Please download to get full document.

View again

of 24
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.

Warmwaterbehandeling lelie

Category:

Magazines

Publish on:

Views: 9 | Pages: 24

Extension: PDF | Download: 0

Share
Related documents
Description
Warmwaterbehandeling lelie Effect van verlaagde voor- en natemperatuur bij Oriëntals en verhoogde kooktemperatuur bij Longiflorum-, LA- en OT- hybriden Casper Slootweg en Hans van Aanholt Praktijkonderzoek
Transcript
Warmwaterbehandeling lelie Effect van verlaagde voor- en natemperatuur bij Oriëntals en verhoogde kooktemperatuur bij Longiflorum-, LA- en OT- hybriden Casper Slootweg en Hans van Aanholt Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit PPO nummer / PT nummer Maart 2013 2013 Wageningen, Stichting Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) onderzoeksinstituut Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van DLO. Voor nadere informatie gelieve contact op te nemen met: DLO in het bijzonder onderzoeksinstituut Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit DLO is niet aansprakelijk voor eventuele schadelijke gevolgen die kunnen ontstaan bij gebruik van gegevens uit deze uitgave. Projectnummer PT: Projectnummer PPO: Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit Address : Postbus 85, 2160 AB Lisse : Prof. Van Slogterenweg 2, 2161 DW Lisse Tel. : Fax : Internet : Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 2 Inhoudsopgave pagina 1 SAMENVATTING INLEIDING MATERIAAL EN METHODE Warmwaterbehandeling diverse leliegroepen bij hogere temperatuur Invloed temperatuur en duur van de voor- en nawarmte Invloed temperatuur en duur van de voor- en nawarmte op bollenmijt Praktijkkookproef RESULTATEN Effect temperatuur op bollenmijten Effect temperatuur op cultivars Effect voor- en nawarmte Praktijkproef CONCLUSIES EN DISCUSSIE BIJLAGE 1. FACTSHEET WWB, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 3 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 4 1 Samenvatting In de teelt van Oriëntals komen veel partij-overdraagbare ziekten en plagen voor, zoals het wortellesie-aaltje, bladaaltjes en bollenmijten, maar ook bacteriën en schimmels. In eerder onderzoek van PPO is duidelijk geworden dat Oriëntals heel goed een warmwaterbehandeling bij 41 C in alleen water kunnen verdragen mits deze wordt toegepast in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. Het is niet bekend hoe lelies uit de groep van de Longiflorum, LA- en OT-hybriden reageren op een warmwaterbehandeling bij 41 C in combinatie met voor- en nawarmte. Omdat niet alle telers de mogelijkheid hebben voor- en nawarmte te geven bij 20 C is ook onderzocht of bewaring bij lagere schuur temperaturen voor en na de warmwaterbehandeling een warmwaterbehandeling bij 41 C zonder schade mogelijk maakt. Uit de kookproef in 2011 bleek er bij geen enkele van de geteste cultivars opbrengstderving als gevolg van de kookbehandelingen op te treden. De cultivars Sorbonne, White Heaven, Brindisi, Original Love,Belladonna en Manissa vertoonden geen effect van de kookbehandeling van bij 39, 41 of 43 C, in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. In de proef met een voor- en nawarmte behandeling van 1 of 2 dagen bij 10, 15 of 20 C in 2011 zijn bij geen van de geteste cultivars verschillen in geoogst bolgewicht als gevolg van verschillende voor- en nawarmte behandelingen gevonden. Wel zijn er kleine verschillen in opkomstpercentage gevonden, waar echter geen duidelijk lijn in zat. Uit mijtenonderzoek in 2011 bleek dat de beste bestrijding van bollenmijt werd verkregen door een WWB bij 41 C, in combinatie met voor- en nawarmte van 2 dagen bij 20 C. De relatief hoge temperatuur voor en na het koken lijkt de mijten actiever en meer ontvankelijk te maken voor de behandeling. Uit de praktijkproef op 6 bedrijven in 2012 is wel gebleken dat er enige opbrengstderving mogelijk is bij een warmwaterbehandeling, zowel bij 2 uur 39 C als bij 2 uur 41 C, met voor- en nawarmte. Koken bij 41 C geeft in enkele gevallen wat meer opbrengstderving dan bij 39 C. Het aantal dubbelneuzen als gevolg van de behandelingen bleef beperkt. Er zijn geen consequente verschillen in gevoeligheid van cultivars of groepen gevonden. Het is niet duidelijk waarom er in de kookproef bij PPO in 2011 geen opbrengstderving is gevonden van een kookbehandeling van bij 41 C en in de praktijkproef in 2012 wel van 2 uur bij 41 C. De conditie van de bollen als gevolg van het groeiseizoen, of de afstelling van de kookbaden kan hierop van invloed zijn geweest. Het geven van voor- en nawarmte bij verschillende temperaturen in 2011, in combinatie met een warmwater behandeling van 2 uur bij 41 C, heeft geen effect gehad op het gerooide bolgewicht en een klein, onduidelijk, effect op het opkomstpercentage. Ook hier kan hetzelfde seizoenseffect of effect van de kookapparatuur een rol gespeeld hebben. Gezien de uitkomst van de praktijkkookproef lijkt een voor- en nawarmte van 2 dagen bij 20 C goed te voldoen als er bij 41 C gekookt wordt. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 5 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 6 2 Inleiding In de teelt van Oriëntals komen veel partij-overdraagbare ziekten en plagen voor, zoals het wortellesie-aaltje, bladaaltjes en bollenmijten, maar ook bacteriën en schimmels. In onderzoek van PPO (PT project ) is duidelijk geworden dat Oriëntals heel goed een warmwaterbehandeling bij 41 C in alleen water kunnen verdragen mits deze wordt toegepast in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. Deze voor Oriëntals zware kookbehandeling is effectief in de bestrijding van bladaaltjes, bollenmijten en wortellesieaaltjes (deze laatste plaag alleen in licht aangetaste partijen). Indien een partij leliebollen zwaar is aangetast door wortellesie-aaltjes is een warmwaterbehandeling van bij 43 C in water, in combinatie met 2 of 3 dagen voor- en nawarmte bij 20 C noodzakelijk. Er is dan wel opbrengstderving, maar de wortellesieaaltjes worden volledig bestreden. In de praktijk hebben telers niet altijd de mogelijkheid om de bollen, voor en na de warmwaterbehandeling bij 20 C te bewaren. Het is niet bekend of bewaring bij lagere schuur temperaturen voor en na de warmwaterbehandeling een warmwaterbehandeling bij 41 of 43 C mogelijk maken. Ook is niet bekend hoe lelies uit de groep van de Longiflorum, LA- en OT-hybriden reageren op een warmwaterbehandeling bij 41 C in combinatie met voor- en nawarmte. Doel van dit onderzoek was: 1. Vast te stellen of lelies uit de groep van de Longiflorum, LA- en OT-hybriden net als de Oriëntals bij een hogere temperatuur gekookt kunnen worden in combinatie met voor- en nawarmte. 2. Vast te stellen of voor- en nawarmte bij 20 C moet worden uitgevoerd of dat dit ook kan plaatsvinden bij lagere (schuur) temperaturen. Daarnaast is in een partij lelies die door bollenmijten was aangetast onderzocht of de verkorting van de duur en verlaging van de temperatuur van de voor- en nawarmte van invloed is op de bestrijding van bollenmijten. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 7 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 8 3 Materiaal en methode In december 2010 en januari 2011 werden verschillende leliecultivars uit de groep van de Oriëntals, Longiflorum s, LA- en OT-hybriden gekookt bij 39, 41 of 43 C in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. In het voorjaar van 2011 werden de bollen opgeplant en werd de groei beoordeeld. Een aantal van deze cultivars en één partij die door bollenmijten was aangetast werden gekookt bij 41 C in combinatie met 1 of 2 dagen voor- en nawarmte bij 10, 15 of 20 C. De bollen van de cultivars die niet door bollenmijten waren aangetast werden in het voorjaar van 2011 opgeplant waarna de gewasgroei werd beoordeeld Warmwaterbehandeling diverse leliegroepen bij hogere temperatuur Gebruikte cultivars waren: Groep Cultivar Or Sorbonne LO White Heaven LA Brindisi LA Original Love OT Belladonna OT Manissa De behandelingen waren: Geen WWB, 39 C, 41 C, 43 C. De WWB van White heaven werd half december uitgevoerd, de overige cultivars half januari. Er zijn 3 herhalingen per behandeling gebruikt, met elk 100 bollen zift 8-10 per herhaling. Alle kookbehandelingen zijn uitgevoerd in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. De WWB is uitgevoerd met toevoeging van 0,5% Captan. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 9 3.1.2 Invloed temperatuur en duur van de voor- en nawarmte Gebruikte cultivars waren: Groep Cultivar Or Sorbonne LA Brindisi OT Belladonna De behandelingen waren: Voorwarmte WWB Nawarmte 2 C (controle) 2 dagen 20 C 2 dagen 15 C 2 dagen 10 C 1 dag 20 C 1 dag 15 C 1 dag 10 C 41 C 41 C 41 C 41 C 41 C 41 C 41 C 2 C 2 dagen 20 C 2 dagen 15 C 2 dagen 10 C 1 dag 20 C 1 dag 15 C 1 dag 10 C Er zijn 3 herhalingen per behandeling gebruikt, met elk 100 bollen zift 8-10 per herhaling. Alle kookbehandelingen zijn uitgevoerd in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. De WWB is uitgevoerd met toevoeging van 0,5% Captan Invloed temperatuur en duur van de voor- en nawarmte op bollenmijt Voor het bepalen van de invloed temperatuur en duur van de voor- en nawarmte op bollenmijt werden dezelfde behandelingen als in onderdeel toegepast. De bollen van de door bollenmijten aangetaste partij werden na de verschillende voor- en nabehandelingen gedurende 3 weken bewaard bij 23 C om eventueel aanwezige eitjes van de bollenmijten die de behandeling hebben overleefd de kans te geven om uit te komen. Direct na de nawarmte en na 3 weken bewaring bij 23 C werden de bollen onderzocht op de aanwezigheid van levende bollenmijten. Er zijn 3 herhalingen per behandeling gebruikt, met elk 100 bollen zift 8-10 per herhaling. Alle kookbehandelingen zijn uitgevoerd in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. De WWB is uitgevoerd met toevoeging van 0,5% Captan. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 10 3.2 Praktijkkookproef Bij zes kwekers zijn verschillende kookbehandelingen uitgevoerd, met verschillende cultivars, voornamelijk uit de Oriental en OT groep. Na de kookbehandeling zijn van elke partij 100 bollen per behandeling op 13 april 2012 opgeplant op ROL. Op 24 augustus is een gewasbeoordeling gedaan. De White Triumph is op 12 november gerooid, de andere cultivars op 27 en 28 november. De behandelingen staan in tabel 1. Tabel 1. De uitgevoerde behandelingen Beh Kweker Cultivar Maat Voor/Nawarmte WWB Kookdatum 1 1 Or. Sorbonne 8-10 Geen Geen 2 1 Or. Sorbonne 8-10 Geen 2 uur 39 C 1-feb 3 1 Or. Sorbonne dgn 20 C 2 uur 41 C 1-feb 4 1 Or. Santander Geen Geen 5 1 Or. Santander Geen 2 uur 39 C 1-feb 6 1 Or. Santander dgn 20 C 2 uur 41 C 1-feb 7 1 OT Conca D or 8-10 Geen 2 uur 39 C 1-feb 8 1 OT Conca D or dgn 20 C 2 uur 41 C 1-feb 9 2 OT Yelloween 8-10 Geen Geen 10 2 OT Yelloween 8-10 Geen 2 uur 39 C 8-feb 11 2 OT Yelloween dgn 20 C 2 uur 41 C 8-feb 12 2 LA Red Alert 7-9 Geen Geen 13 2 LA Red Alert 7-9 Geen 2 uur 39 C 8-feb 14 2 LA Red Alert dgn 20 C 2 uur 41 C 8-feb 15 2 LOO White Triumph 8-10 Geen Geen 16 2 LOO White Triumph 8-10 Geen 2 uur 39 C 8-feb 17 2 LOO White Triumph dgn 20 C 2 uur 41 C 8-feb 18 3 LA Trinity 10+ Geen Geen 19 3 LA Trinity 10+ Geen 2 u 39 C + 16-feb formaline 20 3 LA Trinity dgn 20 C 2 u 41 C + 16-feb formaline 21 3 OT Yelloween 10+ Geen Geen 22 3 OT Yelloween 10+ Geen 2 u 39 C + 16-feb formaline 23 3 OT Yelloween dgn 20 C 2 u 41 C + 16-feb formaline 24 4 OT Robina 10+ Geen Geen 25 4 OT Robina 10+ Geen 2 u 39 C + Captan 26 4 OT Robina dgn 20 C+ 1dg 2 u 41 C + Captan 27 5 Or Siberia 10 + Geen 2 u 39 C + 16-feb formaline 28 5 Or Siberia dgn 20 C 2 u 41 C + 16-feb formaline 29 6 Or Acapulco 6-10 Geen Geen 30 6 Or Acapulco dgn 20 C 2 uur 41 C 23-jan 31 6 OT Yelloween 6-10 Geen Geen 32 6 OT Yelloween dgn 20 C 2 uur 41 C 23-jan Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 11 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 12 4 Resultaten Effect temperatuur op bollenmijten Direct na de warmwaterbehandeling en de nawarmte werden geen levende bollenmijten meer aangetroffen. In de onbehandelde controle werden per 20 bollen ongeveer 250 levende bollenmijten waargenomen. Na 3 weken bewaring werden wel levende mijten waargenomen in de gekookte bollen. In de door bollenmijten aangetaste leliebollen was er een effect van de duur en de temperatuur van de voor- en nawarmte op de overleving van bollenmijten (Tabel 2). Tabel 2. Aantal levende bollenmijten, na 1 of 2 dagen voor- en nawarmte bij verschillende temperatuur 2 C 10 C 15 C 20 C 1 dag dagen Gemiddeld over de drie temperaturen van de voor- en nawarmte werden na 1 dag voor- en nawarmte 31 mijten per 20 bollen waargenomen en na 2 dagen 15 mijten. Na een temperatuur van 10, 15 of 20 C tijdens de voor- en nawarmte, gemiddeld over 1 en 2 dagen voor- en nawarmte werden respectievelijk 41, 18 en 11 levende mijten per 20 bollen gevonden. De bollenmijten werden dus het beste bestreden na een warmwaterbehandeling bij 41 C in combinatie met 2 dagen voor- en nawarmte bij 20 C. Hoe korter de duur en hoe lager de temperatuur van de voor- en nawarmte des te slechter werden de bollenmijten bestreden. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 13 4.1.2 Effect temperatuur op cultivars Begin april werden de bollen van de verschillende cultivars uit de diverse leliegroepen geplant. In de eerste week van mei kwam het gewas boven de grond. Er was geen effect van de warmwaterbehandeling bij 39 of 41 C op het opkomstpercentage. In de bollen die bij 43 C werden gekookt was het opkomstpercentage gemiddeld over alle cultivars 1,5% lager dan in de niet gekookte controle. In juni werd de gewasstand beoordeeld. In geen van de cultivars was er een verschil in gewasstand tussen de bollen die bij 39 of 41 C werden gekookt en de niet gekookte controle. In bijna alle cultivars was de gewasstand wel iets slechter als de bollen bij 43 C werden gekookt (figuur 1). Figuur 1. Gewasstand op 7 juni Het gemiddelde opkomstpercentage en oogstgewicht per bol over alle cultivars staat in tabel 3. Tabel 3. Gemiddeld opkomstpercentage en oogstgewicht na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 95 ab 97 b 97 ab 94 a oogstgew/bol 59 a 61 a 61 a 55 a Uit tabel 3 blijkt dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Ook het oogstgewicht per bol werd niet beïnvloed. Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Sorbonne staat in tabel 4. Tabel 4. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Sorbonne na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Sorbonne controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 98 ab 98 ab 100 b 95 a oogstgew/bol 70.7 a 73.5 a 75.5 a 59.9 a Bij Sorbonne bleek dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Ook het oogstgewicht per bol werd niet significant beïnvloed. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 14 Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van White Heaven staat in tabel 5. Tabel 5. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van White Heaven na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. White Heaven controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 94 a 96 a 95 a 94 a oogstgew/bol 64.1 a 62.4 a 62.1 a 60 4 a Bij White Heaven bleek dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Ook het oogstgewicht per bol werd niet significant beïnvloed. Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Brindisi staat in tabel 6. Tabel 6. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Brindisi na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Brindisi controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 88 a 90 a 89 a 86 a oogstgew/bol 40.7 a 46.5 b 46.5 b 45.7 b Bij Brindisi bleek dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Het oogstgewicht per bol was bij de WWB zelfs iets hoger dan van de controle. Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Original Love staat in tabel 7. Tabel 7. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Original Love na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Original Love controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 96 a 99 a 97 a 98 a oogstgew/bol 36.8 a 37.5 a 35.7 a 33.3 a Bij Original Love bleek dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Ook het oogstgewicht per bol werd niet significant beïnvloed. Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Belladonna staat in tabel 8. Tabel 8. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Belladonna na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Belladonna controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 99 b 99 b 100 b 97 a oogstgew/bol 80.9 a 74.6 a 82.8 a 76.8 a Bij Belladonna bleek het opkomstpercentage na de warmwaterbehandeling bij 43 C iets lager dan van de controle en de andere behandelingen. Het oogstgewicht per bol werd niet significant beïnvloed. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 15 Het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Manissa staat in tabel 9. Tabel 9. Opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Manissa na de WWB. Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Manissa controle 39 C 41 C 43 C % opkomst 99 a 99 a 98 a 92 a oogstgew/bol 64.8 a 69.1 a 64.6 a 50.0 a Bij Manissa bleek dat het opkomstpercentage na de warmwaterbehandelingen niet verschilde t.o.v. de controle. Ook het oogstgewicht per bol werd niet significant beïnvloed Effect voor- en nawarmte Het effect van de warmwaterbehandeling bij 41 C in combinatie met een voor- en nabehandeling bij verschillende temperatuur, op het opkomstpercentage en de gewasstand, verschilde per cultivar (tabel 10 t/m 12). Tabel 10. Het effect van 1 of 2 dagen voor- en natemperatuur bij 10, 15 of 20 C bij de warmwaterbehandeling bij 41 C op het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Brindisi (controle is 2 dagen 2 C voor en na de wwb). Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Brindisi controle 2d 2 C 1 dag 10 C 2 dagen 10 C 1 dag 15 C 2 dagen 15 C 1 dag 20 C 2 dagen 20 C % opkomst 91 bc 93 c 93 c 87 abc 84 a 89 abc 86 ab oogstgew/bol 48.3 a 48.8 a 44.1 a 45.6 a 46.1 a 46.2 a 46.5 a Tabel 11. Het effect van 1 of 2 dagen voor- en natemperatuur bij 10, 15 of 20 C bij de warmwaterbehandeling bij 41 C op het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Sorbonne (controle is 2 dagen 2 C voor en na de wwb). Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Sorbonne controle 2d 2 C 1 dag 10 C 2 dagen 10 C 1 dag 15 C 2 dagen 15 C 1 dag 20 C 2 dagen 20 C % opkomst 98 a 100 a 100 a 97 a 100 a 99 a 100 a oogstgew/bol 68.1 a 74.1 a 72.6 a 76.0 a 71.5 a 74.2 a 75.7 a Tabel 12. Het effect van 1 of 2 dagen voor- en natemperatuur bij 10, 15 of 20 C bij de warmwaterbehandeling bij 41 C op het opkomstpercentage en oogstgewicht per bol van Belladonna (controle is 2 dagen 2 C voor en na de wwb). Verschillende letters achter de getallen geven significante verschillen aan. Belladonna controle 2d 2 C 1 dag 10 C 2 dagen 10 C 1 dag 15 C 2 dagen 15 C 1 dag 20 C 2 dagen 20 C % opkomst 95 a 99 b 98 ab 99 b 98 ab 99 b 98 ab oogstgew/bol 89.0 a 89.8 a 79.2 a 87.3 a 87.3 a 82.0 a 85.7 a In de LA hybride Brindisi, de Oriental Sorbonne en de OT hybride Belladonna was het opkomstpercentage in de niet gekookte controlebehandeling respectievelijk 88, 98 en 99%. In de behandelingen die gedurende 2,5 uur werden gekookt bij 41 C zonder voor- of nawarmte, dus 2 dagen 2 C was het opkomstpercentage respectievelijk 91, 98 en 95%. In de Oriëntal Sorbonne als was er geen effect van de duur en de temperatuur van de voor- en nawarmte op het opkomstpercentage. Het opkomstpercentage in de OT-hybride Belladonna vertoonde kleine verschillen als gevolg van de behandelingen. Eén dag voor- en nawarmte, bij alle geteste temperaturen, gaf een iets hoger Praktijkonderzoek Plant & Omgeving 16 opkomstpercentage dan twee dagen voor- en nawarmte en de controle zonder voor- en nawarmte. Ook in de LA-hybride Brindisi waren er kleine effecten van de voor- en nawarmte op de opkomst. Twee dagen voor- en nawarmte bij 15 C gaf een iets lager opkoms
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks