Please download to get full document.

View again

of 14
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

TOELATINGSONDERZOEK KUNSTSTOF ONDERBOUWCONSTRUCTIE

Category:

Self Improvement

Publish on:

Views: 4 | Pages: 14

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
TOELATINGSONDERZOEK KUNSTSTOF ONDERBOUWCONSTRUCTIE SGS INTRON B.V. Opdrachtgever / Customer C.S.C. Ceelen Sport Constructies B.V. t.a.v. de heer ir. T. Wouters Postbus BB ZEEWOLDE Opdrachtnemer
Transcript
TOELATINGSONDERZOEK KUNSTSTOF ONDERBOUWCONSTRUCTIE SGS INTRON B.V. Opdrachtgever / Customer C.S.C. Ceelen Sport Constructies B.V. t.a.v. de heer ir. T. Wouters Postbus BB ZEEWOLDE Opdrachtnemer / Contractor Ons kenmerk / Our reference Autorisatie / Authorisation Auteur / Author Datum / Date SGS INTRON B.V. Postbus 5187 NL-6130 PD Sittard drs. R. Haverkort ing. I.F.F. Richartz 30 mei 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. INLEIDING BESCHRIJVING KRATTEN SYSTEEM ONDERZOEK Vorstbestendigheid Waterbergend vermogen Stabiliteit Druksterkte Stabiliteit bij cyclische belasting Lengteverandering Viscoelastische eigenschappen Kruipgedrag Uittreksterkte enkele verbinding Buigsterkte enkel element INVLOED OP VERTICALE SPORTTECHNISCHE EIGENSCHAPPEN CONCLUSIE Pagina 2 van 14 1. INLEIDING CSC Ceelen Spot Constructies B.V. (verder CSC) wenst een kunststof krattensysteem (ITPlus(r)Variobox) toe te passen als onderbouwconstructie voor kunstgras sportvelden. Het toe te passen kunststof kratten systeem dient als vervanging van traditionele (minerale) onderbouwlagen zoals zand, lava, lava/rubber en dergelijke. De kunststof kratten zijn in verschillende laagdikten te verkrijgen zodat de minimale constructiehoogte van 350 mm voor voetbal kunstgrasvelden gerealiseerd kan worden. Het kunststof krattensysteem dient toegelaten te worden op de Sportvloerenlijst (SVL) als constructiemateriaal voor de onderbouw van kunstgras sportconstructies. SGS INTRON beoordeelt het kunststof kratsysteem aan de vigerende constructienormen ISA-CONSTR2 en ISA-CONSTR2.1. Aanvullend wordt het systeem onderzocht op geschiktheid voor de toepassing en op veroudering. Het aanvullend onderzoek is noodzakelijk omdat de vigerende constructienormen gericht zijn op minerale bouwmaterialen en geen rekening houden met andersoortige materialen en constructies. De eigenschappen van een kunststof krattensysteem kunnen invloed uitoefenen op de verticale sporttechnische eigenschappen. In het onderzoek is een beoordeling uitgevoerd naar de invloed van het te onderzoeken kunststof krattensysteem op de verticale sporttechnische eigenschappen (schokabsorptie, energierestitutie en verticale vervorming) bij toepassing van een direct hierop geplaatst rubber ingevuld kunstgrassysteem. Bij gebleken geschiktheid wordt het kratsysteem op de SVL geplaatst met de status in onderzoek. SGS INTRON stelt een bedrijfsgebonden norm voor deze onderbouwconstructie op. 2. BESCHRIJVING KRATTEN SYSTEEM Het kunststof kratten systeem bestaat uit een polypropyleen-copolymeer (verder PP/cp.) dat met behulp van een spuitgiet techniek gevormd wordt tot een krat. Het hierdoor geproduceerde kratsysteem bevat een groot volume aan holle ruimte, is modulair opgebouwd en verkrijgbaar in verschillende laagdikten met eenzelfde grondvlakafmeting. De afmetingen bedragen: x 600 x 100 mm; x 600 x 150 mm; x 600 x 250 mm. Polypropyleen heeft karakteristieke eigenschappen zoals; - Lage wateropname; - Zuur- en alkali bestendigheid; - Hoge (trek)sterkte. Pagina 3 van 14 Foto 1. Voorbeeld kratsysteem 3. ONDERZOEK Het onderzoek richt zich op de toepassing als onderbouwmateriaal voor kunstgras sportconstructies. Onderbouwlagen van dergelijke sportconstructies moeten voldoen aan een toetsing aan de vigerende constructienormen ISA-CONSTR2 en ISA-CONSTR2.1. Omdat de vigerende constructienormen verwijzen naar de toepassing van mineralogische bestanddelen, is een directe toetsing aan deze normen niet goed mogelijk. De belangrijkste beschreven eigenschappen die tevens van toepassing geacht worden voor het kunststof krattensysteem uit deze normen, zijn: - Vorstbestendigheid; - Waterbergend vermogen; - Stabiliteit. Verder is een aanvullend onderzoek uitgevoerd gericht op belasting en veroudering. Dit onderzoek omvat de volgende onderdelen: - Beoordeling veroudering van het kratsysteem; Pagina 4 van 14 - Lengteverandering onder invloed van temperatuur; - Viscoelastisch gedrag bij lage en hoge temperaturen; - Kruipgedrag onder continu belasting; - Uittreksterkte enkele verbinding; - Buigsterkte enkel element Vorstbestendigheid Het kratsysteem bestaat uit een polypropyleen copolymeer. De wateropname van polypropyleen (homopolymeer) is kleiner dan 0,1%(m/m). Het risico op vorstschade aan het kratsysteem als gevolg van wateropname wordt als nihil beoordeeld. Door de zeer open structuur van het kratsysteem zal bij bevriezing van water dat eventueel aanwezig is in het kratsysteem, niet tot schade leiden. Het water zal over voldoende vrije ruimte beschikken om ongehinderd te kunnen uitzetten bij bevriezing Waterbergend vermogen Door de constructiewijze van het kratsysteem, bevat het systeem een zeer groot volume aan open ruimte. Het volume open ruimte bedraagt ca. 80%, dit betekent dat per kubieke meter onderbouw 800 liter water geborgen kan worden Stabiliteit In de vigerende normen ISA-CONSTR2 en ISA-CONSTR2.1 is geen eis of beoordeling opgenomen met betrekking tot de stabiliteit van een onderbouwconstructie. Stabiliteit wordt bij minerale bouwstoffen getoetst op indringingsweerstand (penetrometertest). Deze meetmethode is echter niet geschikt voor het beoordelen van de stabiliteit van het kratsysteem. Stabiliteit van een kratsysteem dient daarom verder gedefinieerd te worden. Om een indruk te verkrijgen van de stabiliteit van het kratsysteem en de toepasbaarheid in onderbouwconstructies voor kunstgras sportvelden, zijn de volgende eigenschappen onderzocht: - Druksterkte (geeft inzicht over de maximale draagkracht); - Vervorming bij een belasting van 80% van de maximale draagkracht; - Blijvende vervorming na cyclische belasting; - Kruipgedrag bij continu belasting Druksterkte Een druksterkte test geeft inzicht in de maximale draagkracht van het kratsysteem. De druksterkte is bepaald door op een lage (10 cm) en een hoge krat (25 cm) een ronde stalen plaat met een diameter van 300 mm in het midden aan te brengen en vervolgens in 1 minuut tijd een belasting aan te brengen van 800 kn/m 2. De kracht waarbij breuk optreedt, is een maat voor de maximale druksterkte. De meetresultaten zijn in onderstaande tabel opgenomen. Pagina 5 van 14 Tabel 1. Druksterkte bij 23 0 C Afmetingen krat-element Druksterkte in kn/m x 600 x 100 mm x 600 x 250 mm 747 Gemiddeld 700 De meetwaarde van 700 kn/m 2 komt overeen met bijvoorbeeld een leemondergrond Stabiliteit bij cyclische belasting De stabiliteit van een kratsysteem wordt verder beoordeeld op de blijvende vervorming van een kratelement na cyclische belasting. De cyclische belasting die wordt opgelegd, is afgeleid van de belasting die wordt uitgeoefend door een zware tractor ( 4000 kg) die direct over de krat-elementen rijdt. In het onderzoek is een cyclische belasting van 45 kn toegepast op een lage (10 cm) en een hoge krat (25 cm) toegepast. De belasting is via een stalen plaat met een doorsnede van 300 mm opgelegd. Na de cyclische belasting is de blijvende vervorming gemeten en beoordeeld. Het aantal cycli in dit onderzoek bedraagt 5 cycli van 45 kn. De belasting wordt in 1 min. aangebracht en gedurende 1 min. opgelegd. Hierna wordt de belasting weggenomen en de blijvende vervorming na 10 min. gemeten. Vervolgens worden de vervolgcycli aangebracht. De opgelegde belasting van 45 kn houdt rekening met een veiligheidsfactor van ca. 2,5 in relatie tot de voorheen genoemde zware trekker van 4000 kg. Aanname daarbij is dat het volledige trekkergewicht verdeeld wordt over de twee achterste grote wielen. De opgelegde belasting bedraagt ca. 636,6 kn/m 2, dit komt overeen met een belasting van ca. 90% van de maximale druksterkte. SGS INTRON gaat er van uit dat een dergelijke belasting in de praktijk (incidenteel) kan voorkomen op het moment dat de sportconstructie wordt opgebouwd (aanbrengen van sporttechnisch materiaal met behulp van trekkers en aanhangers). In onderstaande tabel zijn de meetresultaten opgenomen. Tabel 2. Blijvende vervorming na cyclische belasting Afmetingen krat-element Blijvende vervorming na cyclische belasting Blijvende vervorming in procent 600 x 600 x 100 mm 2,229 mm 2, x 600 x 250 mm 1,380 mm 0,55 Het kratsysteem ondervindt bij een cyclische belasting een blijvende vervorming van maximaal 2,2%. De belasting is daarbij direct op het kratsysteem aangebracht. De maximale vervorming ligt nog ruim onder de maximale toegestane oneffenheden voor kunstgras sportconstructies ( 5 mm). SGS INTRON beoordeelt dat de blijvende vervorming na cyclische belasting geen negatieve invloed uitoefent op de vlakheid van een sportconstructie. Pagina 6 van 14 3.4. Lengteverandering Kunststof is net zoals veel andere materialen onderhevig aan lengteverandering onder invloed van temperatuurwisselingen. In dit onderzoek is de lengteverandering van een gehele krat onderzocht bij een temperatuur van -5 0 C en 35 0 C. De meetresultaten zijn in onderstaande tabel opgenomen. Tabel 3. Lineaire uitzetting krat, temperatuurgebied -5C tot 35C Verandering in -5C 21C 35C dimensie Lengte -0,15% 0% + 0,08% Breedte -0,15% 0% + 0,08% Hoogte -0,2% 0% +0,1% Deze lengteverandering betekent dat een veld over 100 m lengte ca. 8 cm zal uitzetten bij een omgevingstemperatuur van de kratten bij 35 0 C. Indien het kratsysteem opgesloten ligt, zal de lengteverandering mogelijk gepaard gaan met het opbollen van het systeem of met kruip (= vervorming) van de kratten. Bij het toepassen van het krattensysteem in de bodem en met een daarop aangebrachte kunstgrasconstructie, zal een temperatuur van 35 0 C naar alle waarschijnlijkheid niet behaald worden. SGS INTRON verwacht dat het krattensysteem in een dergelijke opbouw een temperatuurgebied zal ervaren tussen -5 0 C en 20 0 C. Bij het toepassen van een dergelijk krattensysteem als onderbouwconstructie van een kunstgras sportconstructie dient hier rekening mee gehouden te worden Viscoelastische eigenschappen Het rheologische gedrag van het PP/cp. is onderzocht met behulp van een rheometer in het temperatuurgebied van C tot C. Het monster dat onderzocht is in dit onderzoek, is uit een aangeleverde kunststof krat geïsoleerd en voorbehandeld voor de meting. De viscoelastische eigenschappen geven informatie over het gedrag van de materiaaleigenschappen in een gedefinieerd temperatuurgebied. Uit de metingen blijkt dat het materiaal viscoelastische eigenschappen bezit die in het temperatuurgebied van ca C tot 35 0 C sterk veranderen. Het viscoelastisch gedrag van een materiaal houdt in dat het materiaal zowel visceuze als elastische eigenschappen bezit. Visceuze eigenschappen betekent dat een materiaal onder een belasting vervormt en dat na het wegnemen van de belasting het materiaal in gedeformeerde toestand achterblijft. Met elastisch gedrag vertoont een materiaal onder een belasting een vormverandering die bij het wegnemen van de belasting resulteert in het terugveren naar de oorspronkelijke toestand. Wanneer een materiaal beide eigenschappen bezit, viscoelastische eigenschappen, dan zal het bij het opleggen van een belasting, vervormt worden en bij het wegnemen van de belasting niet volledig naar de oorspronkelijke vorm terugkeren. De mate van blijvende vervorming is afhankelijk van de opgelegde belasting. Naarmate de opgelegde belasting de maximale druksterkte benadert, zal de blijvende vervorming ook groter worden. Pagina 7 van 14 In figuur 1 is viscoelastisch gedrag van het PP/cp. grafisch weergegeven. Uit de meetresultaten is af te leiden dat het in het temperatuurgebied C tot 25 0 C de visceuze eigenschappen (G ) sterk veranderen met de grootste verandering bij -5 0 C. Bij -5 0 C is het materiaal maximaal visceus (lees stijf ) maar ook brosser. Tegelijkertijd neemt de elastische component (G ) van het materiaal in ditzelfde temperatuurgebied van C tot 25 0 C af. Dit betekent dat het materiaal minder veerkrachtig wordt in dit temperatuurgebied, de kruip neemt toe. Figuur 1. Rheologisch gedrag PP/cp Kruipgedrag Op basis van het rheologisch gedrag van het PP/cp. is het kruipgedrag op langere termijn gekwantificeerd bij 23 0 C. Kruip ontstaat door de permanent aanwezige belasting die door de sportconstructie wordt uitgeoefend op het krattensysteem. Uitgaande van de kunstgras sportconstructie die hier op wordt aangebracht, is berekend welke belasting dit per vierkante meter uitoefent op het onderliggende krattensysteem. Het kruipgedrag is gedurende 3 maanden bij 20 0 C onderzocht waarbij het eigen constructiegewicht van het kunstgras sportsysteem met een factor 2,5 is verhoogd en aangebracht op twee kratten (10 cm en 25 cm hoge krat). De opgelegde Pagina 8 van 14 belasting bedraagt 2,4 kn per krat. Dit komt overeen met een statische belasting van ca. 1% van de maximale sterkte (700 kn/m 2 ). De meetresultaten zijn in onderstaande figuur 2 grafisch weergegeven. Hieruit blijkt dat de kruip minimaal is en verwaarloosbaar klein bij deze belasting. Figuur 2. Kruipgedrag lage krat (blauw) en hoge krat (rood) 3.7. Uittreksterkte enkele verbinding Het kratsysteem wordt per element met 4 kunststof zwaluwverbindingen aan een enkel ander element verbonden (foto 2). Deze verbindingen dienen voldoende sterk te zijn om te voorkomen dat de elementen bij een horizontale belasting (remmen en draaien van onderhoudsmaterieel) uit elkaar getrokken worden of dat de verbindingen bezwijken door krimp of uitzetting onder invloed van temperatuur. De uittreksterkte van een enkele verbinding is in dit onderzoek getest en beoordeeld. In onderstaande figuur 3 is de uittreksterkte van 2 metingen grafisch weergegeven. Het gemiddelde resultaat is een gemiddelde van 4 metingen en is opgenomen in tabel 5. Pagina 9 van 14 Figuur 3. Grafische weergave van de meting van de uittreksterkte van een enkele verbinding in duplo Tabel 5. Gemiddelde uittreksterkte van een enkele verbinding Type verbinding Gemiddelde uittreksterkte in N Kunststof, zwaluwstaart verbinding 1700 N Pagina 10 van 14 Foto 2. Kunststof zwaluwverbinding (omcirkeld) 3.8. Buigsterkte enkel element Het kunststof kratsysteem wordt door middel van verbindingsstukken per element met elkaar verbonden. Door deze wijze van verbinding wordt een plaatwerking verkregen. Dit betekent dat belastingen (met name verticaal) verspreid worden over meerdere elementen. Voor minder draagkrachtige ondergronden kan dit een voordeel zijn. Enerzijds is de totale sportconstructie inclusief kratsysteem relatief licht en oefent daardoor een lage belasting uit op een dergelijke ondergrond. Anderzijds wordt door de plaatwerking een lastspreiding door het kratsysteem bereikt waardoor een puntbelasting makkelijker opgenomen kan worden. Dergelijke lasten leiden dan niet direct tot verzakkingen. Op het moment dat een kratsysteem op een minder draagkrachtige ondergrond wordt toegepast, is de onderlinge verbindingssterkte van de elementen van belang. Deze verbinding voorkomt immers dat puntlasten direct aan de ondergrond worden doorgegeven. Deze praktijksituatie in een laboratoriumproef simuleren is niet goed mogelijk. SGS INTRON heeft daarom gekozen om een aspect van praktijksituatie op laboratoriumschaal te onderzoeken. Aanvullende praktijkproeven zijn nodig om de plaatwerking van de kratelementen goed te kunnen bestuderen en te beoordelen. Pagina 11 van 14 In het laboratoriumonderzoek is de buigsterkte van een verbinding tussen twee kratelementen onderzocht. De buigsterkte van een enkel element is bepaald door twee elementen aan één zijde met elkaar te verbinden met 4 kunststof zwaluwverbindingen. Eén element is volledig dragend op een vlakke, horizontale ondergrond vastgeklemd. Het tweede element hangt vrij en horizontaal. Aan het einde van dit element wordt een zodanige belasting aangebracht totdat de verbinding tussen de twee elementen breekt (figuur 4). De breekkracht is een maat voor de buigsterkte uitgedrukt in N/m. SGS INTRON stelt dat de buigsterkte ten minste 150 N/m moet bedragen om een voldoende plaatwerking te verkrijgen (door praktijkproeven zal aangetoond moeten worden of dit volstaat). De waarden voor de verschillende kratafmetingen zijn in onderstaande tabel opgenomen. Krat element (vast) Vaste Vaste ondergrond ondergrond Krat element (belast) scharnierpunt F (door aanbrengen trekkracht) Figuur 4. Aanzicht proefopstelling buigsterkte. Tabel. 6. Buigsterkte enkel element en enkele verbinding Elementafmeting Buigsterkte in N/m (eis 150 N/m) 60x60x10 cm 220 N/m 60x60x15 cm 240 N/m 60x60x25 cm 300 N/m 4. INVLOED OP VERTICALE SPORTTECHNISCHE EIGENSCHAPPEN Kunststof ondergaat onder invloed van een belasting een vervorming. Plotseling optredende belastingen leiden tot een veerkrachtige reactie van het kunststof. Deze eigenschap kan invloed uitoefenen op de verticale sporttechnische eigenschappen van een hierop aan te brengen sportconstructie. SGS INTRON heeft de invloed hiervan onderzocht met behulp van de Artifical Athlete. Deze meetmethode wordt voorgeschreven door de FIFA bij het bepalen van de verticale sporttechnische eigenschappen (uitgezonderd de energierestitutie). Om de invloed van het kratsysteem te onderzoeken is de hoogste krat (250 mm) onderzocht. Een standaard voetbal, rubber ingestrooid kunstgrassysteem is direct op geovlies op het krattensysteem aangebracht. Als vergelijking zijn de verticale sporttechnische eigenschappen van het kunstgrassysteem direct op beton gemeten. Uit de metingen blijkt dat de invloed van het kratsysteem verwaarloosbaar klein is. In onderstaande tabel zijn de meetwaarden opgenomen. Pagina 12 van 14 Tabel 7. Vergelijking verticale sporttechnische eigenschappen kunstgrassysteem op kratten en beton Meetlocatie Eis Temperatuur halverwege hoogte kunstgrasvezel 23 ± 2 C 24,5 24,5 24,5 24,1 24,2 24,2 Valhoogte valgewicht 55 ± 0,5 mm 55,0 55,0 55,0 55,0 55,0 55,0 Laagdikte infill-materiaal S.A.* mm 45,0 44,0 43,0 45,0 44,0 43,0 Schokabsorptie meting 1 S.A.* % 74,1 72,3 74,4 77,8 71,4 71,6 Energierestitutie meting 1 - % 42,9 37,5 37,2 30,9 37,8 36,9 Tijd tussen 1e en 2e meting 60 ± 5 s Schokabsorptie meting 2 S.A.* % 70,0 69,2 70,5 66,3 65,8 65,1 Energierestitutie meting 2 - % 42,0 41,7 39,6 37,8 39,3 38,7 Tijd tussen 2e en 3e meting 60 ± 5 s Schokabsorptie meting 3 S.A.* % 68,5 67,7 68,7 63,0 64,2 62,6 Energierestitutie meting 3 - % 42,9 42,3 41,1 38,1 39,0 40,8 Gemiddelde schokabsorptie per meetlocatie S.A.* % Gemiddeldde energierestitutie per meetlocatie - % Gemiddelde schokabsorptie proefstuk S.A.* % Gemiddelde energierestitutie proefstuk - % Meetlocatie A B C A B C Eis Gemeten oppervlaktetemperatuur 23 ± 2 C 24,3 24,3 24,4 24,2 24,2 24,2 Afstand tussen vervormingssensoren en centrum testvo mm Valhoogte valgewicht 120 ± 0,25 mm 120,0 120,0 120,0 120,0 120,0 120,0 Laagdikte S.A.* mm 45,0 44,0 43,0 45,0 44,0 43,0 Tijd - uu:mm 15:30 15:35 15:45 13:16 13:20 13:24 Meting 1 S.A.* mm 12,34 11,91 12,22 12,46 11,93 11,66 Tijd tussen 1e en 2e meting 60 ± 5 s Meting 2 S.A.* mm 10,90 10,64 10,11 10,87 10,41 9,73 Tijd tussen 2e en 3e meting 60 ± 5 s Meting 3 S.A.* mm 10,48 9,94 9,32 9,90 9,45 9,01 Gemiddeld per meetlocatie S.A.* mm 10,7 10,3 9,7 10,4 9,9 9,4 Gemiddelde vert. vervorming S.A.* mm 10,2 9,9 Pagina 13 van 14 5. CONCLUSIE CSC wenst het krattensysteem als onderbouwsysteem voor alle sportconstructies toe te kunnen passen. Hiertoe dient het krattensysteem toegelaten te worden tot de Sportvloerenlijst (SVL) en moet er een bedrijfsgebonden norm worden opgesteld. Het krattensysteem dient onder de naam ITPlus(r)Variobox op de SVL vermeld te worden. SGS INTRON beoordeelt dat het kratsysteem in aanmerking komt voor plaatsing op de SVL met de status in onderzoek met de aanvulling dat nog nader onderzoek verricht dient te worden bij de toepassing van het krattensysteem op weinig draagkrachtige ondergronden. Het kratsysteem dient in een dergelijke pilotfase nog nader onderzocht te worden op de volgende eigenschappen: - Uitzetting- en krimpgedrag; - Buigsterkte; - Systeemopbouw. Om het kratsysteem op een duurzame wijze toe te kunnen passen voor alle kunstgras sportconstructies, dient een uniforme constructie opbouw door de aannemer te worden vastgesteld. De constructieopbouw dient t
Similar documents
View more...
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks