Please download to get full document.

View again

of 138
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

SENKRON MOTOR İLE GÜÇ KATSAYISI KONTROLÜNDE KLASİK SİSTEMLER İLE UZMAN SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI. Olcay AYDIN

Category:

Retail

Publish on:

Views: 16 | Pages: 138

Extension: PDF | Download: 1

Share
Related documents
Description
SENKRON MOTOR İLE GÜÇ KATSAYISI KONTROLÜNDE KLASİK SİSTEMLER İLE UZMAN SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Olcay AYDIN YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
Transcript
SENKRON MOTOR İLE GÜÇ KATSAYISI KONTROLÜNDE KLASİK SİSTEMLER İLE UZMAN SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Olcay AYDIN YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MART 2015 Olcay AYDIN tarafından hazırlanan SENKRON MOTOR İLE GÜÇ KATSAYISI KONTROLÜNDE KLASİK SİSTEMLER İLE UZMAN SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI adlı tez çalışması aşağıdaki jüri tarafından OY BİRLİĞİ ile Gazi Üniversitesi Elektrik Eğitimi Anabilim Dalında YÜKSEK LİSANS TEZİ olarak kabul edilmiştir. Danışman:Doç. Dr. Ercan Nurcan YILMAZ Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Gazi Üniversitesi Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu Onaylıyorum... Başkan :Doç. Dr. Mahir DURSUN Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Gazi Üniversitesi Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu Onaylıyorum... Üye :Doç. Dr. Uğur Güvenç Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Düzce Üniversitesi Bu tezin, kapsam ve kalite olarak Yüksek Lisans Tezi olduğunu Onaylıyorum... TezSavunmaTarihi: 6/3/2015 Jüri tarafından kabul edilen bu tezin Yüksek LisansTezi olması için gerekli şartları yerine getirdiğini onaylıyorum... Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Fen Bilimleri Enstitüsü ETİK BEYAN Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tez Yazım Kurallarına uygun olarak hazırladığım bu tez çalışmasında; Tez içinde sunduğum verileri, bilgileri ve dokümanları akademik ve etik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi, Tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumu, Tez çalışmasında yararlandığım eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimi, Kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, Bu tezde sunduğum çalışmanın özgün olduğunu, bildirir, aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederim... Olcay AYDIN 06/03/2015 iv SENKRON MOTOR İLE GÜÇ KATSAYISI KONTROLÜNDE KLASİK SİSTEMLER İLE UZMAN SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI (Yüksek Lisans Tezi) Olcay AYDIN GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Mart 2015 ÖZET Elektrik enerjisinde verim; hizmet kalitesinden ve üretim miktarından ödün verilmeden bir işin daha az enerji kullanılarak yapılabilmesidir. Elektrik enerji sistemlerinde verimliliği arttırmanın ve enerji tasarrufunu sağlamanın en etkin önlemlerinden biri Reaktif Güç Kompanzasyonu dur. Reaktif güç kompanzasyonu iki işletme aracı kullanılarak yapılabilmektedir. Bu işletme araçları kondansatörler ve senkron motorlardır.bu çalışmada, farklı yük koşullarında 3 fazlı bir sistem için hem kondansatör hem de senkron motor ile kompanzasyon uygulamaları tekrarlanmış ve sonuçlar analiz edilmiştir. Kompanzasyon uygulamaları hem manuel hem de otomatik kumanda şeklinde yapılmıştır. Manuel kumanda; kompanzasyon deneylerinin yapılması ve otomatik kumanda için gerekli veri tabanının oluşturulması için kullanılmıştır. Otomatik kumanda; kondansatör ile yapılan kompanzasyonda, belirlenen aralıklarda tanımlanmış kondansatör ya da kondansatör gruplarının anahtarlanması şeklinde, senkron motor ile yapılan kompanzasyonda ise YSA denetiminde gerçekleştirilmiştir. Sisteme ait U, I, Cosφ, P, F parametreleri tasarlanan devre ile tek fazdan ölçülmüştür. Ek olarak oluşturulan arayüz ile bu parametreler bilgisayardan izlenmiş ve sistemin kontrolü sağlanmıştır. Bilim Kodu : Anahtar Kelimeler : Reaktif güç kompanzasyonu, yapay sinir ağı, kondansatör, senkron motor Sayfa Adedi : 115 Danışman : Doç. Dr. Ercan Nurcan YILMAZ v COMPARISON OF EXPERT AND CLASSICAL SYSTEMS OF POWER FACTOR CONTROL WITH SYNCHRONOUS MOTOR (M. Sc. Thesis) Olcay AYDIN GAZİ UNIVERSITY GRADUATE SCHOOL OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES March 2015 ABSTRACT Efficiency in electricity; A business without compromising on service quality and quantity of production can be done by using less energy. One of the most effective measures to provide productivity growth and energy saving in the electricity system is Reactive Power Compensation . Reactive power compensation can be done using two business tool. These business tools are capacitors and synchronous motors.in this study, applications of both capacitors and synchronous motors were repeated for a 3-phase system with different loads and their results were analysis. The compensation applications were performed in the form of both manual and automatic control. Manuel control was used to perform the experiments of compensation and to consist of the database required for the automatic control. While automatic control method was performed with the switching of groups of capacitors or capacitor in the previous described range for capacitors, it was executed under the control of ANN (Artificial Neural Networks) in the compensation done with synchronous motors. The parameters U, I, Cosφ, P, F belonging to the system were measured from single phase by means of the envisaged circuit. Furthermore, these parameters were made monitoring in silco by the interface coded and system control were mantained by it. Science Code : Key Words : Reactive power compensation, artificial neural network, capacitor, synchronous motor Page Number : 115 Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Ercan Nurcan YILMAZ vi TEŞEKKÜR Tez çalışmam boyunca değerli yardım ve katkılarını benden esirgemeyen hocam Doç. Dr. Ercan Nurcan YILMAZ, bana değerli vakitlerini ayıran, beni her zaman destekleyen, araştırmam süresince eleştiri ve önerileri ile yardımlarını gördüğüm değerli arkadaşlarım Öğr. Gör. M. Kemalettin TORAMAN, Uzman Dr. Yahya TAYHAN, Yrd. Doç. Dr. Sibel AKKAYA OY ve tüm arkadaşlara, manevi desteklerinden dolayı aileme ve beni hiçbir zaman yalnız bırakmayıp destekleyen kıymetli annem Hanife AYDIN'a çok teşekkür ederim. vii İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET... ABSTRACT... TEŞEKKÜR... İÇİNDEKİLER... ÇİZELGELERİN LİSTESİ... ŞEKİLLERİN LİSTESİ... RESİMLERİN LİSTESİ... iv v vi vii xi xii xv SİMGELER VE KISALTMALAR... xvii 1. GİRİŞ REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU Reaktif Güç ve Güç Katsayısı Reaktif Güç Tüketicileri Reaktif Güç Üretimi ve Kompanzasyon Dinamik faz kaydırıcılar Statik faz kaydırıcılar Reaktif Güç Kompanzasyonunun Faydaları Reaktif güç kompanzasyonun şebeke açısından faydaları Reaktif güç kompanzasyonunun tüketici açısından faydaları Reaktif Güç Kompanzasyonunda Reaktif Güç İhtiyaç Hesabı P 1 sabitken ihtiyaç duyulan reaktif güç hesabı S 1 sabitken ihtiyaç duyulan reaktif güç hesabı KONDANSATÖRLER VE REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU Kondansatörler Kondansatörlerin güç hesabı... 13 viii Sayfa 3.2. Reaktif Güç Üretiminde Kondansatörler Reaktif Güç Kompanzasyonu Çeşitleri Bireysel kompanzasyon Grup kompanzasyon Merkezi kompanzasyon Kondansatörlerin Otomatik Ayarı Aşırı kompanzasyon SENKRON MOTORLAR VE REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU Senkron Makinelerin Yapısı Yuvarlak kutuplu senkron makineler Çıkıntılı kutuplu senkron makineler Senkron Motorların Çalışma Prensibi Senkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Senkron Motor Özellikleri Uyartım akımını değişmesinin senkron motora etkisi Senkron motorun V eğrileri Senkron Motorların Güç ve Momenti Senkron motorlarda güç Senkron motorlarda moment Senkron Motorlarda Verim Direkt metod Endirekt metod (kayıp güçlerin bulunması metodu) Senkron Motorlar ile Güç Katsayısının Düzeltilmesi YAPAY SİNİR AĞLARI Yapay Sinir Ağlarının Genel Kullanım Alanları Bir Yapay Sinir Hücresinin Ana Yapısı... 45 ix Sayfa Girişler Toplama işlevi Aktivasyon fonksiyonları (etkinlik işlevi) Çıkış işlevi Bir Yapay Sinir Ağının Oluşumu Yapay Sinir Ağlarının Sınıflandırılması YSA'nın yapılarına göre sınıflandırılması YSA'ların öğrenme algoritmalarına göre sınıflandırılması Uygulamaya göre öğrenme algoritmaları Yapay Sinir Ağı Modelleri Çok katmanlı perceptron ysa modeli (çkp) Öğrenme Algoritmaları Geriye yayılım öğrenme algoritması YSA'nın Tasarımı Ağ modelinin seçimi Öğrenme algoritmasının seçimi Gizli katman sayısını belirleme Nöron sayısının belirlenmesi Yapay sinir ağlarının eğitimi ve testi Yapay Sinir Ağı Performansının Belirlenmesi UYGULAMALAR İÇİN TASARLANAN SİSTEMİN YAPISI VE... GEREKLİ DEĞERLERİN ÖLÇÜLMESİ VE BİLGİSAYAR İLE BİLGİ ALIŞ-VERİŞİNİN SAĞLANMASI Tasarlanan Sistemin Genel Yapısı Besleme Modülü Akım Okuma Modülü Gerilim Okuma Modülü... 68 x Sayfa 6.5. Sıfır Geçiş Dedektörü Mikrodenetleyici Modülü Kumanda Modülü Kondansatörler Senkron Motor Yükler Smart Drive Cihazı PWM Kontrollü Güç Kaynağı Kullanıcı Arayüzü YSA Modelinin oluşturulması Sisteme Ait Değerlerin Ölçülmesi Gerilim ve akım değerinin ölçülmesi Frekans ve güç katsayısı değerinin ölçülmesi Aktif ve reaktif güçlerin ölçülmesi Tasarlanan Sistem ile Bilgisayar Arasındaki Bilgi Alış-Verişinin Sağlanması UYGULAMA VE ANALİZ SONUÇLARI ,57 Ω Omik, 1400 mh Endüktif Yükle Yüklenmiş Sistemdeki Uygulama Ω Omik, 200 mh Endüktif Yükle Yüklenmiş Sistemdeki Uygulama Ω Omik, 700 mh Endüktif Yükle Yüklenmiş Sistemdeki Uygulama SONUÇ VE ÖNERİLER KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ xi ÇİZELGELERİN LİSTESİ Çizelge Sayfa Çizelge 6.1. Kondansatör etiket bilgileri Çizelge 6.2. Senkron motorun görünüşü ve etiket bilgileri Çizelge 6.3. Kullanılan yük grupları ile ilgili etiket ve kademe bilgileri... 80 xii ŞEKİLLERİN LİSTESİ Şekil Sayfa Şekil 2.1. Bir endüktif karakterli bir sistemin çektiği akım ve güç bileşenleri... 6 Şekil 2.2. Aktif güç sabit iken reaktif güç ihtiyacının tespiti Şekil 2.3. Görünür güç sabit iken reaktif güç ihtiyacının tespiti Şekil 3.1. Kapasitif ve endüktif reaktif güçlerin vektörel olarak gösterilmesi Şekil 3.2. Üç fazlı alternatif akım şebekesinde kondansatörlerin üçgen ve yıldız bağlanması Şekil 3.3. Bireysel kompanzasyon Şekil 3.4. Grup kompanzasyonu Şekil 3.5. Merkezi kompanzasyon Şekil 3.6. Aşırı kompanzasyonun fazör diyagramı ile gösterilmesi Şekil 4.1. Döner endüvili (a), Duran endüvili (b) senkron makine Şekil 4.2. Yuvarlak kutuplu senkron makine Şekil 4.3. Çıkık kutuplu senkron makine Şekil 4.4. Senkron motordaki kutuplar ve çalışma prensibi Şekil 4.5. Senkron motorun boşta ve yükte çalışma durumu Şekil 4.6. Uyartım akımı değişmesinin senkron motora etkisini gösteren vektör diyagramları Şekil 4.7. a) Yük akımının b) Güç katsayısının uyartım akımı ile değişim eğrileri Şekil 4.8. Senkron motorun çeşitli yüklerdeki Cosφ eğrileri Şekil 4.9. Omik çalışma durumunda zıt e.m.k. vektör diyagramı Şekil Endüktif çalışma durumunda zıt e.m.k. vektör diyagramı Şekil Kapasitif çalışma durumunda zıt e.m.k. vektör diyagramı Şekil Senkron motorun bağlantı şeması Şekil Senkron kompanzatör vektör diyagramı Şekil Senkron motor ile kompanzasyon öncesi ve sonrası güç bileşenleri ve güç katsayısının düzeltilmesine ait vektör diyagramı... 42 xiii Şekil Sayfa Şekil 5.1. Yapay bir sinir (düğüm) Şekil 5.2. Eşik aktivasyon fonksiyonu (a) Signum aktivasyon fonksiyonu (b) Şekil 5.3. Doğrusal aktivasyon fonksiyonu Şekil 5.4. Logaritma sigmoid aktivasyon fonksiyonu Şekil 5.5. Tanjant sigmoid aktivasyon fonksiyonu Şekil 5.6. Bir Yapay Sinir Ağının Genel Oluşumu Şekil 5.7. İleri beslemeli 3 katmanlı YSA Şekil 5.8. Geri beslemeli YSA yapısı Şekil 5.9. Danışmanlı öğrenme yapısı Şekil Danışmansız öğrenme yapısı Şekil Takviyeli öğrenme yapısı Şekil ÇKP YSA modeli Şekil Bir geri yayılım ağ örneği Şekil 6.1. Sistemin blok diyagramı Şekil 6.2. Güç kaynağının devre şeması (+15, (-15), +5 Volt) Şekil 6.3. Güç kaynağının devre şeması (+12, +8 Volt) Şekil 6.4. Akım sensörü bağlantısı ve akım okuma modülünün devre şeması Şekil 6.5. Gerilim okuma modülü devre şeması Şekil 6.6. Sıfır geçiş dedektörünün devre şeması Şekil 6.7. Mikrodenetleyici modülünün devresinin şeması Şekil 6.8. Programın akış diyagramı Şekil 6.9. Kumanda modülünün devre şeması Şekil Senkron motor bağlantı şeması Şekil PWM kontrollü güç kaynağı Şekil Gerçek değerler ve tahmin edilen değerler Şekil 7.1. Kompanzasyon öncesi ve sonrası mevcut sistemin durumu... 93 xiv Şekil Sayfa Şekil 7.2. Kompanzasyon öncesi ve sonrası mevcut sistemin durumu Şekil 7.3. Kompanzasyon öncesi ve sonrası mevcut sistemin durumu Şekil 7.4. Kompanzasyon öncesi ve kondansatör ile kompanzasyon sonrası sistem Cosφ ile P değerleri Şekil 7.5. Kompanzasyon öncesi ve senkron motor ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile P değerleri Şekil 7.6. Kompanzasyon öncesi ve kondansatör ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile Q değerleri Şekil 7.7. Kompanzasyon öncesi ve senkron motor ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile Q değerleri Şekil 7.8. Kompanzasyon öncesi ve kondansatör ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile S değerleri Şekil 7.9. Kompanzasyon öncesi ve senkron motor ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile S değerleri Şekil Kompanzasyon öncesi ve kondansatör ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile I değerleri Şekil Kompanzasyon öncesi ve senkron motor ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile I değerleri Şekil Kompanzasyon öncesi ve kondansatör ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile kullanılan 3 faz kondansatör gücü değerleri Şekil Kompanzasyon öncesi ve senkron motor ile kompanzasyon sonrası sistemin Cosφ ile Iu (uyartım akımı) değerleri Şekil Kompanzasyon öncesi, kondansatör ve senkron motor ile kompanzasyon uygulamaları sonrası sistemin Cosφ değerleri xv RESİMLERİN LİSTESİ Resim Sayfa Resim 6.1. Tasarlanan sistemin genel görünümü Resim 6.2. Kontrol ve ölçüm kumanda panosu Resim 6.3. Besleme modülü Resim 6.4. Akım okuma modülü Resim 6.5. Gerilim okuma kartı Resim 6.6. Akım sinyali ile bu sinyalin sıfır geçiş dedektöründeki çıkışına ait sinyal örneği Resim 6.7. İndüktif devrede gerilim ve akım sinyallerinin sıfır geçiş dedektörü çıkışındaki durumları (Cosφ = 0,75) Resim 6.8. Sıfır geçiş dedektörü Resim 6.9. Tasarlanan mikrodenetleyici devresi Resim 6.10 Kumanda modülü Resim Kondansatörler Resim Smart Drive cihazın dış görünüşü Resim Kullanıcı arayüzüne ait bir görüntü Resim Matlab YSA araç kutusu Resim Oluşturulan YSA yapısı Resim 7.1. Kompanzasyon öncesi sisteme ait ölçüm sonuçları Resim 7.2. Manuel kumandalı kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları Resim 7.3. Otomatik kumandalı kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları Resim 7.4. Manuel kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları Resim 7.5. YSA denetimli otomatik kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçülen değerler Resim 7.6. Kompanzasyon öncesi sisteme ait ölçüm sonuçları... 94 xvi Resim Sayfa Resim 7.7. Kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (2,5 kvar) Resim 7.8. Kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (5 kvar) Resim 7.9. Kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (1 kvar ve 2,5 kvar) Resim Otomatik kumandalı kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları Resim Manuel kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (uyartım akımı 4 A) Resim Manuel kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (uyartım akımı 4,4 A) Resim YSA denetimli otomatik kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçülen değerler Resim Kompanzasyon öncesi ölçüm sonuçları Resim Kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (1 kvar) Resim Kondansatör ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları (2,5 kvar) Resim Manuel kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçüm sonuçları Resim YSA denetimli otomatik kumandalı senkron motor ile kompanzasyon sonrası ölçülen değerler xvii SİMGELER VE KISALTMALAR Bu çalışmada kullanılmış simgeler ve kısaltmalar, açıklamaları ile birlikte aşağıda sunulmuştur. Simgeler S P P 1 P 2 P cu P TK P A P V Q Q S Q 1 Q 2 Q G Q C U U 1 U 2 U h Açıklamalar Görünür güç (VA) Aktif güç (W) Kompanzasyon öncesi aktif güç (W) Kompanzasyon sonrası reaktif güç (W) Bakır kaybı (W) Toplam kayıplar (W) Alınan aktif güç (W) Verilen aktif güç (W) Reaktif güç (VAR) Senkron motorun çektiği reaktif güç (VAR) Kompanzasyon öncesi reaktif güç (VAR) Kompanzasyon sonrası reaktif güç (VAR) Gerekli reaktif güç (VAR) Kondansatör gücü (VAR) Şebeke gerilimi (V) Kompanzasyon öncesi gerilim (V) Kompanzasyon sonrası gerilim (V) Şebeke hat gerilimi (V) xviii Simgeler U E E r E 1 E 2 E 3 E r I I y I s I a I 1a I 2a I r I 1r I 2r I c I 1 I 2 I f I y1 I y2 Açıklamalar Gerilim artışı (V) İndüklenen e.m.k. (V) İndüklenen e.m.k. (V) Uyartım akımının azaltıldığı andaki e.m.k. (V) Omik çalışma anındaki e.m.k. (V) Uyartım akımının artırıldığı andaki e.m.k. (V) İndüklenen e.m.k. (V) Faz akımı (A) Motor yük akımı (A) Kompanzasyonda senkron motorun akımı (A) Aktif akım (A) Kompanzasyon öncesi aktif akım (A) Kompanzasyon sonrası aktif akım (A) Reaktif akım (A) Kompanzasyon öncesi reaktif akım (A) Kompanzasyon sonrası reaktif akım (A) Kapasitif akım (A) Kompanzasyon öncesi akım (A) Kompanzasyon sonrası akım (A) Uyartım akımı (A) Uyartım akımının azaltıldığı andaki akım (A) Omik çalışma anındaki akım (A) xix Simgeler I y3 I r1 I r2 I r3 I a1 I a2 I a3 Açıklamalar Uyartım akımının artırıldığı andaki akım (A) Uyartım akımının azaltıldığı andaki reaktif akım (A) Omik çalışma anındaki reaktif akım (A) Uyartım akımının artırıldığı andaki reaktif akım (A) Uyartım akımının azaltıldığı andaki aktif akım (A) Omik çalışma anındaki aktif akım (A) Uyartım akımının artırıldığı andaki aktif akım (A) φ Faz açısı ( ) φ 1 Kompanzasyon öncesi faz açısı ( ) φ 2 Kompanzasyon sonrası faz açısı ( ) φ s Senkron motorun faz açısı ( ) β Yük açısı ( ) γ E ile I y arasındaki açı ( ) C Kondansatörün kapasitesi (Farad) L Kondansatördeki iletken levha yüzeyi (m 2 ) d ε X c Z s X s R e ω Kondansatördeki levhalar arası mesafe (m) Dielektrik katsayısı Kapasitif reaktans (Ω) Stator sargılarının empedansı (Ω) Stator sargılarının endüktif reaktansı (Ω) Stator sargılarının omik direnci (Ω) Şebeke sinyalinin açısal hızı ( /sn) xx Simgeler f n ƞ 2P M x 1,x 2...x i x 1 x 2 θ j w i1, w i2... w ij f(v i ) y 1, y 2... y i 1 y 1, y y i 1 y 2 1, y y i b(1), b(2) iw, lw Açıklamalar Şebeke frekansı (Hz) Senkron motorun devir sayısı (d/dk) Verim Senkron motorun kutup sayısı Döndürme momenti (Kgm) YSA girişleri Yük akımı girişi Cosφ girişi YSA eşik değeri (hata değeri) YSA nöron ağırlıkları YSA aktivasyon fonksiyonu YSA çıkışları Gizli katmanın çıkışları Tahmin edilen uyartım akımı Sabit değerler Nöron ağırlık katsayıları Kısaltmalar ADC ART ÇKP DA Açıklamalar Yapay sinir ağları Adaptive resonance theory(adaptif rezonans teorisi) Çok katmanlı perceptron(çok katmanlı algılayıcı) Doğru akım xxi Kısaltmalar EMK LVQ MSE PIC PID PWM SOM USB VID YSA Açıklamalar Elektro motor kuvveti Linear vector quantization(doğrusal vektör parçalama) Mean Squared Error (hata kareler toplamı) Peripheral interfae controller Product identity(ürün kimliği) Pulse width modulation(darbe genişlik modülasyonu) Self organizing MAP(kendi kendine organize haritası) Üniversal serial bus(evrensel seri yolu) Vendor itentity(üretici kimliği) Yapay sinir ağları 1 1. GİRİŞ Günümüzdeki nüfus artışı, saniyeleşme ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak elektrik enerjisine olan ihtiyaç sürekli artmasıyla dünya enerji krizinin eşiğine gelmiştir. Bu olası kriz nedeni ile araştırmacılar bir yandan yeni enerji kaynaklarını araştırırken diğer taraftan enerji tasarrufu için yapılan çalışmalara yönelmektedir. Fakat yeni enerji kaynaklarının bulunması zor ve yüksek maliyetlidir. Bu nedenle, çalışmaların enerji tasarrufu üzerine yoğunlaşması daha uygun gözükmektedir. Ek olarak enerji tasarrufu; enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasına, enerji üretim yatırımlarının ve enerji maliyetlerinin azalmasına olanak vereceğinden çevre sorunlarının azaltılması açısından da oldukça önem taşımaktadır [1-2]. Elektrik enerji sistemlerinde verimliliği artırmanın ve enerji tasarrufu sağlamanın en etkin yöntemlerinden biri de Reaktif Güç Kompanzasyonu dur. Bu yöntem, generatör, motor, klima ve transformatör gibi endüktif yüklerin şebekeden aktif gücün yanında çektiği sadece manyetik alanlarının oluşması için kullandığı reaktif gücün temin edilmesini sağlar. Endüktif yüklerin ihtiyacı olan reaktif güç, statik faz kaydırıcılar ya da dinamik faz kaydırıcılar ile karşılanabilmektedir [3]. Statik faz kaydırıcı olarak kondansatör ile yapılan reaktif güç kompanzasyonu çeşitli kondansatör veya kondansatör gruplarının kademeli olarak anahtarlanması ile gerçekleştirilir [4-5]. Dinamik fa
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks