını hem tasdik etmiş hem de daha tafsilatlı bir şekilde açıklamıştır. Teşri hususunda ise, o kitaplardaki bir takım hükümleri kaldırarak, her zamana uygun olan yeni ve daha kamil hoşgörülü hükümler getirmiştir20. Bu fikirleri teyid eden Öztürk de, bunun aksini yani Kur'an'ın kendinden öncekilerin hükmünü neshetmediğini söylemenin 16) Şimşek, İki Mesele, s ) Bkz. a.g.e., s ) Bkz. İbnu'I-Cevzi, Nüzhetu'l-A'yuni'n-Nevazir fi İlmi'l-Vucuhi ve'n-nezair, thk. M. Abdulkerim, Beyrut, I 987, ayet maddesi. 19) Süleyman Ateş, Kur 'an 'da Nesh Meselesi, Yeni Ufuklar Neşr., İst., 1996.s. I I. 20) Elmalılı Muhammed Harndi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili, İst., tsz., I, KUR'AN'DA NESH EDİLMİŞ AYET VAR MIDIR? Kur'an olsa da olurdu, olmasa da şeklinde bir sonuca götüreceğini belirtir21. Aynca, önceki şeriatıerin neshedildiğini söyleyenler bütün hükümlerin neshedildiğini kasdetmiyor. Dolayısıyla, İslam daha önceki bütün şeriatleri neshetmiştir sözünü bu manada değerlendirmek gerekir. d. Mucizeterin değiştirilmesidir. Abduh'a göre, burada ayet ifadesiyle kasdedilen mucizedir. Çünkü bu ayet Kureyşliler'in mucize istemeleri üzerine inmiştir. Ayetin sonunda Allah'ın kudretine vurgu yapılması da bu görüşü desteklemektedir. Çünkü burada ay.:tten kasdedilen Kur'an ayeti olsaydı, ilim ve hikmet bildiren ifadelerle bitirilmesi daha uygun olurdu22. Bu ayetin, alıkarn ayetlerinin henüz inmeye başlamadığı, hicretten kısa bir süre sonra inmesi de bu görüşü desteklemektedir. e. Kevni ayetler, canlılar vs. dir. Ali Mustafa'ya göre, bu ayetteki nesh (nensah) umumi bir Jafız olup tenzill ve tekvini ayetleri içine alır. Varlıklar hakkında nesh, onlardan dilediklerini ortadan kaldırmak, benzerlerini getirmek veya Allah'ın rububiyetini gösterınede ve bunun bir sonucu olarak, ona ibadeti gerektirmede daha hayırlı olanı getirmesi (yaratması) suretiyle olur. Benzeriyle veya daha hayırlısıyla neshedilen malıluklara örnek, mamut ve fıl'dir. Neshedilip unutulmuş olanlara misal, uzun zaman varlıklanndan haberdar almadığımız, daha sonralan izlerine rastladığımız dinazorlardır. Nice canlılar var ki yeryüzünde uzun süre hüküm sürmüş sonra kaybolup gitmiştir. Onlar hakkında hiç bir şey bilmeyiz. Böylece onlar sürekli bir nisyan 'a mahkum kılınmıştır23. Bizce, -siyak ve sibak açısından fazla uygun görünmese de- müstakil olarak değerlendirilip ayetin devamındaki, Allah'ın her şeyekadir olduğunu bilmedin mi?! ifadesi de nazara alındığı
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks