Please download to get full document.

View again

of 37
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

YAŞLILARDA KARIN AĞRISI

Category:

Maps

Publish on:

Views: 0 | Pages: 37

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
YAŞLILARDA KARIN AĞRISI ABDOMINAL PAIN IN GERIATRICS DOÇ. DR. Yusuf yürümez Sakarya üniversitesi tip fakültesi AsOc. Prof. Yusuf Yurumez Sakarya university MEDICAL SCHOOL SUNUM PLANI Giriş Epidemiyoloji
Transcript
YAŞLILARDA KARIN AĞRISI ABDOMINAL PAIN IN GERIATRICS DOÇ. DR. Yusuf yürümez Sakarya üniversitesi tip fakültesi AsOc. Prof. Yusuf Yurumez Sakarya university MEDICAL SCHOOL SUNUM PLANI Giriş Epidemiyoloji Tanı Tedavi Sık karşılaşılan durumlar Algoritmik yaklaşım Özet SUNUM PLANI GİRİŞ YAŞLI HASTA YAŞLI HASTA = 65 YAŞ ÜSTÜ Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de; Yaşlı Acil nüfusu servise başvuran yaşlı hasta sayısı GİRİŞ YAŞLI HASTA Acil servis başvurusundaki temel şikayeti karın ağrısı olanlar: %3-13. Doğru tanı oranları oldukça değişken % 40-82* Bazı yazarlara göre yanlış tanı oranı % 40** * Samaras et al. Older Patients in the Emergency Department: A Review. Annals of Emergency Medicine 2010;56(3): ** Chang et al. Acute abdominal pain in the elderly. International Journal of Gerontology 2007;1(2):77-82. GİRİŞ YAŞLI HASTA Karın ağrısı ile başvuran yaşlı hastaların; Yaklaşık % 50 si yatış gerektirir. Bunların en az üçte biri (% 30-40) cerrahi gerektirir. Chang et al. Acute abdominal pain in the elderly. International Journal of Gerontology 2007;1(2):77-82. GİRİŞ YAŞLI HASTA Genç hastalar ile kıyaslandığında; Mortalite oranları 6-8 kat ve cerrahi gereksinim ise 2 kat daha yüksektir. * Samaras et al. Older Patients in the Emergency Department: A Review. Annals of Emergency Medicine 2010;56(3): GİRİŞ YAŞLI HASTA Tanısal gecikme mortaliteyi doğrudan artıran bir faktördür. Doğru tanı sonrası mortalite % 8 Yanlış tanı sonrası mortalite %19 Fenyo G. Acute abdominal disease in the elderly: experience from two series in Stockholm. Am J Surg 1982; 143: GİRİŞ YAŞLI HASTA Sonuç olarak yaşlı ve karnı ağrıyan bir hastanın yönetimi ciddi şekilde zor. Acil servis hekimlerine göre (% 78). Samaras et al. Older Patients in the Emergency Department: A Review. Annals of Emergency Medicine 2010;56(3): TANI Tanının zor konmasının nedenleri: Yaşlı hastalardaki semptom ve bulgular genellikle hafif ve aynı hastalığı olan genç erişkinlere göre daha az spesifiktir. Anamnez almak güçtür; İleri yaştan dolayı kognitif fonksiyonlar bozuktur. Duyma kaybı, demans veya psikiatrik bozukluklar nedeni ile anamnez alma süreci uzundur. Önceden var olan durumlar ve kullanılan ilaçlar nedeni ile fizik muayene etkilenmektedir. TANI TANI - Anamnez Detaylı olmalı (Ancak hasta çoğu zaman şikayetlerinin tam olarak tanımlayamaz. Bu nedenle aile üyeleri ve varsa bakıcısı unutulmamalıdır). AĞRI; Başlangıç ve süreci, lokalizasyonu ve şiddeti, başka bir yere yayılıp yayılmadığı, artıran veya presipite eden faktörler, önceki benzer ataklar, gaz veya gaita deşarjı ve ateş, iştahsızlık, bulantı, ishal, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi, melena ve kusmada kahve telvesi benzeri görümün gibi eşlik eden semptomlar sorgulanmalıdır. Ciddi hastalıklar ve ameliyatlar sorgulanmalı. Alkol ve sigara kullanımı veya allerjisi olup olmadığı da öğrenilmelidir. TANI - Fizik Muayene FM de ilk aşamayı vital bulgular oluşturur. ATEŞ Ciddi intraabdominal hadiselere rağmen yaşlı hastada normotermi hatta hipotermi dahi olabilir. NABIZ - Taşikardi Ağrı mı? Sistemik başka bir hadise kaynaklı mı? TANSİYON ARTERİYEL - Hipotansiyon Normal kan basıncı kronik hipertansif bir hastada hipotansiyonu akla getirir. SOLUNUM SAYISI - Takipne Ağrı kaynaklı olabiliceği gibi sepsis veya obstrüksiyona bağlı asidozun kompanzasyonundan da kaynaklanabilir. TANI Fizik Muayene Fizik muayene inspeksiyon ile başlamalı ve oskültasyon ile devam etmelidir. TANI Fizik Muayene DİKKAT!!! Genellikle karın duvarında kasların zayıf olması nedeni aşikar peritonitte dahi defans ve rijiditeye rastlanmayabilir. Herni var mı? Rektal Muayene TANI Fizik Muayene Fizik muayene yalnızca karın ile sınırlı kalmamalıdır. Konjuktivalar Solgun mu? Kardiyak muayane çok önemlidir. Pnömoni, Konjestif kalp yetmezliği, Perikardit veya Pulmoner emboli??? Atrial fibrilasyon Akut Mezenterik İskemi??? Ekstremiteler Periferal Emboliler??? Nörolojik Muayene SVO??? TANI Laboratuvar Standart olarak istenmesi gereken laboratuvar tetkikleri: Tam Kan Sayımı İdrar Analizi Gaita İncelemesi Serum Biyokimyası TANI Laboratuvar Laboratuvar tetkiklerinde isteme eşiği düşük olmalıdır. Ancak normal gelen değerlerin etkisinde de kalınmamalıdır. Cerrahi durumlarda dahi değerler normal gelebilir. TANI Laboratuvar Lökositozis veya lökopeni Normalde - İnfeksiyon veya inflamasyona işaret eder. Ancak - İmmun suprese hastada ve aşırı yaşlılarda normal olabilir ve şiddetli enfeksiyonun belirtisidir. KCFT biliyer sistem enfeksiyonlarında dahi normal olabilir. UNUTMAMAMIZ GEREKEN; LABORATUVARI DEĞİL HASTAYI TEDAVİ EDİYORUZ. TANI Laboratuvar EKG unutulmamalıdır. TANI Görüntüleme DİREKT GRAFİ Maliyet açısından ucuz Ciddi hastalıklar için ipucu verebilir. TANI Görüntüleme ULTRASONOGRAFİ Yatak başı uygulanabilme kolaylığı vardır. Acil hekimleri için steteskop niteliğindedir. Abdominal aort, biliyer sistem ve pelvik hastalıklar değerlendirilebilir. TANI Görüntüleme BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ Klinisyenin kararını doğrudan etkileyebilecek bir tetkik yılında yapılmış bir çalışmada BT nin; % 45 oranında klinisyenin tanısında değişikliğe neden olduğu % 25 inde yatış kararına etkili olduğu % 15 inde antibiyotik kullanılmasına neden olduğu %12 sinde de cerrahi uygulanmasına neden olduğu bulunmuştur. Esses D, Birnbaum A, Bijur P, et al. Ability of CT to alter decision making in elderly patients with acute abdominal pain. Am J Emerg Med 2004;22(4):270 2. TANI Görüntüleme BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ Perforasyon AAA Apandisit Akut Mezenterik İskemi (Altın standart olmasına rağmen anjiografi daha faydalıdır) Esses D, Birnbaum A, Bijur P, et al. Ability of CT to alter decision making in elderly patients with acute abdominal pain. Am J Emerg Med 2004;22(4):270 2. TANI SIK KARŞILAŞILAN DURUMLAR Yaklaşık olarak vakaların %25 inden biliyer sistem sorumludur. Bunları: Nonspesifik karın ağrısı Malignensi Barsak obstrüksiyonu Komplike peptik ülser İnkarsere herni takip eder. SIK KARŞILAŞILAN DURUMLAR Akut apandisit, pankreatit ve divertikülit nadirdir ancak önemlidir. Genellikle aşikar hale gelmeleri geciktiğinden MORTALİTE ve MORBİDİTELERİ YÜKSEKTİR. Abdominal vasküler hastalıklar da (AAA ve mezenterik iskemi) ayırıcı tanıda unutulmamalıdır. TEDAVİ Vital bulgular, mental durum ve solunum yakından takip edilmelidir. IV damar yolu NS veya RL İntravasküler volüm durumu takip edilmelidir. Bunun için; Kan basıncı Kalp hızı İdrar çıkışı TEDAVİ Ciddi şekilde hasta olan yaşlılarda kardiyak monitörizasyon ve pulse oksimetre ile oksijen desteği yapılmalıdır. Hastalar cerrahi patolojiler dışlanıncaya kadar oral almamalıdır. Ağrı kesiciler - önerilir. Fakat böbrek fonksiyon testlerinde bozulmaya neden olabileceklerinden NSAID lar yerine opioidler tercih edilmelidir. Biliyer sistem veya pankreatit şüphesinde opioidler yerine meperidin tercih edilmelidir. TEDAVİ Erken cerrahi konsültasyon önerilir. ALGORİTMİK YAKLAŞIM Carol Lyon et al. Diagnosis of Acute Abdominal Pain in Older Patients. American Family Physician 2006;74: ALGORİTMİK YAKLAŞIM Carol Lyon et al. Diagnosis of Acute Abdominal Pain in Older Patients. American Family Physician 2006;74: ALGORİTMİK YAKLAŞIM Carol Lyon et al. Diagnosis of Acute Abdominal Pain in Older Patients. American Family Physician 2006;74:
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks