Please download to get full document.

View again

of 27
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

SOSYAL B L MLER ARA TIRMALARI DERG S

Category:

Sports

Publish on:

Views: 7 | Pages: 27

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
SOSYAL B L MLER ARA TIRMALARI DERG S Sayı / Issue: 1 Yıl / Year: 2009 Sahibi / Owner Gaziosmanpa a Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü adına / On behalf of Gaziosmanpasa University Institute of Social
Transcript
SOSYAL B L MLER ARA TIRMALARI DERG S Sayı / Issue: 1 Yıl / Year: 2009 Sahibi / Owner Gaziosmanpa a Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü adına / On behalf of Gaziosmanpasa University Institute of Social Sciences Prof. Dr. Mustafa Balo lu Editörler /Editors Doç. Dr. Fehim Bakırcı Yrd. Doç. Dr. Ali Osman Solmaz Yazı leri / Editorial Secretary Veysel Yılmaz Bu Sayının Hakemleri/Advisory Board Prof. Dr. Ya ar Akçay Prof. Dr. Halil Çivi Prof. Dr. Besim Özcan Prof. Dr. Yusuf Ziya Ta kan Prof. Dr. Hamza Çakır Doç. Dr. smail Hakkı Mirici Doç. Dr. Abdulkadir enkal Doç. Dr. Mustafa Sanal Yrd. Doç. Dr. sa Tak Yrd. Doç. Dr. Faruk Türker Yrd. Doç. Dr. Halis Ba el Yrd. Doç. Dr. Namık Kemal ahbaz Yrd. Doç. Dr. Alpay Do an Yıldız Yrd. Doç. Dr. Recep Koçak Baskı / Printing Gaziosmapa a Üniversitesi Rektörlü ü Matbaası / Gaziosmanpasa University Press Yayın Kurulu / Editorial Board Prof. Dr. Ahmet nam, ODTÜ Prof. Dr. Cihan Dura, Erciyes Ü. Prof. Dr. Veysel Sönmez, Hacettepe Ü. Prof. Dr. Yahya Akyüz, Ankara Ü. Prof. Dr. Ahmet Aksoy, Gazi Ü. Prof. Dr. Cahit Kavcar, Ankara Ü. Prof. Dr. Selçuk Ünlü, Selçuk Ü. Doç. Dr. Iveta Koval íková, Presov Ü. ISSN: X Kapak / Cover Design Ö r. Gör. Salih Bayçu Yazı ma Adresi / Correspondence Gaziosmanpa a Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Ara tırmaları Dergisi Yayın Merkezi Ta lıçiftlik Yerle kesi. Tokat Tel: (3427) E-posta: Web:http://sosyalb.gop.edu.tr/dergi.asp Her hakkı saklıdır. Sosyal Bilimler Ara tırmaları Dergisi yılda iki kez yayımlanan hakemli bir dergidir. Dergide yayımlanan makalelerdeki görü ve dü ünceler yazarların ki isel görü leri olup, hiçbir ekilde Sosyal Bilimler Enstitüsü nün veya Gaziosmanpa a Üniversitesi nin görü lerini yansıtmaz. Ç NDEK LER / CONTENTS Türkiye -Türk Cumhuriyetleri Dı Ticaret li kilerine Genel Bir Bakı Sibel Gülse Bal & Rü tü Yayar & Osman Karkacier Yemen syanı ve Tokat Redif Taburu ( ) Cengiz Çakalo lu Dynamic Testing And Assessment of Latent Learning Capacities Iveta Koval íková Tokat Emek Piyasasında Kadın gücünün Konumunun Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Analizi Elif Özlem Özçatal Çok Yıllı Kamu Bütçelemesi ve Türkiye Uygulaması Hayrettin Tüleykan Yurtdı ında Bulunan Türk Çocuklarının E itimleriyle lgili Sorunları ve Çözüm Önerileri Niyazi Can & Mustafa Can Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Ö rencilerinin Durumluk- Sürekli Kaygı Düzeyleri ve Kaygı Nedenleri (Tokat Örne i) Münteha Gül Akmaz & Nesime Ceyhan English Language Needs Analysis of University Students at a Voluntary Program Fatih Yılmaz Türkiye -Türk Cumhuriyetleri Dı Ticaret li kilerine Genel Bir Bakı Sibel GÜLSE BAL a & Rü tü YAYAR b & Osman KARKACIER c Özet 1991 yılında ba ımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri dünya ile ekonomik ba lar kurma arayı ına girmi lerdir. Ba ımsızlı ına kavu an 12 ülkeden; kökü, dili, dini ve kültürü bir veya birbirine çok yakın be ülkenin Türkiye ye olan yakınlı ı farklıdır. Türk Cumhuriyetleri, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan ın olu turdu u Türk Dili konu an be ülkeden olu maktadır. Bu ülkeler ba ımsızlıktan sonraki sorunlarını, çe itli ba larının bulundu u Türkiye aracılı ıyla a mayı uygun görmü lerdir. Bu durum, Türkiye yi di er ülkelere göre ayrıcalıklı bir konuma getirmi tir. Türk Cumhuriyetleri sahip oldukları üretim imkânları ile ham petrol, do al gaz ve endüstriyel hammaddelerin ihracatçısı iken, ba ta temel besin maddeleri olmak üzere tüketim mallarının ithalatçısı konumundadırlar. Türkiye ile ekonomileri, üretim yapıları, ihracat ve ithalat talepleri kıyaslandı ında büyük bir i birli i potansiyeli bulundu u ve birbirlerini tamamladıkları görülmektedir. Türkiye sahip oldu u nitelikli insan gücü, teknolojik bilgi birikimi, uluslararası ili kilerdeki tecrübesiyle Türk Cumhuriyetlerine çe itli alanlarda fayda sa layacak yetkinliktedir. Çalı mada, ekonomilerini yeniden kurma, dünya ile ekonomik ba larını güçlendirme sürecindeki be ülkenin ba ımsızlıktan bugüne dönü üm sürecinde ( ) Türkiye ile dı ticaretleri de erlendirilmeye çalı ılmı tır. Türkiye ile ticari ili kilerin geli imi, sektörlere göre ithalat ve ihracata ili kin zaman serileri yüzde da ılımlar ve indekslerle analiz edilmi, gelecekteki ticari ili kilerin daha düzgün ve problemsiz bir düzeyde geli mesi için öngörülerde bulunulmu tur. Anahtar Kelimeler: Türk Cumhuriyetleri, Türkiye, Dı Ticaret A General View of Turkey-Turkic Republics Foreign Trade Relations Abstract Turkic Republics, which won their independence in 1991, has been seeking to establish economic links with the world. These Republics are Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan and Turkmenistan. Of the 12 countries that won their a Dr., Gaziosmanpa a Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tokat. b Yrd. Doç. Dr., Gaziosmanpa a Üniversitesi, ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Tokat. c Prof. Dr., Gaziosmanpa a Üniversitesi, ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi, Tokat. 1 independence, these five countries, whose ethnic origin, language, religion and culture are very similar, has a unique relations with Turkey. They wanted to overcome various problems after their independence with the help of Turkey with which they had various links. This situation made Turkey a privileged country among others. While Turkic Republics are exporters of crude oil, natural gas and industrial raw materials, they import various consumption goods especially food. Compared to Turkey in terms of their production structures, export and import demands, it can be seen that Turkey and these countries complement each other and have a potential for a large trade volume. Turkey, with its qualified human resources, know-how level and experience in international relationships, has the competency for providing Turkic Republics with some advantages in various areas. In this study, foreign trade relations with Turkey of Turkic Republics, in the process of reestablishing their economies and their links with the world, in the transformation period starting from their independence to today have been evaluated. Development of trade relations has been analyzed via time series of exports and imports in different sectors, percent distributions and indices. Some suggestions were made regarding the development of future trade relations in a better and smooth way. Key words: Turkic Republics, Turkey, Foreign Trade 1. Giri 1991 yılında S.S.C.B. nin da ılmasının ardından da di er cumhuriyetler gibi, Türk Cumhuriyetleri de ba ımsızlıklarını kazanarak dı dünya ile ekonomik ba lar kurma arayı ına girmi lerdir. Türk cumhuriyetleri Sovyetler Birli inin hammadde ve tarımsal deposu olarak görülmü ve bu politikaların do al bir sonucu olarak, sanayile me açısından bölgenin geri kalmı co rafyasını olu turmu lardır. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli i (S.S.C.B) döneminde Türk Cumhuriyetleri ba ta petrol ve do algaz olmak üzere çok büyük yeraltı kaynaklarına sahip olmalarına, geni ve verimli tarım arazilerinin bulunmasına, i gücü problemi ya amamalarına ve do udan batıya ticari ula ım yolları üzerinde yer almalarına ra men sadece co rafi birer birim olarak de erlendirilmi lerdir. Türk Cumhuriyetleri, birli e i lenmemi tarım ürünleri sa layan, çıkarılan yeraltı zenginlikleri ve elde edilen hammaddeleri i leyecek tesisleri bulunmadı ı için bu potansiyeli oldu u gibi Rusya ya aktarmaktadır. Mevcut olan fakat rasyonel üretim gerçekle tiremeyen tesislerinde kendi insan kaynaklarını sadece vasıfsız i gücü olarak 2 de erlendiren, yönetim ve üst düzey kadrolarında Rusların yer aldı ı birlik üyesi cumhuriyetler olarak görülmü lerdir (Turan, 2002: 2). Dönü üm süreci merkezî plânlama a ırlıklı sosyalist bir ekonomiden serbest piyasa ekonomisine geçme çabası içinde bulunan Türk Cumhuriyetleri için sadece ekonomik anlam ta ımamakta; ulusal ekonomiyi in a süreci, ba ımsız devlet olmanın gerektirdi i ekonomik kaynakların kontrolü, ülke ekonomisinin idaresine sahip çıkma gibi zor ve aynı derecede öncelikli bir ba ka süreci de içermekteydi. Bu durumun do al sonucu ise, ba a çıkılması gereken sorunların boyutlarının ve a ırlı ının katlanarak artması eklinde ortaya çıkmı tır (DPT, 1995:3). Piyasa ekonomisine geçi in kolay ve çabuk olaca ı dü ünülmekteydi. Beklenilenin aksine dönü ümün hiç de kolay ve çabuk olmadı ı, geçen on sekiz yıllık sürede açık bir ekilde görülmü tür. Çalı mada, ekonomilerini yeniden kurma, dünya ile ekonomik ba larını güçlendirme sürecindeki kökü, dili, dini, kültürü ile birbirine ve Türkiye ye çok yakın be ba ımsız ülkenin (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan) ba ımsızlıktan sonraki süreçte, ( ) döneminde Türkiye ile arasında gerçekle en dı ticaret de erlendirilmeye çalı ılmı tır. Çalı manın en zor kısmı veri bulma a amasıdır. Özellikle Türk Cumhuriyetlerine ili kin kaynak ve veri bulmada güçlükler ya anmı tır. 2. Türk Cumhuriyetleri nin Sosyo-Ekonomik Durumu Türk Cumhuriyetleri bugünkü üretim imkânları dikkate alındı ında, büyük imkânlara sahip oldukları ham petrol, do al gaz, endüstriyel hammaddeler yanında sınırlı sayıda sanayi ürünleri ihraç edebilecek durumda iken ba ta temel besin maddeleri olmak üzere genel olarak tüketim malları ithal etmek zorundadırlar (Akdi, 2002:1;Alagöz vd., 2004:3). Be Türk Cumhuriyeti ve Türkiye nin temel sosyo-ekonomik göstergeleri Çizelge1 de verilmi tir. Mevcut durum, sosyal ve ekonomik büyüklükler açısından Çizelge ülkeler itibariyle de erlendirilirse; 3 Çizelge 1. Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri nin Temel Göstergeleri Türkiye Azerbaycan Kazakistan Özbekistan Türkmenistan Kırgız Resmi Adı Cumhuriyeti Cumhuriyeti Cumhuriyeti Cumhuriyeti Cumhuriyeti Cumhuriyeti Yönetim Biçimi Cumhuriyet Cumhuriyet Cumhuriyet Ba kanlık Ba kanlık Sistemi Sistemi Cumhuriyet Resmi Dili Türkçe Türkçe Kazakça(Rusça) Özbekçe Türkmence Kırgızca (Rusça) Ba kenti Ankara Bakü Astana Ta kent A kabat Bi kek Yüzölçümü km² km² km² km² km² km² Nüfusu a a a a Para Birimi Lira Manat Tenge Sum Manat Som GSY H T S H T S H T S H T S H T S H T S H GSY H nın Sektörel Da ılımı b Ki i Ba ına Gelir a 8502 a a 951 a Enflasyon Oranı % 10,06 % 15,4 % 9,47 % 14,45 % 11,99 % 20,06 hracat (Milyon $) a a a 1642 thalat (Milyon $) a a 4680 a 4058 Kaynak: DTM, 2007; IMF, 2009; TÜ K 2009; FAO, a IMF tarafından tahmin edilmi tir. b 2006 Yılı rakamlarına göre da ılımdır. Sovyetler Birli i nin da ılmasından sonra 1991 yılında ba ımsızlı ını ilan eden Azerbaycan, planlı ekonomiden pazar ekonomisine geçi sürecinde Ermenistan la olan sava ın da etkisiyle ciddi sıkıntılarla kar ı kar ıya kalmı tır. Ba ımsızlı ının ilk yıllarında makro ekonomik dengelerinde ciddi bozulmalar meydana gelen ülkenin milli geliri dü mü ve enflasyon oranı yüksek rakamlara ula mı tır. Bütün bunların sonucunda döneminde GSYH si % 58 oranında küçülen Azerbaycan ekonomisi, 1994 teki ate kesten sonra bir toparlanma sürecine girmi ve ya adı ı ekonomik sıkıntıları atlatmayı ba armı tır ( ekerci, 2007). Alınan önlemler neticesinde, GSY H nın reel seviyesi 1996 yılında, 1988 yılından beri ilk defa (% 1,3) artmı tır yılları arasında GSY H deki artı % 367,6 (yıllık ortalama % 12) olmu tur. Azerbaycan ekonomisinde 1996 yılından itibaren ba layan büyüme 2007 yılında da artan bir hızla sürmü tür. GSY H bu dönemde % 25 artarak 25,2 milyar Manat a (29,3 milyar $ a) yükselmi tir. GSY H da sanayinin payı % 59,2 tarımın % 6,2 ve di er sahaların payı % 34,6 olmu tur. Ki i ba ına dü en milli hâsıla % 23,6 artarak 3.473,9 $ a yükselmi tir. Yine bu dönemde bir i çinin ortalama aylık ücreti % 42 artarak 248,8 $ a yükselmi, yıllık enflasyon oranı ise % 16,7 olmu tur. Enflasyon, 2007 yılında özellikle gıda ürünlerinde kendini göstermi ; gıda ürünleri, içki ve tütün fiyatlarında % 16,2, gıda ürünleri dı ındaki mal ve hizmetlerde ise % 10,5 25,3 arasında artı olmu tur (Anonim, 2008a). 4 Azerbaycan da döneminde GSY H'nın ekonomik sektörlere göre da ılımı incelendi inde GSY H nın % 10 u tarım sektörüne, % 62 i sanayi sektörüne, % 28 i hizmetler sektörüne aittir. Ki i ba ına gelir dolardır (Çizelge 1). Kazakistan, Azerbaycan gibi büyük petrol rezervlerine, mineral ve metal, petrol ve do al kaynaklarına da sahiptir. Sanayisi makine imalatına dayalıdır. Ekonominin yeniden yapılandırılması ve 1993 yılında ulusal para birimi Tenge nin tedavüle sürülmesiyle ba ımsız bir ekonomik geli me yolunda ilerleme çabaları 1996 yılından itibaren sonuç vermeye ba lamı Kazakistan ba ımsızlık tarihinde ilk defa büyümeye geçmi tir (Hatipo lu, 2007:2) Kazakistan, sahip oldu u ekonomik kaynaklar itibarıyla, Orta Asya ve Türk Cumhuriyetleri içerisinde en yüksek ki i ba ı GSY H ve aylık ücretlere sahip ülkedir. Ülkenin sahip oldu u zengin maden, metal, mineral, do algaz ve petrol kaynaklarından çıkan ham maddelerin uluslararası piyasa fiyatlarının son yıllarda giderek yükselmesi Kazakistan ın gelece ine daha güvenle bakılmasını sa lamaktadır. Kazakistan, Türk sermayesinin dünyada en fazla yatırım yaptı ı 5. ülke olarak, Türk i adamlarının ticaretten, müteahhitlik hizmetlerine kadar pek çok alanda aktif olarak faaliyette bulundu u önemli bir pazar konumundadır. Gelecek yıllarda, Kazakistan ekonomisindeki geli meler ve olu an sermaye birikimi sayesinde Kazakistan ve Türkiye deki i adamları arasındaki i birli i imkânlarının artarak devam edece i açıktır (Anonim, 2007). Kazakistan, Rusya Federasyonu ndan sonra BDT ülkeleri arasında en büyük yüzölçümüne sahiptir. Kazakistan da döneminde GSY H'nın ekonomik sektörlere göre da ılımı incelendi inde GSY H nın % 7 si tarım sektörüne, % 39 u sanayi sektörüne, % 54 ü hizmetler sektörüne aittir. Ki i ba ına gelir dolardır (Çizelge 1). Özbekistan, BDT ülkeleri içinde yapısını en az de i tiren, reformların en yava ilerledi i ülkedir. Özbekistan da 2007 yılı itibariyle GSY H' nın ekonomik sektörlere göre da ılımı incelendi inde; GSY H nın % 21,7 si tarım sektörüne, % 24 ü sanayi sektörüne, % 39,3 ü hizmetler sektörüne geriye kalan % 15 lik kısım ise in aat sektörüne ve vergi gelirlerine aittir (Anonim, 2008b). Özbekistan pamuk üretimi Sovyetler Birli inin % 50 lik ihtiyacını kar ılamaktadır. Et, süt, yumurta yönünden de aynıdır. Ülke, ipek üretimi ve meyvecilikte ileridir. Ülkenin büyük bölümünü kaplayan Kızıl Kum Çölü nün zengin do al gaz, altın ve uranyum yataklarına sahip oldu u bilinmektedir. 5 Özbekistan ın sahip oldu u yıllık 100 ton kapasiteli altın madeni miktarı dünyadaki en büyük altın ocaklarının üretiminden çok fazladır. Ayrıca Özbekistan da stratejik bir madde oldu u için miktarı tam belirtilmeyen ve i letilmekte olan Uranyum yatakları da bulunmaktadır (Uluda ve Memedov, 1992:307;DPT, 1995:158). Kırgızistan ın, 1991 yılında Sovyetler Birli i nin da ılmasıyla, özel tüketiminde dü ü görülmü ve kamu harcamaları artmı tır. Bunun sonucunda döneminde GSY H 1990 daki seviyesinin yarısına inmi tir yılında ulusal para tedavüle girmi, fiyatlar serbest bırakılmı, ticaret mevzuatı ile tarım sektöründe reform yapılmı, varlıklar özelle tirilmi ve serbest bir ticaret rejimi kabul edilmi tir. Bu sayede ekonomi 1996 yılından itibaren düzelmeye yüz tutmu tur yılında ya anan Rusya Krizi ertesinde Kırgız ekonomisi istikrara kavu arak yılda yakla ık % 5 oranında büyümü tür. Tarım ve madencilik sektörleri geleneksel olarak güçlü olarak tanımlanan sektörlerdir. Bunların yanı sıra, in aat ve enerji ile ula tırma, ticaret ve catering gibi hizmet sektörü alanlarında da sa lıklı bir büyüme gözlemlenmektedir (Anonim, 2009a). Kırgızistan ekonomisi büyük ölçüde tarıma ve altın üretimine dayalıdır. Kırgızistan hayvancılık a ırlıklı tarımsal yapısında, den fazla bitki çe idine sahiptir yılındaki anayasal referandumda di er kararlar arasında tarımda özelle tirmeye gidilerek, tarım sektörüne ve genel ekonomiye yabancı sermaye girmesi için engeller ortadan kaldırılmı tır Rusya Krizi, ba ımsızlıktan sonraki dönemde yava yava iyile me gösteren Kırgızistan ekonomisini olumsuz yönde etkilemi tir (T KA, 2007: 45 46). Kırgızistan da, döneminde GSY H'nın ekonomik sektörlere göre da ılımı incelendi inde GSY H nın % 38 i tarım sektörüne, % 25 i sanayi sektörüne, % 37 si hizmetler sektörüne aittir (Çizelge 1). Kırgızistan ın 2008 yılında büyüme hızı Dünya büyüme hızının üzerinde olmasına ra men, genel olarak ülkede giri imcilik alanında durgunlu un oldu u kesindir. Üretim metoduyla hesaplanmı Kırgız Cumhuriyeti GSY H sı, 2008 yılında Kumtor Altın Madeni üretimi hariç tutuldu unda % 5,4 oranında büyüme göstermi tir (Anonim, 2009a). Türkmenistan, besicilik ve tarımsal ürünler yönünden zengin bir ülkedir. Yarım milyon hektar arazisi sulanabilmektedir. Pamuk üretimi ve ba cılık tarımsal üretimde önemli bir yer tutmaktadır. Ancak üretilen pamu un ancak % 1 i Türkmenistan da i lenebilmektedir. Kükürt, sodyum sülfat, sülfür, 6 iyot, krom gibi maden yataklarına sahiptir. Petrol ve do algaz üretiminin de azımsanmayacak miktarda oldu u belirtilmektedir (Uluda ve Memedov, 1992:318) döneminde Türkmenistan da GSY H' nın ekonomik sektörlere göre da ılımı incelendi inde GSY H nın % 20 si tarım sektörüne, % 41 i sanayi sektörüne, % 39 u hizmetler sektörüne aittir. Türkmenistan'ın ekonomik yapısı, do al gaz, petrol ürünleri, pamuk ve tekstil sanayi, bu day ve gıda i leme sanayi üzerine ekillendirilmi tir. Ba ımsızlı ın kazanılmasından sonra piyasa ekonomisine geçi sürecinde gerçekle tirilmesi gereken özelle tirme faaliyetleri aradan 16 yıl geçmesine ra men çok yava ilerleme kaydetmektedir. Orta ve büyük ölçekli kurulu ların özelle tirilmesini hızlandırmak, yabancı yatırımcıyı çekmek için Türkmenlerle aynı hakları sa lamak üzere 1997 yılında yeni yasal düzenlemelere gidilerek Devlet Ba kanına ba lı Yabancı Yatırımlar Ajansı kurulmu tur Ocak ayında Ajansın içinde Özelle tirme Merkezi olu turulmu tur. Bütün bu çabalara ra men özelle tirilecek kurulu ların eski teknolojiye sahip olması ve satı için saptanan ba langıç fiyatlarının çok yüksek tutulması nedenleriyle istenilen sonuca ula ılamamı tır yılından itibaren özelle tirme sorumlulu u Ekonomi ve Maliye Bakanlı ına geçti inden bu yana özelle tirme amaçlı bir satı yapılmamı tır. Önemli i letmelerde devletin ortaklık payı % 50 olarak devam etmektedir. Ticaret ve hizmet sektöründe faaliyet gösteren tesislerin ise genellikle Belediyelere ait oldu u görülmektedir (Anonim, 2009b). 3. Ba ımsızlık Sürecinde Türk Cumhuriyetleri-Türkiye li kileri 1991 yılında Sovyetler Birli i nin da ılmasının ardından Türkiye, di er ülkelere göre iki farklı ekilde etkilenmi tir. Birincisi toplulukta bulunan ülkelerden askeri, siyasi, ekonomik ve ideolojik olarak etkilenme, ikincisi ise, ba ımsızlı ına kavu an toplam 12 ülke içinde; kökü, dili, dini ve kültürü bir veya birbirine çok yakın be ba ımsız ülkenin bulunu u ve bunların Türkiye ye olan yakınlı ıdır. Türk Dili Konu an Ülkeler Toplulu u nu; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan olu turmaktadır. Bu ülkeler kar ıla tıkları sorunları, tarihi ve kültürel ba ları bulunan dost ülke Türkiye aracılı ıyla a mayı uygun bir yol olarak görmü lerdir. Bu durum, Türkiye yi di er tüm ülkelere göre ayrıcalıklı bir konuma getirmektedir. Bunun bilincinde olan Türkiye, ba ımsızlıklarına kavu an Türk Cumhuriyetleri ni ilk tanıyan ülkedir. Kurulu larından beri sahip oldukları 7 zengin do al kaynaklar nedeniyle birçok ülkenin ilgisi Türk Cumhuriyetleri üzerindedir. Türkiye ile Türk cumhuriyetleri arasındaki ortak de erler nedeniyle kurulu larından itibaren ba layan çok çe itli ili kiler devam etmektedir. Bu ili kilerden biri olan ekonomik ili kiler dünyada ve Türkiye de ya anan krizlere ra men, devam etmi ancak kayda de er adımlar atılamamı tır. Türk Cumhuriyetleri ile ili kileri geli tirme yönündeki çalı malar geçen on sekiz yıla ra men Türkiye nin bu cumhuriyetlerle olan ticari ili kilerinin istenilen düzeye getirememi tir. Ba ımsızlı ına kavu an Türk Cumhuriyetlerinde, ba langıçta, Türkiye'ye büyük ilgi olu mu, Türk zirveleri ve bir dizi üst düzeyli temaslar yapılmı tır. Daha sonra, gerek Kafkasya'daki olumsuz geli meler, gerekse ba langıç temaslarında önemli geli melerin sa lanamaması, Türkiye'ye olan ilgiyi olumsuz yönde etki
Similar documents
View more...
Search Related
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks